UyuşmAzlık ÇözmEnIn TArAFı ArA uluCulAr

Arabuluculuk sistemi işçilerle işverenler arası uyuşmazlıkların çıkmasıyla New York’ta başladı. 1900’lerin başında işçi işveren arası uyuşmazlıkların artması sonucunda mahkemeler tarafların uyuşmazlıkları arabulucularla çözmeyi denemesi gerektiğine hükme

Güncel Hukkuk - - ARA ULUCULUK - OzAn KurAl

ANe zamandan beri?

irmi seneyi aşkın süredir hukukla uğraşan, Hamburg Üniversitesi’nde ders veren ve ABD’de ve Almanya’da hukuk bürolarında yöneticilik yapmış arabuluculukta uzman Thomas Santoro ile arabuluculuk hakkında konuştuk.

Ne zamandan beri hukukla uğraşıyorsunuz?

ABD’de bir hukuk bürosunda yöneticiydim. Yirmi senedir hukukla uğraşıyorum diyebilirim. Bu süre zarfında arabuluculuk da yaptım.

Sizi arabuluculuğa ne getirdi?

ABD’de hukukçu olup arabuluculuktan kaçınmak zor. Arabuluculuk sistemi ABD’de uzun bir süreden beri uygulanmakta.

Arabuluculuk sistemi işçilerle işverenler arası uyuşmazlıkların çıkmasıyla New York’ta başladı. 1900’lerin başında işçi işveren arası uyuşmazlıkların artması sonucunda mahkemeler tarafların uyuşmazlıkları arabulucularla çözmeyi denemesi gerektiğine hükmetti.

Arabuluculuğu nasıl tanımlarsınız?

Arabuluculuk bir alternatif uyuşmazlık çözme yolu. Normalde taraflar belli bir uyuşmazlık sebebiyle mahkemeye gittiklerinde tek ve kesin bir karar ortaya çıkıyor ve bu karar tarafları tatmin etmeyebiliyor. Ancak Arabuluculuk sistemi ile iki taraf için de daha tercih edilen bir çözüm ortaya çıkarabilir. Arabulucu burada üçüncü kişi olarak bulunuyor. Arabulucu tarafsız olmaktan ziyade tarafların üzerinde uyuşabileceği bir çözüme ulaşmalarından taraf kişi olarak nitelendirilebilir. Tarafsız kişi herhangi bir pozisyon almazken arabulucu ortak bir çözümden yana taraf.

Peki, bu sistem mahkemeleri gereksiz kılmaz mı?

Taraflar arasındaki sorunu çözmek için arabulucuyu mahkeme atamakta, yani her şey mahkeme sistemi içinde olup bitmekte. Mahkemenin taraflara arabuluculuğu önermesi ayrıca taraflar için de avantajlı, bu sayede mahkemeler üzerindeki iş yükü azalmakta. Sistem aynı zamanda taraflar için de avantajlı, normalde taraflar mahkemeye gidip kararın çıkmasını beklerlerken çok zaman kaybedip masraf yapıyorlar, arabuluculuk çok daha hızlı işleyen bir sistem. Örneğin şirketler mahkemelerde kararların çıkmasını beklerken uzun süre kaybetmektense hızlı ve etkili şekilde uyuşmazlığın çözümü için arabuluculuğa başvuruyorlar. Ayrıca iki şirket arasındaki uyuşmazlık mahkeme kararıyla sonuçlanınca birbirlerine “düşman” olabiliyorlar, ancak arabuluculuk işe yararsa tarafların ilişkileri düzeliyor.

Arabuluculuk sisteminin Amerika kökenli olduğunu söylediniz. Avrupa’da sistem nasıl işliyor?

Avrupa kalanı sistemi genel hatlarıyla Amerika’dan almış durumda. 2005 yılında Avrupa Birliği’nin çıkardığı bir yönetmeliğe göre Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki şirketler arasında uyuşmazlıklar çıktığında mahkemeye gitmeden önce arabulu-

culuk denenecek.

Sizce arabulucular ne gibi özelliklere sahip olmalı?

Arabulucunun iş dünyası hakkında bilgi sahibi olması gerekmekte. Hukuk eğitimi almış olmak arabuluculukta ayrıca büyük bir avantaj, arabulucular çözdükleri uyuşmazlıkların çoğunu hakim ve avukatlardan almakta. Avrupa’da arabuluculuk yeni olduğu için sistem ise sistem farklı işliyor, Amerika’da arabulucuların neredeyse tamamı hukuk eğitimi almışken Avrupa’da arabulucular psikoloji gibi pek çok farklı türde eğitim almış kişiler.

Arabuluculuğa önce ABD’de başladınız, Avrupa’da hemen arabuluculuğa başlayabildiniz mi?

2008’de Avrupa Birliği her üye ülkede arabuluculuğun geliştirilmesi ile ilgili bir yönetmelik çıkardı, Almanya’da arabuluculuk ile ilgili yasa 2012’de onaylandı birkaç ay içinde de kanunlaşacak. Yasa kanunlaştıktan sonra Almanya’da devlet sertifikalı bir arabulucu olmak için toplamda yüz yirmi saat süren bir eğitimden geçmek gerekmekte. Ben bu eğitimi şimdiden tamamladım.

Eğitim programında neler vardı?

Eğitim programının pratik ve teorik eğitim aldım. Arabuluculuk ile ilgili birden fazla metot mevcut. Örneğin Kolaylaştırışmış Arabuluculuk sisteminde ise arabulucu tarafların konuşmasını sağlıyor ve taraflara pek müdahale etmiyor, burada arabulucu psikolog gibi bir görev yükleniyor. Kolaylaştırılmış Arabuluculuk’ta iyi bir dinleyici olmak önemli.

Arabuluculuk yaptığınızda üzerinizde baskı hissettiğiniz oldu mu hiç?

Tarafların arabuluculuk sırasında birbirlerine söylediklerinin mahkemelerde kullanılamayacağı önceden kabul edilmiş. Bu sebeple taraflara kendilerini güvende hissedebilecekleri bir ortam yaratmak önemli. Arabuluculukta tahkimin üçüncü kişinin sunduğu çözüm bağlayıcı olmadığı için arabulucunun taraflardan biri lehine davranması sık görülebilecek bir durum değil.

Thomas Santoro, Ozan Kural

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.