İŞSİZLİK YENİDEN YÜKSELİŞE GEÇTİ

Capital (Turkey) - - KONJONKTUR -

seviyesine geri döndü. 12 ve 24 ay sonrasına ilişkin beklentilerde bu ölçüde dalgalanma gözlenmiyor ama onlar da Merkez Bankası’nın tahminlerinin çok üzerinde seyretmeyi sürdürüyor. Merkez Bankası enflasyonun gelecek yıl yüzde 6’ya ve 2018’de yüzde 5’e ineceğini tahmin ediyor ama 12 ve 24 ay sonrasına ilişkin beklentiler hala yüzde 7’nin üzerinde bulunuyor.

CAPITAL’İN HESAPLARI

Türkiye’de enflasyonun nasıl seyredeceğini öngörmek oldukça zor. Çünkü işin içine karışan çok sayıda değişken var. Bu nedenle ne Merkez Bankası’nın ne de diğer kurumların yaptıkları tahminler doğru dürüst tutmuyor. Bizim de bu kadar değişkeni dikkate alıp sağlıklı tahminler yapmamıza pek imkan yok. Bu nedenle her yılın başında enflasyondaki mevsimsel eğilimleri dikkate alarak bir patika çizmeyi ve her ay gerçekleşmelerle bunu yenilemeyi tercih ediyoruz. Doğrusu bu da bize enflasyonun geleceğiyle ilgili yeterince fikir veriyor.

Yıllık enflasyon 2015 yılını yüzde 8,8 düzeyinde kapatmıştı. Bizim yılbaşında yaptığımız hesaplar enflasyonun 2016 sonunda ise yüzde 8-8,5 arasında olabileceğini gösteriyordu. Daha sonra yaşanan gelişmelerle “enflasyonun yıl sonu ufku” diye

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) mevsimsel düzeltilmiş iş gücü piyasası verilerine göre, mayıs ayında işsizlik oranı yüzde 10,2 olarak gerçekleşti. İş gücü piyasası istatistikleri her hafta düzenlenen anketlerden elde edilen verilerin üçer aylık ortalamaları alınarak hesaplandığından, bu istatistiklerde mayıs ayı verileri aynı zamanda ikinci çeyrek dönemin verileri oluyor. Mevsimsel düzeltilmiş işsizlik oranı ilk çeyrekte yüzde 10 düzeyindeydi. Buna göre ikinci çeyrekte işsizlik oranı 0,2 puan yükselmiş bulunuyor.

Mevsimsel düzeltilmiş işsizlik oranında 2014’te ciddi bir yükseliş yaşanmıştı. 2014’ün ilk çeyreğinde yüzde 9,2 olan işsizlik oranı son çeyrekte yüzde 10,6’ya kadar çıkmıştı. Geçen yıl ise çeyreklik verilerde yüzde 10,3 dolayında yatay bir seyir vardı. Bu yatay seyirden sonra bu yılın ilk çeyreğinde işsizlik oranında 0,3 puanlık düşüş olmuştu. Ancak ikinci çeyrekte işsizlik oranı neredeyse geldiği yere geri dönüş yaptı.

İşsizlikteki bu yükseliş temelde ekonomideki yavaşlamadan kaynaklanıyor. Ekonomi yavaş büyüdüğü zaman iş gücü piyasasına yeni adlandırdığımız bu oran bir ara yüzde 7-7,5 arasına kadar indi. Ancak temmuz ayı verileri belli olduktan sonra yaptığımız son hesaplar bu oranı yüzde 9 civarı olarak veriyor. Yani şu anda enflasyonun yıl sonu ufku yılbaşındaki seviyesinin de üzerine çıkmış bulunuyor. Gerçekleşme bu şekilde olursa 2016’da enflasyon yerinde saymış olacak ve bu yıl da yüzde 5’lik hedefin çok üzerinde kapanacak.

ENFLASYONU NELER ETKİLEYECEK?

Yalnız bu hesabın yılın kalan beş aylık döneminde aylık enflasyon oranlarının hep mevsim normalleri dolayında çıkması varsayımına dayandığına tekrar dikkatinizi çekelim. Elbette gerçekleşmeler daha farklı olabilir. Daha sağlıklı bir tahmin yapabilmek için bu noktada yılın kalan döneminde enflasyonu nelerin ve nasıl etkileyebileceğine bakmak gerekiyor.

Önce enflasyonu olumlu etkileyebilecek gelişmelerden başlayalım. Birincisi, Merkez Bankası’nın da öngördüğü gibi yılın kalan döneminde gıda fiyatlarında bir kez daha ve bu kez aşağı yönlü bir düzeltme yaşanması mümkün. İkincisi, yine Merkez Bankası’nın öngördüğü gibi 15 Temmuz sonrasında artan belirsizlik ortamında iç talebin daha da zayıflaması ve bunun da fiyat artışlarını baskılaması ihtimali bulunuyor. girişleri karşılayacak kadar bile istihdam yaratılamadığı için işsizlik yükseliyor. Mevsimsel düzeltilmiş verilere göre ilk çeyrekte iş gücüne 403 bin kişilik katılım olurken istihdamda ancak 286 bin kişilik artış gerçekleşti. Böylece 117 bin kişi işsizler ordusuna katılınca işsizlik oranı da yükseldi.

Esasında ilk çeyrekte yaratılan istihdam ikinci çeyrektekinden de azdı. İlk çeyrekte istihdamda 214 bin kişilik artış olmuştu. Buna rağmen işsizliğin düşmesi ise iş gücüne katılımın sınırlı kalmasından kaynaklanmıştı. İlk çeyrekte iş gücüne sadece 125 bin kişilik katılım olmuştu. Zaman zaman geçici faktörlerle iş gücüne katılımın böyle sınırlı kaldığı oluyor ama sonradan mutlaka bunun bir düzeltmesi geliyor.

Ekonominin büyüme cephesinden gelen son haberler pek iyi değil. Konjonktür’ün dördüncü sayfasında yer alan kutuda da okuyabileceğiniz gibi ekonomi ikinci çeyrekte yeniden yavaş büyümeye dönmüş gibi görünüyor. Bunun devamı da geleceğe benziyor. Böyle bir ortamda işsizlikte ikinci çeyrekte başlayan yükselişin de sürmesi ihtimali bulunuyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.