‘‘Soğuk zincirdeki en ufak hata insan sağlığını direkt etkiler’’

Frigo Mekanik ve Frigoblock Soğutma Sistemleri Yönetim Kurulu Üyesi Levent Aydın, zincirin herhangi bir aşamasında yapılacak hatalı uygulamanın üründe ağırlık kaybı, kalite kaybı ve firelere sebep olduğunu belirterek denetimlerin akabinde olumsuzlukların

Dunya Gida - - İçindekiler -

Frigo Mekanik ve Frigoblock Soğutma Sistemleri Yönetim Kurulu Üyesi Levent Aydın, soğuk zincirin herhangi bir halkasında olușabilecek bir zaafın gıda güvenliğini direkt olarak etkilediğini belirterek konunun sadece gıda firmalarının keyfiyetine bırakmanın mümkün olmadığını, son derece ciddi denetimlerle takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Kurumsal yapıda çalıșan gıda firmalarının tümünün konuya gereken önemi verdiklerini, yeterli bilinç düzeyi ve iș gücüne sahip olduklarını belirten Aydın, ancak merdiven altı üretime doğru inildikçe bilinçsizlik sebebi ile veya ticari kazanç sağlama düșüncesi ile soğuk zincirde zaafların olușabileceğini söyledi. Aydın, “Bu denetimler akabinde de olumsuzlukların tespiti sonucu caydırıcı cezaların uygulanması șarttır” diye konuștu.

Geçtiğimiz Ekim ayında Resmi Gazete’de yayımlanan ve șu anda çalıșması Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen tebliğde tüm sebze meyve ürünlerinin; ön soğutmadan geçirilmesi, soğuk depolarda muhafaza edilmesi, soğutulmuș araçlar ile tașınması ve soğutuculu reyonlarda teșhir edilmesinin öngörüldüğünü belirten Aydın, tebliğin hayata geçirilmesiyle birlikte sebze-meyvede yüzde 25-40 arasındaki fire miktarının ve șiddetli fiyat dalgalanmalarının azaltabileceğini öngördüklerini söyledi.

Hangi gıda ürünlerinin bozulması durumunda insanlara hastalık bulaștırma riski daha yüksek? Yani hangi gıdalarda daha hassas olmak gerekir?

Aslında tüm gıda malzemelerinin sağlıklı koșullar dıșında muhafaza edilmesi ve tüketilmesi insan sağlığı için olumsuz etkiler olușturur. Ancak bazı gıdalar var ki bunların uygun koșullarda muhafaza edilmemesi ve akabinde tüketilmesi direkt olarak zehirlenmelere sebep olur ve bu tür gıda zehirlenmeleri de ölüme kadar ulașabilen kötü sonuçlar doğurabilir. Bunlara örnek olarak; et, yumurta, midye, istiridye, bazı sebze ve meyveler, pastörize edilmemiș süt sayılabilir.

Gıda güvenliği açısından ürünlerin uzun süre muhafaza edilebilmesi için nelere dikkat edilmeli?

Gıda ürünlerinin uzun süre muhafaza edilmesi için bazı yöntemler bulunmaktadır. Bunlara örnek olarak, soğukta muhafaza, dondurarak muhafaza, kurutarak muhafaza, konserve halinde muhafaza yöntemlerini sayabiliriz. Bunların tümünde farklı özellikler bulunmaktadır. Eğer konuyu soğukta muhafaza olarak ele alırsak șunları söyleyebiliriz: Kuru gıda ürünleri dıșındaki hemen hemen tüm ürünler soğuk șart altında muhafaza etmeyi gerektirir. Et, süt, balık,

sebze, meyve ürünlerini bu kapsamda sayabiliriz. Ürünlerin soğuk șart altında muhafaza edilmesi, mikro organizma üremesini baskı altında tutacak ve belli süre zarfında ürünü güvenli olarak koruyacaktır. Ancak muhafaza süresi, her üründe farklı olduğu gibi muhafaza șartları da ürüne göre farklılık göstermektedir. Et, tavuk, balık gibi ürünler birkaç gün taze olarak muhafaza edilmesine rağmen, elma, patates gibi bazı ürünler 1 yıla kadar taze olarak muhafaza edilebilir. Bazı ürünlerde muhafaza sıcaklığı değișmekte, bazı ürünlerde de nem kontrolü, etilen kontrolü, karbondioksit kontrolü gereksinimi olabilmektedir. Ayrıca bazı ürünlerde hızlı soğutma ihtiyacı bulunmaktadır. Sonuç olarak her ürün için farklılık gösteren muhafaza koșulları sağlanmalı ve o ürün karakterinin müsaade ettiği süre içinde muhafaza edilmelidir.

Gıdalar, tarladan tüketiciye ulaștırılıncaya kadar geçen așamada en çok hangi hatalar yapılmaktadır?

Ürün takibi konusu, tarla ve tohum ile bașlamaktadır. Bu temel faktörlerin uygun olması akabinde; ekim, tarla bakımı, ilaçlama, sulama faktörlerinin de ideal șartlarda sağlandığında uygun ürün sağlanmıș olacaktır. Bu așamadan sonra, uygun makine-ekipman veya insan gücü ile uygun hasat sağlanması ve hasat yapılan ürünün uygun ambalaj ve uygun nakliye șartları altında depoya ulaștırılması gerekir. Bazı ürünler direkt olarak tarladan veya seralardan tüketim noktasına sevk edilirler. Ancak birçok ürün ise soğuk depo tesisine sevk edilir. Tesiste ön soğutma uygulanır, uygun ambalaj içinde ve uygun depolama șartlarında depolanır. Sevk öncesi çeșitleme-boylama-paketleme operasyonu uygulanır ve soğutuculu araçlar ile satıș noktasına sevk edilir. Satıș noktası eğer bir süpermarket ise, önce ürünler süpermarketin soğuk deposuna indirilir, daha sonra market içindeki soğutuculu reyonlara alınır ve son tüketiciye ulașır. Bu bahsettiğimiz sürecin tamamının gereken șartlar altında yapılması gerekir. Bu zincirin herhangi bir așamasında yapılacak hatalı uygulama üründe, ağırlık kaybı, kalite kaybı ve firelere sebep olur. Ürünün bozulmasına ve son tüketiciye ulașmadan çöpe atılmasına sebep olabilir.

Gıda firmaları soğuk hava sistemleri için gereken ilgiyi gösteriyor mu? KOBİ’lerin bu konudaki durumunu değerlendirir misiniz?

Bu konuyu genellemek doğru olmayacaktır. Kurumsal yapıda çalıșan gıda firmalarının tümünün konuya gereken önemi verdiklerini, yeterli bilinç düzeyi ve iș gücüne sahip olduklarını söyleyebilirim. Ancak merdiven altı üretime doğru inildikçe bilinçsizlik sebebi ile veya ticari kazanç sağlama düșüncesi ile soğuk zincirde zaafların olușabileceği söylenebilir. Bu konuyu sadece gıda firmalarının keyfiyetine bırakmak mümkün değildir. İlgili kamu kurumlarının son derece ciddi denetlemeleri ile takip edilmesi gerekir. Bu denetimler akabinde de olumsuzlukların tespiti sonucunda caydırıcı cezaların uygulanması șarttır.

Gıda güvenliği açısından soğuk hava sistemleri neden önemlidir?

Gıda güvenliği toplum sağlığını direk olarak ilgilendiren bir konudur. Soğuk zincirin herhangi bir halkasında olușabilecek bir zaaf, gıda güvenliğini direkt olarak etkiler. Zaman zaman okullar, iș yerleri, askeri tesisler gibi toplu gıda tüketiminin bulunduğu yerlerde zehirlenme vakalarına șahit oluyoruz. Bu durum insan sağlığına etkisinin dıșında büyük iș kaybı ve maliyet kayıplarına da sebep olmaktadır.

Türkiye soğuk hava sistemlerinde teknolojik açıdan ne durumda?

Türkiye’de șu anda sadece meyve-sebze depolama amaçlı kurulmuș olan yaklașık 8.000 adet soğuk hava deposu bulunmaktadır. Bu depolardan bir bölümü çağdaș teknolojiyi ifade etmektedir. Ancak büyük bölümü de eski teknoloji ile tasarlanmıș depolardır. Soğuk hava sistemleri, bir mühendislik operasyonu ve iklimlendirme sektörünün bir parçasıdır. Türkiye’de iklimlendirme sektörü șu anda; TOBB altında çalıșan İklimlendirme Meclisi, İhracatçı Birliği, Eğitim Vakfı, Üretici dernekleri ile birlikte kurumsallașma çalıșmalarını tamamlamıș bir sektördür. Sektör yaklașık 5 milyar dolar ihracat yapmakta ve dünyanın her yerinde bașarılı projeler gerçekleștirmektedir. Bu sektörün parçası olan kurumsal soğutma firmalarımız da hem üretim, hem de mühendislik yetenekleri olarak dünyanın gelișmiș ülkeleri firmalarından geri kalmamaktadır. Ancak sektörümüzde merdiven altı üretim henüz engellenebilmiș değildir. Soğuk hava deposu yatırımı yapacak olan müteșebbislerimizin sektörümüzün kurumsal firmaları ile temas etmeleri durumunda sonucun bașarılı olacağı muhakkaktır.

Firmanızın soğuk hava sistemlerinde sektöre yenilik getiren, farklı uygulamaları hakkında bilgi verebilir misiniz?

Endüstriyel soğutma sistemlerinde son yıllarda ön plana çıkan üç temel bașlık var. Enerji verimliliği, çevre duyarlılığı ve ürün güvenliği. Bu üç konuyu projelerimizde temel amaç aldığımızda, soğutucu akıșkan olarak kullanılan amonyağın makine dairesinde tutulduğu, soğuk hava depolarına da karbondioksit veya glikollü suyun gönderildiği kaskad sistemler ortaya çıkıyor. İlk yatırım maliyeti biraz daha yüksek olmasına karșı yukarıda saydığımız avantajlar bu sistemi tercih edilir kılıyor.

Önümüzdeki dönem yeni yatırım olacak mı?

Endüstriyel soğutma konusunda entegrasyonumuzu tamamlamıș bir firmayız. Yakın gelecekteki yatırımlarımız ağırlıklı olarak yeni pazarlara açılma olarak gerçekleșecektir.

Sektörü ilgilendiren tebliğin yürürlüğe girmesinin etkileri ne olur?

Geçtiğimiz Ekim ayında Resmi Gazete’de yayımlanmıș bulunan ve șu anda çalıșması Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen tebliğde tüm sebze meyve ürünlerinin; ön soğutmadan geçirilmesi, soğuk depolarda muhafaza edilmesi, soğutulmuș araçlarla tașınması ve soğutuculu reyonlarda teșhir edilmesi ifade edilmektedir. TOBB İklimlendirme Meclisi tarafından kurulmuș olan ve tüm sektör derneklerinin katkı koyduğu sektör komisyonu da bu tebliğin alt bașlıklarının belirlenmesi ve uygulama esaslarının netleștirilmesi için Bakanlık çalıșmalarına destek olmaktadır. Bu çalıșmaların tamamlanması ve uygulamanın hayata geçmesi ile birlikte sebze-meyve konusunda yüzde 25-40 arasındaki fire miktarı düșürülecek, șiddetli fiyat dalgalanmaları azalacak ve ürün fiyatları daha uygun seviyelerde kalacaktır. Aynı zamanda daha kaliteli ürünün son tüketiciye ulașması sağlanacaktır. Bu sebeple endüstriyel soğutma konusundaki tüm sektör paydașları bu çalıșmaya destek vermektedir.

Özlem As Levent Aydın

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.