SINIR OTESI HIZ YARIŞI

Capital (Turkey) - - GLOBAL 50 TÜRK ŞİRKETİ - ÖZLEM AYDIN AYVACI oaydin@capital.com.tr

2016, FED’İN FAİZ ARTIŞLARININ ETKİSİYLE gelişmekte olan ekonomilerin büyüme hızlarındaki düşüşün devam ettiği bir yıl oldu. ABD başkanlık seçimleri ve Brexit sonrası AB’nin dağılma riskinin ortaya çıkması, global anlamda 2016 yılına damga vuran gelişmelerdi.

Türkiye de bu yaşananlardan önemli ölçüde etkilendi ve 2015’e göre büyüme hızı düşüş gösterdi. Yaşanan terör olayları ve darbe girişimi de ülkedeki ekonomik ortamı sarstı. Öte yandan 2015 sonunda uçak krizi ile bozulan Türkiye-Rusya ilişkilerinin 2016’nın ikinci yarısında normalleşmesi, Türkiye’nin hem ticaret hem turizm gelirleri açısından sevindiriciydi.

İşte bu ortamda Türkiye’nin global şirketleri her şeye rağmen özellikle Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Uzakdoğu pazarlarında önemli büyümelere ve satın almalara imza attı.

Örneğin Arçelik A.Ş., Pakistan beyaz eşya pazarının lider oyuncusu Dawlance’ı satın aldı. Pakistan, 200 milyon kişiyle dünyanın 6’ncı büyük nüfusuna sahip. Ayrıca şirket, Hindistan’da Voltas ile ortak kuracağı fabrikayı da 2018’de üretime geçirmeyi planlıyor.

Capital, bu yıl “Yurt Dışında Kurulu En Büyük Türk Şirketleri” araştırmasının 10’uncusunu hazırladı. Yıllardır bu listede bulunan Arçelik, Yıldız Holding, Anadolu Grubu, TAV, Fiba Grubu, Şişecam, Eczacıbaşı gibi global Türk şirketleri, yurt dışındaki hamleleriyle yine dikkat çekiyor. Onların operasyonları arkadan gelenlerin önünü açıyor. 2016’da pek çok Türk şirketi için Doğu Avrupa’da, Orta Doğu’da, Uzak Doğu’da ve Kuzey Afrika’da önemli büyüme rakamları gözlendi. Türkiye’nin Yurt Dışında Kurulu En Büyük 50 şirketinin 23’ü ciroda büyüme elde etti. 18 tanesi ise ciroda kayıplar yaşadı. Kazanımların ve kayıpların yaşandığı 2016’nın ardından global Türk şirketleri, 2017 ve sonrasında hızlı büyümeye odaklandı.

YENİ ÜLKE VE İŞ PEŞİNDE

AE Arma-Elektropanç (AE), Dubai’deki şirketi Arma Alektropanc Electromechanical Co. L.L.C adlı şirketiyle 2016’da yüzde 193 büyüme oranına ulaştı. Bu oranla şirket, “Global 50 Türk Şirketi” içinde yurt dışında en hızlı büyüyen Türk şirketi oldu. Şirketin CEO’su Burak Ç. Kızılhan, 2017 grup cirolarında yüzde 10 oranında büyüme hedeflediklerini söylüyor. AE, yurt dışında 5 şirketi ve 4 şubesi ile 9 ülkede faaliyet gösteriyor. “2017, stratejilerin gözden geçirildiği ve 2018’in planlamasının yapıldığı bir yıl oldu” diyen Kızılhan, hızlı büyüme stra- tejilerinin detaylarını şöyle açıklıyor: “Global politik gerilimler nedeniyle Türk müteahhitlerinin iş alanları daraldı. Bu çerçevede yeni ülkelere açılacağız. Sahra Altı Afrika, özellikle enerji ve altyapı ihtiyaçları açısından çok ciddi ve büyük bir pazar. Gürcistan, Kazakistan ve özellikle ASEAN bölgesi ve güneydoğu Asya da stratejik pazarlarımız arasında yer alıyor.”

Kızılhan, ayrıca farklı iş kollarında çeşitlendirme sağlamak adına global çapta iş birliklerinin de temel stratejileri arasında yer aldığını söylüyor. Petrol ve doğalgaz alanında faaliyet göstermek için uluslararası iş birliği görüşmeleri yürüttüklerini belirten Kızılhan, şöyle devam ediyor: “Tesis yönetimi alanında da orta ve uzun vadeli global ortaklıklar konusunda stratejiler geliştiriyoruz. BAE bizim için çok önemli. Bu pazarda uzun vadeli büyüme hedeflerimiz var. Rusya, 2015 krizinden sonra toparlanmaya başladı. İkili ilişkilerin tekrar güçlenmesi ve Rus ekonomisinin gelişimine bağlı olarak bu önemli pazarda daha da büyüme hedefimiz devam ediyor. Bununla birlikte 2015 yılında adım attığımız İngiltere pazarı da bizler için stratejik öneme sahip.”

TAV’IN BÜYÜME REKORU

TAV, son 3 yıldır uluslararası inşaat sektörü dergisi ENR tarafından açıklanan sıralamada havalimanı inşaatı kategorisinde dünyada birinci sırada yer alıyor. TAV Başkan

Yardımcısı ve CFO’su Burcu Geriş, 2018’de de bu başarıyı sürdürmek istediklerini söylüyor. 2016 yılında “Global 50 Türk Şirketi” arasında yurt dışında en hızlı büyüyen ikinci Türk şirketi TAV Georgia oldu. Yurtdışındaki en büyük Türk şirketleri arasında ikinci ligin beşincisi olan TAV Katar ise yüzde 314 oranındaki büyümeyle önemli bir başarıya imza attı. Bu büyümenin ardında yatan gerçekleri ve hedeflerini Geriş, şöyle anlatıyor:

“TAV Grubu olarak havalimanı tasarımı, finansmanı, yapımı ve işletmeciliğinde uzmanlaştık ve küresel ölçekte tercih edilir hale geldik. Özellikle Afrika, Asya-Pasifik ve Körfez Bölgesi havalimanı özelleştirme potansiyelinin yüksek olduğu bölgeler. İnşaat tarafında da faaliyetlerimizin yüzde 90’ı Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Umman, Katar ve Bahreyn olmak üzere ağırlıklı olarak Orta Doğu’da yer alıyor. Birincil hedef bölgemiz olarak Orta Doğu’da yer almaya devam ediyoruz.”

Orta vadede havalimanı inşaatlarının yanında diğer büyük altyapı projelerini de portföye katacaklarını söyleyen Geriş, özellikle Orta Doğu’da diğer bina, üst yapı ve altyapı projelerinde yer almak istediklerini belirtiyor.

Geriş, ayrıca inşaat tarafında Suudi Arabistan’daki yeni kamuözel ortaklığı havalimanı projelerine başlayacaklarını açıklıyor ve Doha’da Hamad Havalimanı Genişleme ve Dubai Al Maktoum Havalimanı ihalelerini yakından takip ettiklerine dikkat çekiyor.

BÜYÜME HIZLANACAK

İş dünyası 2016’da yaşanan tüm olumsuz gelişmelerin en az hasarla atlatıldığı konusunda hemfikir. Öyle ki 2017 ve sonrasında şirketler yurt dışında daha hızlı büyümeye odaklandıklarını açıklıyor. Bu gruplardan biri de Anadolu Grubu. Grubun CEO’su Hurşit Zorlu, “2017, her yıl operasyonlarımızda yüzde 10’un üzerinde

büyüme hedefimizi gerçekleştirebileceğimiz hatta üzerine çıkabileceğimiz yılların başlangıcı olacak” diyor.

Her yıl organik olarak ortalama 500 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdiklerini belirten Zorlu, inorganik yatırımlarla birlikte bu rakamın daha da yukarılara çıktığını söylüyor. Hızlı büyüme planlarını ise şöyle anlatıyor:

“Yurt dışı operasyonlarımız içinde meşrubat her yıl büyüyor. Geçtiğimiz günlerde Anadolu Efes ve Belçika merkezli dünyanın en büyük bira şirketi AB InBev, şirketlerin Rusya ve Ukrayna’daki operasyonlarının 50:50 birleşmesine yönelik bağlayıcı olmayan bir anlaşmaya vardı. Hedef Rusya ve Ukrayna bira pazarlarında lider olmak.” 2016’da Coca-Cola İçecek ile Pakistan’ın Multan kentinde 70 milyon dolarlık yatırımla yeni fabrika açtıklarını belirten Zorlu, geçtiğimiz yıl Kazakistan’da ikinci fabrikalarını da 80 milyon dolar yatırımla Astana’da hayata geçirdiklerini söylüyor ve “Potansiyeli olan mevcut pazarlara yatırım yaparken, yeni fırsatları da takip ediyoruz” diyor.

Borusan Holding CEO’su Agah Uğur, 2015 ve 2016 yıllarında yurt dışı şirketlerinin 500 milyon dolar seviyesinde gerçekleşen cirolarının 2017’de 750 milyon dola-

“YATIRIMLAR SÜRÜYOR” MEVCUTLA DEVAM

Fiba Grubu’nun yurt dışında faaliyet gösteren 29 şirketi bulunuyor. 2016’da toplam cirosu 2 milyar dolara ulaştı. Bunda yurt dışı şirketlerimizin payı yüzde 51 oldu. Fiba olarak var olan tüm yatırımlarımıza devam ediyoruz. Yeni bir sektöre girme ya da satın alma planımız bulunmuyor.

DAHA TEMKİNLİYİZ

Fiba Grubu’nun öncelikli hedefi şu anda faaliyet gösterdiği coğrafyalarda ve sektörlerde büyümek. 2018 yılında daha temkinli ilerleyeceğiz. Fiba Grubu olarak var olan yatırım planlarımıza devam ediyoruz. Enerjide, finansta, turizmde, gayrimenkulde ve perakende sektöründe ilerlemeyi hedefliyoruz. ra çıkacağını söylüyor. Uğur, bu hızlı büyümenin planını şöyle açıklıyor: “2017 yılı yurt dışı şirketlerimiz için iyi geçiyor. Hem petrol hem emtia fiyatlarındaki artışlar enerji ve madencilik sektörlerine yönelik işlerimizi olumlu etkiledi. 2018 ve sonrasında da yurt dışındaki boru, enerji ve iş makineleri faaliyetlerimize odaklanmaya devam edeceğiz ve yatırım fırsatlarını kollayacağız.”

SATIN ALMALAR SÜRECEK

Yurt dışında hızlı büyüme hedefleyen pek çok şirketin gündeminde satın alma ve birleşme fırsatları var. Arçelik A.Ş., son yıllarda neredeyse her yıl yeni bir şirket satın alma hızına ulaştı. Şirket yetkilileri geçtiğimiz yıl kasım ayında satın aldıkları Dawlance ile Pakistan pazarına girdikten sonra yeni fırsatları da izlediklerini belirtiyor. Arçelik A.Ş.’den yapılan açıklama şöyle:

“Bilinirliği yüksek bir Asya markasını makul bir fırsat olması durumunda bünyemize katabiliriz. Avrupa’daki marka portföyümüzü tamamlayıcı nitelikte ortaya çıkabilecek bir premium marka fırsatı da satın alma anlamında ilgimizi çekecektir. Hem pazar büyüklüğü hem kârlılığıyla öne çıkan Kuzey Amerika da takip ettiğimiz pazarlardan birisi.”

Kastamonu Entegre de satın almada hız kesmeyen şirketlerden. Şirket, 2017 yılının ilk yarısında, İtalyan Gruppo Trombini’yi satın aldı. Kastamonu Entegre CEO’su Haluk Yıldız, yılın ilk çeyreğinde, Güneybatı Fransa’da Linxe’de bulunan Darbo S.A.S.’ın yonga levha üretim hattını satın aldıklarını da söylüyor ve şöyle devam ediyor: “Bu hat modernize edilip 2018 yılında Bulgaristan’da devreye alınacak. Globalleşme hedefimizi gerçekleştirmek için bundan sonraki yatırımlarımızı ağırlıklı yurt dışına yapacağız. Beş yıl içinde, her yıl minimum yüzde 10 büyüme hedefiyle, toplamda yüzde 50’den fazla büyüyerek, sektörümüzde dünyanın en büyük 5 üreticisinden biri olmayı planlıyoruz.”

STRATEJİK HAMLELER

Yurtdışında kurulu en büyük Türk şirketi olan pladis’in CEO Yardımcısı Mehmet Tütüncü, geçen yıl ‘2021 pusulamız” olarak ifade ettikleri yol haritasını oluşturduklarını söylüyor ve şöyle anlatıyor: “Bölgesel yönetim ve iş modellerimizi ortaya koyduk. Son 3 yıldır üretim tesis-

lerimizde ciddi yatırımlar yapıyoruz. Kapasite kullanımımızı iyi dengeliyoruz. En büyük pazarlarımız Türkiye, Birleşik Krallık, Ortadoğu, Asya ve Afrika. Ulaştığımız büyüklükle kategorilerde 2, 3 veya 4 numaralı oyuncuyuz. İşimizi tamamlayıcı unsurların bulunmadığı çok az bir coğrafyada yeni kanallara erişimimizi sağlayacak yatırımlara bakıyoruz. Yeni kategorilerden ziyade yeni ülke ve kıtalara bakıyoruz. Üç yıllık orta vadeli hedefimiz pladis’te yüzde 50 büyüme oranını yakalayabilmek.”

OTİ Holding ise Almanya’da çok önemli iki stratejik hamle yaptı. En son Alman tur operatörü Ferien Touristik’i satın alan şirket daha önce de Coral Travel’ın Almanya’da kuruluş işlemlerini tamamlamıştı. Ferien Touristik, online portallar ve anlaşmalı olduğu 6.000 seyahat acentesi üzerinden yaklaşık 100 destinasyona dinamik tur paketleri satıyor. 2016 yılında yüzde 10 artışla 65 milyon Euro’luk bir ciroya ulaşmış olan şirket, yılda yaklaşık 150 bin turiste hizmet veriyor. OTI Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Bektaş, “Şu anda strateji, hedefler ve yapılandırma üzerinde çalışmaktayız. Yapılandırma, stratejimiz ve hedeflerimizin netlik kazanmasıyla önümüzdeki aylarda bir lansman planlanlıyoruz” diyor.

Abdi İbrahim, yurt dışından elde ettiği satışları 3 yıl içinde en az 2 katına çıkarmayı hedefliyor. Abdi İbrahim Yönetim Kurulu Başkanı Nezih Barut, bu planı şöyle açıklıyor: “2020 için belirlediğimiz 1 milyar dolar satış rakamına ulaşarak dünyanın en büyük 100 ilaç şirketi arasında yer alma hedefine katkıda bulunacak yeni satın alma ve birleşme fırsatlarını değerlendiriyoruz. Körfez ülkelerinde büyümeyi hedefliyoruz. En büyük hedefimiz yeni bir molekül bulmak.”

YENİ ALANLARA GİRECEKLER

Sınır ötesinde hızlı büyüme hedeflerinin bir diğer gerçekleşme şekli de yeni sektörlere girmek… Tosyalı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı da bu niyetini açıklıyor. “Batı Sahra altında bir demir madeni almak için görüşmelerimiz son aşamaya geldi. Madende ilk etapta yıllık 10 milyon ton üretim planlıyoruz, ardından üretim artacak” diyen Tosyalı, organik ve inorganik büyümelerinin süreceğini ifade ediyor.

Tosyalı ayrıca çelik sektörünün lider global oyuncularından olmayı hedeflediklerini söylüyor. Tosyalı, bu hedefte yeni yatırımların önemli olduğunu belirtiyor ve şöyle açıklıyor: “2018’de hem yurt içinde hem yurt dışında yatırımlarımız aynı hızla sürecek. Cezayir’deki tesislerimizde boru üretimine başlıyoruz. Bununla birlikte Afrika’daki bütün altyapı, petrol ve doğalgaz iletim projelerine talip olacağız. Yurt dışında Afrika bizim için stratejik pazar olma özelliğini sürdürüyor. Yine Batı Sahra altında yeni bir çelik üretim fabrikası kuracağız. Fizibilitesi yüksek ve bizim gücümüze güç katacak yatırım fırsatlarını değerlendiriyoruz. Satın almalar da olabilir. Afrika’nın yanı sıra Doğu Bloku ülkelerinden çok sayıda teklif geliyor. Önemli olan yatırım yapacağımız pazarın ihracat kapasitesine sahip olması.”

Nurol Holding CFO’su Kerim Kemahlı, Afrika, Körfez Ülkeleri ve Avrupa Birliği ülkelerinde iş geliştirme faaliyetlerinin sürdüğünü açıklıyor. Kemahlı, “İnşaat-taahhüt ve savunma sanayi alanlarında yurt dışında iş yapmakta olduğumuz bölgeleri çeşitlendireceğiz” diyor. Grup, 2017’de özellikle Cezayir’de yüzde 50 büyüme hedefiyle dikkat çekiyor. Kemahlı, yurt içindeyse altın madenciliği alanına yatırımlarının süreceğini açıklıyor.

MURAT ÖZYEĞİN FİBA HOLDİNG YÖNETİM KURULU ÜYESİ

MEHMET TÜTÜNCÜ

NEZİH BARUT

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.