Geleceğin termostatları nano materyal odaklı olacak

Termostat üretiminde ‘yarı elektrikli termostatlara’ dönüş var... Lüks araçlarda “elektrikli termostatlar” devreye giriyor. Biz ELBA olarak nano materyallerden oluşan yeni termostat denemeleri yapıyoruz. Gelecekte termostatlar düşük maliyetli ve nano mate

Dunya Tekno Trend - - BAŞ SAYFA - RÜŞTÜ BOZKURT rustu.bozkurt@dunya.com

Savaş Çıngır bir mühendis. Anadolu’ nun bereketli yerlerinden birinde,1956 yılında Sivrihisar'da doğdu.Yunus Emre ve Nasrettin Hoca’nın hemşehrisi. İki kültür abidemizin gençliklerinde seyrettiği aynı dolunayları seyretti; aynı düşleri kurarak büyüdü. Babası astsubaydı. İstanbul’da ilkokula başladı, Erzurum/Dumlu’da sürdü okul serüveni. Ankara Bahçelievler’de ilkokulu ve ortaokulu tamamladı. İstanbul Fenerbahçe Lisesi’ni bitirdikten sonra da baba vatanı Eskişehir’ de Anadolu Üniversitesi Makine Fakültesi’ni bitirerek mühendis oldu. 1987 yılında İ.Ü.İ.Fakültesinde işletme master’i ile eğitimini tamamladı. Hayata atıldığı zaman yıl 1979’ du. ECA’da işe başladı. Bursa’da fabrika kuruluşunda çalıştı; İspanya’da ORKLİ gruba bağlı Copreci adlı bir kooperatif firması ile işbirliğinde dünyaya açıldı. Fırın termostatları konusunda uzmandı. Savaş Çıngır, İspanya’ da fırın termostatlarıyla ilgili kısa dönemli eğitime katıldı.Sonrasında Türkiyede ilk fırın termostatını yaptı. Sermaye sahibi ECA sahiplerini ikna ederek Almanya’da Westinghaus/FANAL Grubu yetkilileriyle ilişki kuruldu. Alman firması buzdolabı termostatı imal ediyordu. Almanya’da iki hafta eğitim Savaş Çıngır’ın ufkunu alabildiğine genişletti. Sonra Fransız VERNET firmasıyla otomobil termostatları için çalıştığı firmayı ikna etti. Paris'te üç hafta eğitim aldı ve Türkiyede ilk otomobil termostatı yaptı. Termostat tesisi kuruluşunda görev aldı; üretime geçilinci ülkemizin ana sanayilerini fırın, buzdolabı ve otomobil termostatları karşılandı. 1980’lı yıllarda “ithal ikamesi” yaratan önemli bir girişimdi bu.

TERMOSTAT NEDİR?

Termostat nedir? Savaş Çıngır şöyle tanımlıyor: “Örneğin otomobil termostatı, motor suyu sıcaklığını dengeleyen, motorun en verimli halde çalışmasını sağlayan elemandır. Motorun kalbidir denebilir. Son dönemde araçlarda kapalı soğutma sistemleri yapılarak motor suyu sıcaklıkları 120 dereceye kadar çıkarılmaktadır. Bu da bize Euro-6 emisyon standartlarını yakalamayı sağlıyor. Basınç altında suyun kaynaması bile 120 dereceye kadar çıkabiliyor. Bizim ürettiklerimiz WAX elemanlı termostatlar. Bu normalda katı, ısınınca sıvıya dönüşen bir eleman. Bir hacmin içine hapsedilerek ısı enerjisini mekanik enerjiye çevirir. Dünya üzerinde OEM kalitesinde termostat üreten on firma var. Biz ELBA olarak 11’inci olarak kurulduk, şu anda otomotiv termostatlarında 188 referansta üretim yapıyoruz. Geçen ay ilk ihracatımızı da Çin’e yaptık. Ürün gamını genişleterek yolumuza devam edeceğiz.”

Termostat piyasasında gelişmeleri merak ediyorum. Dünya’da kimlerin bu alanda iş yaptığını, gelişmelerin ne yönde ilerlediğini anlatmasını istiyorum Savaş Çıngır’dan. Diyor ki, “Günümüzde Wax elemanı termostalar tüketici beklentilerini karşısında zorlanıyor. Termostat üretiminde ‘yarı elektrikli termostatlara’ dönüş var. Lüks araçlarda 'elektrikli termostatlar' devreye giriyor. Biz ELBA olarak nano materyallerden oluşan yeni termostat denemeleri yapıyoruz Gelecekte termostatları düşük maliyetli ve nano materyal-odaklı olacaktır. Buna hazır olmamız lazım.”

ALMANYA LİDER ÜLKE

Bir üretim alanının sürdürebilirliği, faktör koşullarına talep ko-

şullarına, karşılıklı bağımlılık ilişkilerine ve rakip stratejilerini bilmeye sık sıkıya bağlıdır. Savaş Çıngır’a termostat üretiminde lider ülkenin hangisi olduğunu soruyorum. Gözleri ışıldıyor; “Bizim üretim alanımızda bir nuramalı ülke Almanya...” diyor. Sonra bir hesap yapıyor. “Dünya genelinde yılda 70 milyon adet otomobil imal ediliyor. Yollarda yürüyen 1 milyarı aşkın araç var. Termostat dediğimiz ürün ömrü ortalama 5 yıl. O nedenle aftermarket pazarına her yıl 200 milyon adet termostat sunmak zorundasınız. OEM ile yenileme pazarında- aftermarket-birleşin- ce dünya talebi yılda 270 milyon adedin üzerine çıkıyor. Termostat denen malzemenin ortalama fiyatı 5 euro. Bu ürün ileri teknoloji gerektiriyor ve yüksek katma değerli. Bizim ürünlerin kilogramı yaklaşık 40 euro doylarında. Yıllık cirosunu aritmetik bilen herkes hesaplayabilir.”

GELECEĞİ OLAN BİR ÜRETİM ALANI

Savaş Çıngır, termostat üretiminin çok parlak bir geleceği olduğunu düşünüyor. OEM’lerde Alman WAHLER ve BEHR önde gelen firmaları. Termostatın yaklaşık 1/3’ini bu iki firma karşılıyor. Güney Kore, Japonya, ABD, Fransa’da diğer üreticileri vardır. Düşük maliyetli ülkelerde - Çin, Hindistan gibi- OEM kalitesinde üretim yapan firma yok.

Çağımızda hakimiyetçi rekabet yaşanıyor. Hakimiyetçi rekabetin temel ilkesi “rakibinin bütün hatlarına saldır; bütün potansiyellerini yok et. Eğer yok edemiyorsan ortak ol” anlayışına dayanıyor. Piyasaya egemen olan firmaların kırıcı, yok edici ve hakimiyetçi rekabet sürdürüp sürdürmediğini de öğrenmek istiyorum. Savaş Çıngır, “Bu firmalar hakimiyetçi rekabet yapmaz. Ana ilke kimsenin yapamadığını ya da kimsenin yapmadığını yapmak olduğu için termostat üretiminde az sayıda firma vardır; anlayacağın kimsenin yapamadığı iştir. Her firmanın wax karışımı farklıdır. Bu karışımı bilen dünyada 10 firma var. Biz de 11’incisiyiz. Kendinizi korumak zorundasınız. İlkeli gizlilik bizim sektörümüzde olmazsa olmaz. Eğer büyük firmanın ürününü bir başkası üretmişse, yapılacak iş rakibin üretemediğini yapmaktır. Böyle bir yaklaşım keskin ve kırı- cı rekabet yapmayı gerektirmez.”

ORTA VE UZUN DÖNEMLİ STRATEJİ

“Bak bu gizlenecek bir husus değil” diye söze başlıyor Çıngır. Sonra analizini sürdürüyor: “Pazara girmek için gelecek 5 yılda ikinci el pazarı -after market- ve OEM servislerine hizmet vermeyi planlıyoruz. Çin’e yaptığımız ihracat bizim alanımızda termostat üretmeye çalışan fakat Çin OEM’inden onay alamayan bir firmadır. Birlikte Çin OEM’ine gireceğiz. Bizim piyasada herkes birbirini bilir. Biz de kimseden saklamadan önce kâr marjı yüksek aftermarkete yönelik çalışacağız. Sektörün kâr marjları başka alanlara göre oldukça yüksek. Bazı firmalar bu özel durumları nedeniyle kendilerini dev aynasında görüyorlar. İş yaşamında böylesi bir anlayış boşluklar bırakmanıza, o boşlukları da başkalarının doldurmasına yol açar.”

Bu anlatımdan şu sonucu çıkarmam gerektiğini söylüyorum Savaş Çıngır’a :"Dünya insanlığının yaşamına girmiş, tüketim kalıbına yerleşmiş bir üretim alanı. Sürekli yenilik yaratır işinizi geliştirirseniz önünüz alabildiğine açıktır. Bu bir yandan talebin büyümesi, öte yandan da rakiplerin bırakacağı boşlukları doldurmaktır.”

"Ana ilke kimsenin yapamadığını ya da yapmadığını yapmak olduğu için termostat üretiminde az sayıda firma var. Böyle bir yaklaşım kırıcı rekabeti gerektirmez."

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.