HER KÜLTÜR KENDİ SÜSÜNÜ YARATIR

Kültürlerin iç içe geçtiği günümüzde “mış gibi yaşamak” bu karma kültürün süsleme sanatı haline geldi.

Evim - - Elektrİklİ Süpürge -

Belki biraz süsleme hakkında konuşmakta yarar vardır. Süsleme, sadece insana has değildir, yaşam geleneği veya yaşamın gereği gibi de ele alabilirsiniz.

Doğal olarak kültüre ait her tür şifreyi içinde bulundurur; coğrafyanın, iklimin açık bir yansımasıdır. En yoğun, en göz alıcı olanlarında bile, yorulursunuz izlerken, ama hayran kalırsınız.

kendine has süsleme dünyası vardır. Her zaman bir süsleme yaratmanın ça- resi bulunur.

Seri üretimle beraber gelenn yeni dünyada ilişkiler ve iletişimin de ge- lişmesiyle kültür alışverişi de hızlanmış ve e her kültürün süslemesi de birbirinin içindee erimeye başlamıştır. O güne kadar bu türür

Her tür kültürün

Süslemenin derinliğinde o güne kadar yaşanmış deneyimlerin tamamından notalar vardır.

Büyük bir ustalık, büyük bir sadakat ve bunların gelişmesi için harcanan zaman ve sabır iyi bir süslemede kendini belli eder, hayranlık duyulan biraz da budur. Tarih boyunca süslemenin dalgalı bir seyri olmuştur. Kimi zaman akıl almaz noktalara kadar tırmanmış, kimi zaman ise kendi çıkışlarına bir tepki olarak durulmuş, daha alçak sesle konuşan, kendini sadeleştiren, arındıran bir tempo bulmuştur. İşler galiba Sanayi Devrimi ile biraz karışmaya başlamış.

Sanayi Devrimi, bir yandan daha süssüz bir yaşam dikte ederken, öte yandan enerjiyi üretime yönlendirmiş üretimin kendi estetiğinin öne çıkmasına neden olmuştur.

Üstelik sanayi, çok zaman ve çaba harcanan süslemelerin, seri olarak üretilebilmesinin de yollarını açmıştır. Artık kimsenin süslemeye harcayacak ne zamanı, ne de maddi gücü kalmıştır, zaman en değerli birimdir. İşlev, gerek duyulan en erdemli değerdir, üstünde yemek yemeye yarayan tablanın, ne kendisinin ne de ayaklarının süslü olmasına gerek yoktur. Doğru yükseklikte, doğru en ve boyda duran bir tabla, çabuk da eskimiyorsa, sağlamsa, yemek yemek için idealdir. Ama bu yol, tabii biraz donuk ve biraz da sıkıcı olmakla beraber, kendi süsleme dünyasını yaratmaya başlamıştır. kültür etkileşimleri sadece savaşlar ve sömürgecilik seferleri sayesinde gelişirken, hız da, yaygınlık da farklı bir aşamaya taşınmıştır. Çok da zaman önce değil, Hereke halısı yerine makine halısını daha havalı bulduğumuz zamanlar oldu, tekrar biri ondan moda yaratana kadar pazenden, emprimelerden uzak durduk. Bu kargaşa içinde sonunda, yaklaşık on yıldır, yaygın olarak Uzak Doğu sahteliği içinde yaşıyoruz. Bu da bir tür süsleme dünyası haline geldi, daha doğrusu, “mış gibi” yaşamak şu an ki karma kültürümüzün süsleme sanatı. Güney Fransa’da bir çiftlikte yaşıyor gibi bir masaya sahip olma ihtiyacını başka nasıl ifade edebiliriz bilmiyorum. Süslü bir dünya yerine dekor bir dünyada yaşamak, taklit sanayinin gelişmesiyle birlikte mümkün oldu. Fabrikasyon eskitme eşyalardaki sözde yaşanmışlık duygusuna ne kadar gerek olduğunu ve belki de daha da iyisi neden gerek olduğunu düşünmenizi öneriyorum.

Hiçbir eşyanın kendi kendine eskiyecek kadar zamanı olamayacaksa veya biz yola yarıdan başlamak istiyorsak eğer, o halde zamanla olan ilişkimizi gözden geçirmemiz gerekiyor diye düşünüyorum.

Seri üretim, el emeği, göz nuru dediğimiz zarafetin değerini, biricikliğini yok ediyor. Eğilimler, modalar, bize o kadar çok yön veriyor ki, yüzyıl önceki sepetlerin, toprak kapların bir ara tamamen plastikle yer değiştirmesi ve sonra yine geri dönmesi sanki bizi çok edilgen gören bir yapının ifadesi. Ve eğer bu yapı, hepimizin nasıl olacağına kolayca karar verebiliyorsa, bunun doğal sonucu olarak hepimiz birer makine halısı gibi değersizleşeceksek, o zaman bu toplumsal değersizleştirmenin yerine koyacağımız yeni değerlere hazırlıklı olmamız ge gerekir. Genellikle anti demokratik yaşam b biçimlerinin davetiyesi olan bu tür değer ka kayıplarına karşı daha akıllı davranmamız g gerekir. Mutfağınızdaki eski bir Fransız kahv vesinden çıkma gibi duran kara tahta ve b boş kalmasın diye üzerine tebeşirle yazılan a aslında eksik de olmayan eksiklerle berab ber, belki de sandığınız kadar masum ve ş şirin bir şey değildir.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.