Yapı denetimi sürecini daha sağlıklı hale getirebilecek düzenlemeler yapılabilir

Dunya Insaat - - Kayseri’de Yapı Sektörü - FARUK KURT Mimar ve Mühendisler Grubu Kayseri Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi

Yapı denetimi; can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve inşa süreçlerinde yapının denetlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda; imar mevzuatında yer alan fenni mesulün yerine bağımsız, alanında uzman ve tüzel kişiliğe sahip denetim kuruluşları ikame edilmiştir. Ayrıca bu kanuna dayalı olarak çıkarılan “Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği” ile yapı denetim sisteminde aktif rol alan, ilgili idarenin (belediye), yapı denetim kuruluşlarının, denetçi ve kontrol elemanlarının, proje müellifinin, yapı sahibinin, yapı müteahhidi ve şantiye şefinin görev ve sorumlulukları ayrı ayrı belirlenmiştir. Yapı Denetimi Kanunu kapsamında; Kayseri ilinin nüfus oranına göre 68 adet yapı denetim firması açma kontenjanı var iken, 46 adet kurulan yapı denetim firması vardır ve bu firmalardan halen 29 adeti aktif olarak faaliyet göstermektedir. Yapı denetim sisteminin işleyişi içerisinde yaşanan sorunlardan bazılarını belirtmek amacıyla şu tespitlerde bulunabiliriz:

Yapı sahibi veya müteahhidin yapılarını denetleyecek olan kuruluşu seçme hakkının verilmesi, sağlıklı bir denetim sürecinin oluşmasını engellemektedir. Bu durum yapı denetim kuruluşlarının yaptırım güçlerini azalmakta, bağımsız bir yapı denetim sisteminin oluşma koşullarının daha işin başında yok olmasına sebep olmaktadır. Ayrıca ilgili kanun ve yönetmelikler bölümünde, bürokratik işlemlerin fazlalığı denetim işinin hızını ve kalitesini etkileyebiliyor. Dolayısıyla denetim işini yapabilmek için ilgili kurumlardan alınması gereken izinler, onaylar, imzalar, uyulması gereken kurallar vb. bürokratik işlemler önemli bir zaman kaybına ve kaynak maliyetine neden olabiliyor. Ayrıca yapılan işin verimliliğini de düşürmektedir. Hizmet bedeli oranı; yüzde 1,5 iken ve bu oran bile denetim hizmetlerinde yetersiz bir oran iken, rekabetten kaynaklı sebepler ile hizmet bedeli oranı bu oranın altında tutulmaktadır. Bu durum, denetim kuruluşlarının denetimini yaptıkları yapılara ait projeleri, yönetmelik, standart ve şartnamelere göre tam anlamıyla inceleyememesine ve yapıların yerinde denetlenmemesine sebep olmaktadır.

Müteahhitlerin, yapı denetim firmalarından proje harici uygulama taleplerinin olduğu ve proje teknik şartlarını karşılayacak şekilde nitelikli işgücü çalıştırmadıkları bir vakadır. Ülkemizde genel bir yanlış uygulama olarak; şantiye şeflerinin resmiyette olması ama pratikte olmamaları durumu yapı denetim ve iş güvenliği uygulamalarında bir takım zorluk ve eksikliklerine sebep olmaktadır. Yapı denetimi sisteminin işleyişi içerisinde yaşanan sorunlardan bazılarına çözüm önerileri sunmak amacıyla şu önerilerde bulunabiliriz:

Yapı denetim ile müteahhit arasındaki ticari ilişkinin ortadan kaldırılması; denetim işlerinin yapıların metrekare ve maliyetlerine göre elektronik görevlendirme veya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından oluşturulacak komisyonlarca yapı denetim kuruluşlarına adil bir şekilde dağıtılması ile sağlanabilir. Yapı denetim şirketlerinde çalışmak isteyen teknik personelin, meslek odaları tarafından düzenlenecek meslek içi eğitim kurslarına katılımları zorunlu hale getirilerek, bir merkezi sınav ile mesleki yeterliliği ölçülebilir. Farklı il ve ilçelerdeki belediyelere göre istenen farklı evrakları azaltmak amacıyla, yapı denetim sürecinde istenecek belgelerin elektronik ortamda sunulması, belgelerde bulunması gereken zorunlu imzaların ise e-imza uygulaması ile atılması ve ilgili idarelerde görevli teknik personellere yapı denetim süreci ile ilgili eğitimler verilerek bu sorunun da önüne geçilebilir. Böylelikle ilgili idarelere hatta diğer kurumlara sunulması gereken yoğun ve gereksiz evrak akışından kurtulmuş, ilgili kurumların ve buralarda çalışan teknik personellerin inisiyatifine bırakılmadan daha çok uygulamaya yönelik etkin bir yapı denetim anlayışı oluşturulmuş olur.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.