Uzay teknolojisinde Türk mühendis imzası

Dunya Tekno Trend - - GELECEK LABORATUVARI -

Atatürk Üniversitesi ile FMV Işık Üniversitesi’nden bir grup bilim insanı bir ilke imza atarak milli ve yerli tasarıma sahip teleskop projesinin startını verdi ve üretimi başladı. Doğu Anadolu Gözlemevi (DAG) Projesi ile 4 metre çaplı hem görsel hem de kırmızı ötesi bölgede gözlem yapabilme kabiliyetine sahip DAG teleskobu ve kubbesinin geliştirilmesi projesinde imzalar atıldı. DAG teleskobu ve kubbesinin geliştirilmesi konusunda yapılan çalışmalarda aktif olarak rol alan FMV Işık Üniversitesi, bu kapsamda, Kalkınma Bakanlığı tarafından desteklenen Atatürk Üniversitesi bünyesinde kurulacak Doğu Anadolu Gözlemevi’nin (DAG) teleskobuna da yerli ve milli Adaptif Optik Sistemi (AO) ve Derotator Geliştirme – Üretim (AOS) projesini hayata geçirecek. Atatürk Üniversitesi’nden Doç. Dr. Cahit Yeşilyaprak ve FMV Işık Üniversitesi’nden Yrd. Doç. Dr. Onur Keskin’in yer aldığı proje sayesinde, HUBBLE Uzay Teleskobu’ndan yaklaşık 7 kat daha yüksek çözünürlüğe sahip yerli tasarıma sahip bir teleskobun 2019 yılı sonlarında hayata geçeceği öngörülüyor.

Maliyeti 150 milyon lira

Tasarımı yüzde 100 yerli olan DAG teleskobunun üretimi yurtdışında başladı. “Doğu Anadolu Gözlemevi (DAG) Teleskobu” tamamlandığında, Avrupa’daki en yüksek çözünürlüklü astronomik gözlem cihazı olacak. Toplam maliyeti optik aygıtlarıyla birlikte yaklaşık 150 milyon lira olacak teleskop, kubbe, bina ve optik aygıtlar sayesinde uzay hem görsel hem de kırmızı öte bölgede gözlenebilecek. DAG teleskobu 2019’dan itibaren, Atatürk Üniversitesi bünyesinde Erzurum’daki 3170 metre rakımlı Konaklı – Karakaya tepesine yerleşmiş ve gözlem yapıyor olacak. FMV Işık Üniversitesi ve İsviçre’den HEIG-VD ortaklığında optik ve mekanik tasarımı Atatürk Üniversitesi için yüzde 100 milli imkanlarla tasarlanan DAG teleskobu, dünyada bir ilki de gerçekleştirerek daha tasarım aşamasında, AO sistemleri barındıracak şekilde tasarlandı. FMV Işık Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şirin Tekinay, projenin FMV Işık Üniversitesi tarafından gerçekleştirilecek olan AOS kısmı hakkında şu bilgileri verdi: “Teleskop teknolojilerindeki gelişmeler, astronomik gözlemlerle alınan görüntülerdeki bulanıklık, sintilasyon ve ışın yoğunluğunun azalması sorunları gibi dünyamız atmosferinde oluşan türbülansa bağlı etkilerin giderilmesi için opto-mekanik akıllı yapıdaki Adaptif Optik (AO) sistemlerin üretilmesini sağlamıştır. Böylece teleskop sistemlerinin uzayda kurulmasına gerek kalmadan yeryüzünde konuşlandırılacak teleskoplar ile yüksek çözünürlükte görüntü elde edilmesi mümkün olmaktadır. "Atatürk Üniversitesi Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Doç. Dr. Cahit Yeşilyaprak ise teleskoba dair şunları söyledi: “Atatürk Üniversitesi olarak DAG projesinin sahibiyiz. Projenin 2019’un sonunda hayata geçirilmesi öngörülüyor. Projenin hayata geçmesi, Türkiye’nin bu alandaki teknolojik bağımsızlığı anlamına da geliyor. Erzurum, uzay gözlem çalışmaları için en uygun bölgelerden birisi.”

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.