VE gÜNEş MuTLAKA dOğAR!

Zor zamanlardan geçiyoruz. Dünyayı ve yakın coğrafyamızı etkisi altına alan fırtınalı dönem yüzünden kendimizi sık sık korku, paranoya, endişe ve stres içinde buluyoruz. Eve kapandık, sürece müdahale edemediğimizi hissediyor, yaşadığımız duygusal zorlukl

Elele - - PSİKOLOJİ -

CatherIne Genovese’nin başIna Gelenler hiç de hoş değildi ama bu insanlIk dersi şu anda bir sosyal değişimi tetikliyor

ve toplumsal dönüşüme katkıda bulunuyor. 1964 yılının 13 Mart sabahı saat 03.00 civarında çalıştığı kafeden eve dönen Catherine evine 100 adım mesafede arabasını park etmiş ve yürümeye başlamıştı. Sokak lambasının altına geldiğinde bir adamın kendisini takip ettiğini fark etti. Adam onu yakalamıştı, bağırmaya başladı. Hemen yakındaki 10 katlı apartmanda ışıklar yandı. Kadın ‘yardım edin!’ diye çığlık atıyordu. Apartmandaki pencerelerden birçok kişi olayı görmüş, sadece biri ‘bırak kadını’ diye bağırmıştı. Kimse yardım etmedi, hatta kimse polisi bile aramadı. Genovese’in yardım çığlıklarına rağmen kimsenin hiçbir şey yapmaması New York Times’ın manşetine taşındı, gazete ‘Biz nasıl insanlarız?’ diye soruyordu ve toplumsal bir tartışma başladı. Catherine Genovese’e sempati besleyenler ona ‘Hello Kitty’ adını taktı. John Darley ve Bibb Latane isimli psikologlar bu duyarsızlığın nedenini anlamak için bir araştırma başlattı, bulguları ilginç bir gerçeği ortaya çıkardı.

Bulguları ilginçti. Pencereden bakan herkes ‘Bu kadar insandan biri mutlaka bir şey yapar nasılsa’ diye düşünmüştü. Buna ‘sorumluluğun dağılması’ dediler ve yapılan tüm deneylerde sonuç aynı çıktı, şahit sayısı ne kadar fazlaysa yardım oranı azalıyordu. Tek görgü tanığı ise yardım ihtimalini arttırıyordu.

Uzmanlar buna ‘Seyirci Kalma Etkisi’ adını verdi. Algımız şöyle çalışıyor; birbirine yabancı bireylerden oluşan bir grupla birlikteyseniz ve kimse bir şey yapmıyorsa sosyal normun yarattığı etki ‘hiçbir şey yapmamak’tır. Biz de ‘durum’un yanından geçip gidiyoruz.

Önemli olan ‘herkes kendi işine baksın’ diyen bu normu nasıl değiştireceğimiz! Psikologlara göre bu değişimin anahtarı ‘bireyin gücü’nde saklı. Yani önce BİR(EY) tepki verirse saniyeler içinde diğerleri de ona katılır. Bir kişi harekete geçtiğinde göle atılmış taşın yarattığı halkalar gibi dalga dalga yayılıyor bu etki… İnsanlar yeni norm ‘yardım etmek’ diye düşünmeye başlıyor.

Seyirci Kalma Etkisi’nin ne olduğunu öğrendiğimize göre artık kendimizi böyle bir durumun içinde bulduğumuzda ne yapacağınızı biliyoruz; harekete geçersek, diğerleri de bize katılacak. Yapacağımız en doğru şey kendimizi ‘tek’ ve ‘yalnız’ hissetmemek olmalı, çünkü tek değiliz! Milyonlarız ve her birimiz BİR(EY) olarak dönüşüm yaratma gücüne sahibiz.

GÜNDELİK HAYATIN YÖNETİMİ

Gücümüzü idrak edebilmek çok önemli olsa da ‘Bu gücü içimizde hissedemiyorsak ne yapalım?’ dediğinizi duyar gibiyim. BATE Birey ve Aile Terapileri Enstitüsü Uzman Psikolog Şirin Atçeken, yaşadığımız süreçlerdeki gibi kriz dönemlerinde stres tepkileri vermemizin gayet normal olduğunu söylüyor. Psikolog Atçeken şöyle sıralıyor yaşayabileceğimiz duyguları... • Karmaşık duygular (Yoğun endişe, korku ve

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.