Herkes için eriëilebilirlik

Geçtièimiz haftalarda Microsoft Türkiye’de uygulama geliëtirici olarak çalkëan görme engelli Hasan Özdemir’in bir videosuna denk geldim…

CIO Turkiye - - GÖRÜŞ - Umut AYDIN "Oyun Teorisi"

Öncelikle sizlere Hasan’dan söz etmek isterim biraz. Doğuştan görme engelli olan Hasan ortaokulu parasız yatılı okulda bitirip, lise eğitimi esnasında bilgisayarlarla tanışmaya başlayınca hayatının merkezine teknolojiyi almış. Daha sonra Boğaziçi Üniversitesi’nde yüksek tahsilini tamamladıktan sonra girişimci ruhla kendi şirketini kurmuş.

Gel zaman-git zaman 2009’dan beri de Microsoft Türkiye’de yazılım geliştirme uzmanı olarak çalışıyor.

Hasan’ı bitmek bilmeyen öğrenme merakı ve azmi sebebiyle sektörde herkes tanımasa bile bilir.

Geçtiğimiz dönemlerde Microsoft Türkiye G.m.y’larından Onur Koç, Hasan, bir başka görme engelli Microsoft Türkiye çalışanı Duygu Kayaman ve stajyerleri Betül Toplu ile bir proje yapmaya karar vermişler.

Görme engelliler için en önemli sorunlardan olan kitap okumayı kolay ve daha kolay hale getiren “Kütüphanem” ismiyle bir uygulama geliştirip, Boğaziçi Üniversitesi Sesli Kitap arşivini daha erişilir kılmışlar. Bu proje şu an Microsoft’un tepe yönetimi tarafından önemsenip, takip edilen önemli sosyal projelerden biri olmuş. Sanırım yakın zamanda farklı kaynaklardaki kütüphanelere erişim ve farklı platformlar için uygulamaları da yakın zamanda eklerler.

Dijital dönüşümü daima; “İnsanın süreç ve teknolojilere dayalı deneyimler bütünü” olarak tarif ediyorum. Ancak iş teknolojilerinin geliştirilmesi, uygulaması ve kullanımına dair en çok göz ardı edilen unsurların başında “insan deneyimi” geliyor.

İnsan deneyimini merkezileştiren dönüşümlerde dahi ne kadar kapsayıcı olabildiğimiz ise bugün hala soru işareti.

Hayatımın en ilginç ve akılda kalan deneyimlerinden birini geçtiğimiz Ekim ayında Londra’daki bir etkinlikte Paul Zimmerman yaşattı.

Paul, bir oda dolusu insana uyku bandı taktırıp bize görme engellilerin bir internet sitesinden alışveriş yaparken (doğrusu yapmaya çalışırken) yaşadıkları deneyimi dinletti.

Text-to-speech ile kulağıma normal bir insanın takip edemeyeceği süratte kelimeler akarken kendi adıma hem kafa karışıklığı hem utancı bir arada hissettim sanırım.

Dünyada sayısı azımsanamayacak engelli nüfus için teknoloji üretimi ve kullanımı halen pratik olmanın oldukça gerisinde.

Bugün bırakın web sitelerindeki uyumluluğu, belirli standartlar çerçevesinde geliştirilip, implemente edilen iş uygulamalarımızın bile erişilebilirlik seviyeleri 10 üzerinden 3’ü geçmiyor.

Bu konuda başta ABD olmak üzere dünya genelinde önemli aksiyonlar alınmaya başlandı. ABD Adalet Bakanlığı “Engelliler Hakları” düzenlemesinin Internet içinde geçerli olduğunu ve 2018’e kadar kurumların web siteleri için gerekli erişilebilirlik düzenlemelerini yapmaları gerektiğini ilam etti.

Dahası MIT, Harvard Üniversitesi, Disney gibi kurumlar erişilebilirlik standartlarını yerine getirmedikleri sebebiyle çeşitli organizasyonlar tarafından dava bile edildiler.

Günümüz teknolojileri engelli dünya nüfusunun hayatını kolaylaştırmak için türlü araçlar ve standartlar sunuyor.

En marjinal örnekle; Intel’in Stephen Hawking için geliştirdiği konuşma platformu bile açık kaynak olarak mevcut.

Bizlere düşen sadece biraz daha fazla efor ve gayret harcayarak, geliştirdiğimiz teknolojilerin temel bir insan hakkı olan “erişilebilirliğini artırmak” …

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.