Anonim şirketlerde tek kişilik yönetim kurulu

Bir anonim şirkette bir veya daha fazla kişiden oluşan yönetim kurulunun bulunabileceği düzenlenme altına alınmıştır. Böylece 6762 sayılı (eski) Türk Ticaret Kanunu’nda var olan yönetim kurulunun en az üç kişiden oluşma zorunluluğu ortadan kaldırılmıştır.

Dunya Gida - - İçindekiler - Av. Emine Başcı Devres Devres Hukuk Bürosu www.devres-law.com

Yönetim kurulu, anonim șirketin, ișlerini yöneten ve șirketi üçüncü kișilere karșı temsil eden organıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (“Kanun”) 365. maddesinde de bu husus açıkça ifade edilmiștir: “Anonim șirket, yönetim kurulu tarafından yönetilir ve temsil olunur.”

Kanun’un 374. Maddesinde de öngörüldüğü üzere, yönetim kurulu, kanun ve ana sözleșme ile münhasıran genel kurulun yetkisine bırakılan hususlar dıșında, șirketin ișletme ve faaliyet ko- nularının gerçekleștirilmesi için gerekli olan her türlü iș ve ișlem hakkında karar almaya yetkilidir. Bu bakımdan șirketin icrai koludur.

2012 yılında yürürlüğe giren Kanun ile birlikte, yönetim kurulunun yapısında esaslı değișiklikler yapılmıștır. Bir anonim șirkette bir veya daha fazla kișiden olușan yönetim kurulunun bulunabileceği düzenlenme altına alınmıștır. Böylece 6762 sayılı (eski) Türk Ticaret Kanunu’nda var olan yönetim kurulunun en az üç kișiden olușma zorunluluğu ortadan kaldırılmıștır. Artık tek kișilik yönetim kurulu mümkündür.

Tek kișilik yönetim kurulunun her anonim șir-

ket için geçerli olmadığını ve birtakım istisnalarının olduğunu da belirtmek gerekir. Tek kișilik yönetim kurulu, halka açık olmayan anonim șirketler için öngörülmüștür. Borsada ișlem gören halka açık anonim șirketler, sigorta ve varlık yönetim șirketlerinin yönetim kurullarının en az beș kișiden olușması gerekmektedir. Dolayısıyla bu șirketler, tek kișilik yönetim kurulu uygulamasının kapsamı dıșındadır.

Tek kișilik yönetim kurulu, Kanun’un getirdiği diğer yeniliklerle paralellik göstermektedir. Tek kișilik yönetim kurulu mümkün olduğu gibi, tek pay sahipli anonim șirketler de mümkündür. Tek kișilik yönetim kurulu ile tek pay sahipli anonim șirketin aynı anlama gelmediğini özellikle vurgulamak gerekir. Tek kișilik yönetim kurulu ile tek pay sahipli anonim șirketin bir arada bulunma zorunluluğu yoktur. Bir diğer ifade ile tek pay sahipli bir anonim șirketin tek kișiden olușan bir yönetim kuruluna sahip olması zorunlu değildir. Tek pay sahipli bir anonim șirketin üç kișiden olușacak bir yönetim kurulu olabileceği gibi, elliden fazla pay sahibi olan bir anonim șirketin de yönetim kurulu tek kișiden olușabilir.

Tek kișilik yönetim kurulunun tek üyesinin, Kanun’un getirdiği bir diğer yeni düzenleme ile pay sahibi olması da artık zorunlu değildir. Anonim șirkette pay sahibi olmayan bir üçüncü kiși de tek kișilik yönetim kurulu üyesi olabilir. Hatta bu kiși tüzel kiși ve/veya yabancı bir kiși dahi olabilir.

Tek kișilik yönetim kurulu, birden fazla kișiden olușan bir yönetim kurulu gibi ișlev görür. Kanun ve șirket ana sözleșmesine göre yönetim kuruluna verilen tüm yetkileri kullanır, görevleri yerine getirir. Kanun’un 359. maddesinin gerekçesinde, tek kișilik yönetim kuruluna izin verilerek bir taraftan Avrupa Birliği Hukuku ile uyumun diğer taraftan da bu yapıya uyacak șirketlerin daha kolay yönetilmesinin amaçlandığı belirtilmektedir. Gerçekten de tek kișilik yönetim kurulunun karar alma mekanizmalarında sürat ve kolaylık sağlayacağına kușku yoktur.

Tek kișilik yönetim kurulunun pratikte bazı sıkıntıları beraberinde getirebileceği de göz ardı edilmemelidir. Tek kișilik yönetim kurulunun tek üyesinin, görev süresi bitmeden görevinden istifa etmesi, pratikte yașanılan sıkıntılardan biri olarak karșımıza çıkmaktadır. Üç kișilik bir yönetim kurulunda, üyelerden birinin istifası halinde, toplantı yeter sayısını sağlayan geride kalan iki üye, bir sonraki genel kurulun onayına sunulmak kaydı ile Kanun’un 363. maddesi uyarınca, istifa eden üyenin yerine görev yapmak üzere geçici bir yönetim kurulu üyesi seçebilir. Oysaki tek kișilik yönetim kurulu üyesinin istifası halinde, geride toplantı yeter sayısını sağlayan herhangi bir bașka üye kalmadığından, yönetim kurulu yeni bir üye seçemeyecektir. Böylece anonim șirket, organsız kalma tehlikesi ile karșı karșıya kalacaktır.

Böyle bir tehlike halinde, Kanun’un 530. maddesi bir düzenleme getirmiștir. Buna göre, șirket organlarından birini kaybetmișse, pay sahipleri, șirket alacaklıları veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, șirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine müracaat edebilir. Șirketin durumunun kanuna uygun hale getirilmesini talep edebilir. Böyle bir müracaatın yapılması halinde mahkeme, kayyım atanması da dâhil gerekli gördüğü tedbirleri almaya yetkilidir. Anonim șirkete kayyım atamasının kural olarak șirketin organsız kalması halinde talep edilebilecek bir tedbir niteliğinde olduğu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 15.11.2017 tarih ve 2017/11-160 Esas – 2017/1370 Karar sayılı ilamında da tevsik edilmiștir.

Tek kișilik yönetim kuruluna sahip bir șirketin yönetim kurulu üyesinin, görev süresi içerisinde istifasının söz konusu olması halinde uygulamacılara tavsiyemiz: istifa öncesinde – mümkün ise - yönetim kurulu üyesi tarafından șirketin genel kurulunun toplantıya çağırılmasının sağlanması, genel kurulda da yeni yönetim kurulu üyesi seçilerek șirketin organsız kalma riskinin ortadan kaldırılmasıdır. Șirket ile haklı bir sebep olmaksızın ortak hareket etmeyen ve șirket menfaatleri hilafına hareket eden yönetim kurulu üyesinin – șartların varlığı halinde – sorumluluğuna da gidilebileceği unutulmamalıdır.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.