2052’NİN YENİ NORMALİ NE?

Capital (Turkey) - - SÖYLEŞİ - 10 12

SANAYİ ASYA’YA

Türkiye’deki sanayi sektörünü düşünelim. Doğru hatırlıyorsam son 20 yıldır bu sektör büyüyor. Çin gibi bir durumda olduğunuzu varsayıyorum, yani sanayiniz yavaş yavaş ülke dışına, daha ucuz ülkelere doğru kaymaya başlıyor. O zaman şu soru sorulabilir, ülkede üretim yapmaya devam edenlere ne olacak? En azından sanayinin ekonomideki payının azaldığını görecekler. Nominal olarak bile azalabilir, çünkü üretim Çin, Hindistan gibi ülkelere kayıyor. Hayatta kalacak olan şirketler, iş gücü ihtiyacını azaltanlar olacak. En hızlı mekanize olanlar, bilgisayarlaşabilenler kazanacak.

Sonra da bankalar gibi ofis işleri var… Bankalarda 10 yıl sonra insan görmek zorlaşacak, çünkü bilgisayarlar insanların yaptıkları ofis işlerini yapar hale geldi. Üç bankanın yönetim kurulu başkanlığını yaptım, çalışan sayısı binlerden onlara geldi. Bence bu, finansçıları da etkileyecek, gelecekte robotlar ve big data brokerlerden çok daha iyi bir iş çıkaracak. Finans sektöründen dışarı ciddi bir göç olacak.

Bir bankaya robotları soktuğunuz zaman yaptığınız şey aslında bir sürü kişiyi işten atmaktır. O zaman da kârlılık aşağı yukarı aynı kalır ve hissedarlar kârı alır. Yani kâr hissedarlardan alınıp işsiz beyaz yakalılara dağıtılmadığı sürece ABD’de olan olur, yani artan bir adaletsizlik. Hissedarlar kazanır, bir zamanlar bir işi olanlar da işini kaybeder.

ROBOT FİNANSÇILAR YA KÂRLILIK?

özellikle de yüzde 1’ine baktığımızda ise aynı süreçte kişi başına düşen gelirin çok ciddi arttığını görüyoruz. ABD’deki gelir artışının çoğunu bu elit kesim elde etti. Bunlar 1980’de olduklarından çok daha zenginken, ABD vatandaşlarının çoğu şu anda 1980’de oldukları yerde veya daha kötü durumdalar. ABD seçimlerinde, Trump’ın yükselişinde gördüğüm şey, bu yerinde sayan kesimin en sonunda durumdan rahatsız olmaya başladığı… Bunun devamında ne oluyor? ABD’den devam edeyim. Tüm zengin ülkelerde benzer bir durum var, zenginler büyümenin getirisinin çoğunu alıyor. Ancak geri kalan ülkelerin çoğunda geleneksel siyaset işlemeye devam ediyor. Yani çoğunluk uzun zaman aldatılınca protestolar başlıyor. Bu protestolar sonucu da varlığın bir kısmı elitlerden alınıp tekrar halka dağıtılıyor. ABD’deki problem bence geleneksel siyasetin orada işe yaramayacak olması. Bu ABD’nin anayasası ve siyasi geleneği yüzünden böyle. Çok piyasa yanlısı ve çok liberaller. BRISE’de ne oluyor? BRISE Japonya, Güney Kore ve Çin’in modellerini takip edebilecek 14 ülke. Bunlar büyük ülkeler ve aralarındaki en garip ülke Rusya. Rusya da bir zamanlar büyük ve zengin bir ülkeydi ama şimdi nüfusu sadece 110 milyon. Zengin ama çok zengin değil. BRISE’deki Türkiye dâhil diğer 13 ülke endüstrileşmeye başlamış, tarımdan sanayiye yönelmiş, bu nedenle de gelişmekte olan ülkeler denilen ülkeler.

Gelişmekte olan bu ülkeler gerçekten gelişecek mi?

Bence yarısı gelişecek, diğer yarısı ise gelişmeyecek. Soru, bu ülkelerin Japonya ve Güney

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.