En fazla șikayet et ürünlerinden

Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Daire Bașkanı Dr. Neslihan Alper açıkladı:

Dunya Gida - - İçindekiler - Özlem Erol

Türkiye’de 39 Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü, Bursa Gıda ve Yem Kontrol Merkez Araștırma Enstitüsü Müdürlüğü, Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğü ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan yetki almıș 95 özel gıda kontrol laboratuvarı bulunuyor. 41 kamu laboratuvarının 38’i; 95 özel gıda kontrol laboratuvarının 86’sı “TS EN ISO 17025” standardına göre TÜRKAK tarafından akredite olarak hizmet veriyor. Tarım Gıda ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Daire Bașkanı Dr. Neslihan Alper, laboratuvarlarda gıda, gıda ile temas eden her türlü madde ve malzemeler ile yemlerin güvenilirliği, hijyen ve kalite analizlerinin gerçekleștirildiğinin bilgisini verdi. Alper, Alo 174’e son 8 yılda gıda güvenliği ile ilgili gelen bașvuruların ürün gruplarına göre incelendiğinde; et ve et ürünleri, tahıl, un ve unlu mamuller ve hazır yemek ve yemek fabrikası (tabldot) konularında olduğunu açıkladı.

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın laboratuvar faaliyetleri hakkında bilgi verir misiniz?

Türkiye’de gıda alanında analiz hizmeti verecek bir gıda kontrol laboratuvarının, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan kuruluș ve çalıșma izni alarak yetkilendirilmesi gerekmektedir. Üçüncü tarafa hizmet vermeyen, sadece proje çalıșması ve/veya kendi otokontrollerini yapan ișletme içi laboratuvarlar bunun dıșında tutulmuștur.

Gıda kontrol laboratuvarları, 29 Aralık 2011 tarihli “Gıda Kontrol Laboratuvarlarının Kuruluș, Görev, Yetki ve Sorumlulukları İle Çalıșma Usul ve Esaslarının Belirlenmesine Dair Yönetmelik” esaslarına göre faaliyetlerini sürdürmektedirler. Özel gıda kontrol laboratuvarları, adı geçen Yönetmelikte belirtilen șartları sağlayıp, Bakanlığımızdan yetki aldıktan sonra faaliyet göstermektedir.

Laboratuvarların kalitesinin en temel göstergelerinden biri akreditasyondur. Akreditasyon; bir laboratuvarın öncelikli olarak ulusal, kapsamının yetersizliği durumunda ise uluslararası yetkilendirilmiș bağımsız bir kuruluș tarafından uluslararası kabul görmüș teknik kriterlere göre değerlendirilmesi ve belirli faaliyetler için yeterliliğinin onaylanması sürecini ifade etmektedir. Ülkemizde akreditasyon amacıyla yetkili olan tek kuruluș “Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)”dur. Bakanlığımızca laboratuvarların akreditasyonuna büyük önem verilmektedir. Bu laboratuvarlar, TURKAK ve Bakanlığımız tarafından rutin olarak denetlenmekte olup personel, cihaz, analiz vb. yönüyle sürekli izlenmektedir.

Türkiye’de kaç tane kamu ve yetkilendirilmiş özel gıda laboratuvarı var? Bu laboratuvarlar hangi hizmetleri veriyor?

Ülkemizde Bakanlığımıza bağlı 39 gıda kontrol laboratuvar müdürlüğü, Bursa Gıda ve Yem Kontrol Merkez Araștırma Enstitüsü Müdürlüğü, Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğü ve Bakanlığımızdan yetki almıș 95 özel gıda kontrol laboratuvarı bulunmaktadır. 41 kamu laboratuvarının 38’i; 95 özel gıda kontrol laboratuvarının 86’sı “TS EN ISO 17025” standardına göre TÜRKAK tarafından akredite olarak hizmet vermektedir.

Laboratuvarlarda gıda, gıda ile temas eden her türlü madde ve malzemeler ile yemlerin güvenilirliği, hijyen ve kalite analizleri gerçekleștirilmektedir. Bakanlığımız gıda kontrol laboratuvar müdürlüklerinde denetim, ithalat, ihracat ve özel istek analizleri yapılırken, yetkilendirilen özel gıda kontrol laboratuvarlarında ithalat, ihracat ve özel istek analizleri gerçekleștirilmektedir.

Bakanlığınızın gıda konusunda yaptığı denetim ve analizler sonucunda en fazla hangi gıda ürünlerinde sorun ortaya çıktığı görülüyor?

GGBS (Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi) kayıtlarına göre 2016 yılında gıda üretim, satıș ve toplu tüketim yerlerine yaklașık 894 bin denetim yapılmıștır. Bu denetimlerde gıda mevzuatına uygun faaliyet göstermeyen gıda ișletmelerine 14 bin 75 adet idari para cezası uygulanmıș, 102 ișyeri için savcılığa suç duyurusunda bulunulmuș ve 73 milyon 725 bin 289 TL’lik idari para cezası kesilmiștir.

Ayrıca 5996 sayılı Kanun kapsamında yayımlanan Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik’in “Șeffaflık ve Gizlilik” bașlıklı 8’inci maddesinde Bakanlığımız tarafından gerçekleștirilen resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzlukların kamuoyuna duyurulması ile ilgili usul ve esaslar belirlenmiștir.

Bu kapsamda resmi kontroller sonucunda: 1-Laboratuvar sonucuyla taklit veya tağșiș yapıldığı kesinleșen gıda ve yemi üreten/ithal eden firmanın adı, ürün adı, markası, parti ve/veya seri numarası.

2-Kișilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düșürecek șekilde bozulmuș, değiștirilmiș gıdaları üreten ve/veya satan firmanın adı, ürün adı, markası, parti ve/veya seri numarası.” kamuoyuna açıklanmaktadır.

Bu hükümler doğrultusunda 2012 yılından itibaren dönem dönem Bakanlığımızın resmi internet sitesi olan www. tarim.gov.tr adresinden söz konusu firma ve ürünler ile ilgili kamuoyuna duyurular yapılmaktadır. Yapılan duyurular, yukarıda belirtildiği üzere 2 farklı grupta gerçekleștirilmektedir.

Birinci grup kapsamında; taklit veya tağșiș yapıldığı kesinleșen ürünlerle ilgili olarak toplam bin 121 parti ürün (et ürünü, süt ürünü, bal, fıstık ezmesi, bulgur, baharat, zeytinyağı, alkollü içecek ve tahin) açıklanmıștır. Taklit ve tağșiș edilmiș ürünleri üreten firmalar hakkında 5996 sayılı Kanun kapsamında 15 bin 466 TL idarî para cezası uygulanarak; bu ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilmektedir.

İkinci grup kapsamında ise; kișilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düșürecek șekilde bozulmuș, değiștirilmiș ürünlerle ilgili olarak laboratuvar analizleri neticesinde içeriğinde ilaç etken maddesi tespit edilen 202 parti ürün (takviye edici gıda, çikolata, alkolsüz içecek, kahve ve enerji içeceği) açıklanmıștır. Bu ürünler ise, masrafları sorumlusuna ait olmak üzere piyasadan toplatılmakta ve ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilmektedir. Ayrıca söz konusu ürünleri üreten veya piyasaya arz edenler hakkında kamunun sağlığına karșı suçlar kapsamında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmuștur.

Bakanlığa bağlı gıda laboratuvarlarının teknik altyapısının iyileștirilmesi için ne gibi çalıșmalar yapılıyor?

Gelișen teknolojiler açısından son derece ileri düzeyde olan laboratuvarlarımızın gerek yurtdıșı gerek yurtiçi eğitim ve seminerlere katılımları sonucunda gelișen teknoloji ıșı-

ğında her yıl birçok teknik alet ve ekipmanın yenilenmesi yapılmakta, personel bilgi birikimlerinin gelișmesi ve son çıkan teknolojiler ile alet ekipman altyapıları gelișerek halkımıza hizmet etmeleri sağlanmaktadır. Laboratuvarlarımız her yıl uluslararası yeterlilik testleri ve ulusal düzeyde laboratuvarlar arası karșılaștırma testlerine katılarak hem teknik altyapılarını hem de bilgi birikimlerini test edecek ortam bulmaktadırlar. Laboratuvarların altyapılarının iyileștirilmesi ve kapasitelerinin artırılması amacıyla hem yurt içi hem AB projeleri yürütülmekte, eğitim faaliyetleri yapılmaktadır. Bu kapsamda yapılan proje çalıșmaları șu șekildedir:

Gıda Güvenliği ve Kontrol Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi (2009-2018), gıda kontrol laboratuvarlarının fiziki alt yapısını geliștirmek amacıyla yürütülen yatırım projesidir. Proje kapsamında bazı laboratuvarlarımıza yeni bina yapımı, bazı laboratuvarlarımızın ise fiziki yapısının iyileștirilmesi ve yeni cihaz alımı için gereken ödenekler yer almaktadır.

Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerde İzleme Sisteminin Geliștirilmesi Projesi (2015-2018), kalıntı izleme analizlerinin yürütülmesinde görevli laboratuvar ve enstitü müdürlüklerinin teknik altyapıları ve kapasite geliștirilmesi için yürütülen bir projedir.

Resmi Kontroller, Hayvan Refahı, Zoonozlar ve Hayvansal Yan Ürünler Hakkında Kapasite Olușturma Konulu AB Eșleștirme Projesi (2016-2018), laboratuvar analizlerinin AB ile uyumluluğunu tamamlamak üzere, AB uzmanlarınca laboratuvar personeline eğitim verilmesini ve AB ülkelerinde yapılan uygulamaların yerinde görülmesini de içeren bir projedir.

Ayrıca laboratuvarlarımızda personelin teknik kapasitelerinin artırılması amacıyla Hizmet İçi Eğitim Programının yanında Avrupa Komisyonu Genișleme Genel Müdürlüğü’ne bağlı Kurumsal Yapılanma Birimi tarafından yönetilen teknik destek ve bilgi değișimi programı olan TAIEX kapsamında AB uzmanlarından eğitimler alınmaktadır. Aynı zamanda çeșitli programlar kapsamında ihtiyaç duyulan konularda yurtdıșı eğitimlere katılım sağlanmaktadır.

Vatandaşlar, Alo 174 Gıda hattına en fazla hangi konularda başvuruyor?

Tüketicilerin de denetim mekanizmasına etkin katılımının sağlanması amacıyla 2009 yılında ALO 174 Gıda Hattı faaliyete geçirilmiștir. Tüketiciler, “gıda” ile ilgili her türlü șikâyet ve talebi, Türkiye’nin her yerinden 174 Alo Gıda Hattı çağrı merkezine bildirebilmektedir. Bu çağrı merkezi tarafından alınan ihbar ve șikâyetler web tabanlı yazılımlar sayesinde içeriğine göre Bakanlığımızın ilgili birimlerine iletilmektedir. Yapılan değerlendirme ve denetim sonucu yapılan ișlemler ile ilgili bilgiler aynı web yazılımına kaydedilmekte ve T.C. Kimlik numarası karșılığında bașvuruda bulunan kișiye bașvuru takip numarası verilmektedir. Bașvuru sahibi, T.C. Kimlik numarası ve bu bașvuru numarasıyla ya Alo174’ü tekrar arayarak ya da www.alo174.gov.tr internet adresi üzerinden șikâyet ve talebinin sonucunu sadece kendisi görebilmektedir.

Alo 174 hattı teknolojik gelișmeler ile uyumlu bir șekilde geliștirilerek, Alo 174 Gıda IOS uygulaması ve Alo 174 Gıda Android uygulaması gerçekleștirilerek akıllı telefonlardan erișim imkânı sağlanmıștır. Ayrıca; İșitme engelli vatandașların www.alo174.gov.tr adresinde șikâyetini görüntülü olarak dile getirmesi sağlanmıștır. Turistlerin de șikâyetlerini iletebilmeleri için İngilizce dilinde hizmet verilmeye bașlanmıștır.

Bu kapsamda, 14.02.2009 - 17.04.2017 tarihleri arasında gelen bașvurular ürün gruplarına göre incelendiğinde; et ve et ürünleri 67 bin 179 adet yüzde 22, tahıl, un ve unlu mamuller 57 bin 108 adet yüzde 19 ve hazır yemek ve yemek fabrikası (tabldot) 43 bin 950 adet yüzde 15 bașvurularda ön sıralarda yer almaktadır.

Bașvurular ișletme faaliyet alanlarına göre incelendiğinde; 217 bin 961 adet satıș yeri yüzde 57, 85 bin 615 adet üretim yeri yüzde 22, 80 bin 656 adet toplu tüketim yeri yüzde 21 bașvurusu kayıt altına alınmıștır.

Neslihan Alper

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.