İSO, İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nu açıkladı

İso’nun açıkladığı ‘Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması’nın sonuçları, Kobİ’lerin 2017’de iyi bir performans sergilediğini ortaya çıkardı. İkinci 500 şirketlerinin faaliyet kârı ilk 500’ü de aşarak yüzde 43.9 arttı.

Makina Magazin - - İÇİNDEKİLER -

İstanbul Sanayi Odası (İSO), ‘Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması-2017’nin sonuçlarını 17 Temmuz 2018 tarihinde düzenlenen bir toplantı ile kamuoyuna açıkladı. Söz konusu araştırmaya göre, 2016 yılında 82.2 milyar TL olan üretimden satışlar, 2017’de yüzde 30.9 artarak 107.6 milyar Tl’ye yükseldi.

İkinci 500 kuruluşlarının; ‘üretimden satışlar’ ile ‘esas faaliyet kârı’ gibi temel bazı parametrelerde, tıpkı mayıs sonunda açıklanan İSO 500 kuruluşlarındaki gibi iyi bir performans sergiledikleri görüldü. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasında 2017 yılında üretimden satışlara göre ilk üç sırada; 309.4 milyon TL ile Oğuz Gıda, 309.2 milyon TL üretimden satışlarıyla Zeki Mensucat ve 308.3 milyon TL ile S.S. Marmara Zeytin yer aldı.

Kârlardaki yükseliş dikkat çekti

Araştırmanın temel bazı verileri, İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu verileri ile önemli ölçüde benzerlikler gösteriyor. Veriler incelendiğinde; üretimden satışlardan satışlardaki reel değişime, esas faaliyet kârından vergi öncesi kâr ve zarar toplamına

kadar, son yılların en iyi performansını ortaya koyan İSO 500 gibi, İkinci 500 kuruluşları da çok iyi bir performans sergilediler.

İkinci 500 verilerinde en dikkat çeken verilerinden biri gösterge kârlarındaki sıçrama oldu. İkinci 500’ün kârlarındaki artış oranları Birinci 500’ün de üzerinde gerçekleşti. 2017 yılında İkinci 500’de faaliyet kârı yüzde 43.9, faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr (FAVÖK) yüzde 49.3, vergi öncesi kâr ve zarar toplamı ise yüzde 67.2 büyüdü. Söz konusu oranlar Birinci 500’de ise sırasıyla; yüzde 34.8, yüzde 24.4 ve yüzde 40.7 olarak gerçekleşmişti. Buna karşın; tıpkı İSO 500’de olduğu gibi İkinci 500’deki sanayi kuruluşları da ağır bir finansman yükü altında bulunuyor. İkinci 500’deki firmalar, 2017’deki faaliyet kârlarının yüzde 42,8’ini finansman gideri olarak kaybediyorlar.

Ar-ge harcamalarını yükselttiler

İkinci 500 şirketlerinin Ar- Ge harcamalarını artırmaları, araştırmanın dikkat çeken bir başka bulgusu oldu. Söz konusu kuruluşlar, bir önceki yıla göre Ar-ge harcamalarını yüzde 68.5 artırarak 488.5 milyon Tl’ye çıkarırken; Arge harcamalarının üretimden satışlara oranını yüzde 0.35’ten yüzde 0.45’e yükseltmeyi başardılar. İkinci 500’ün Ar-ge yapan firma sayısı da 177’den 188’e çıktı.

Finansman giderleri belirleyici rolünü sürdürdü

2017 yılında küçük bir gerileme olsa da; finansman giderlerinin sanayi kuruluşlarının kârlılıklarında temel belirleyicilerden biri olmayı sürdürdüğü görülüyor. İkinci 500’de finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı 2017’de yüzde 50.6’dan yüzde 42.8’e geriledi. Borçlanma/özkaynak oranlarına bakıldığında, İSO İkinci 500'ün kaynak yapısında toplam borçların payının 2013-2016 döneminde yüzde 61.2 ile yüzde 60.5 arasında kalması, 2017 yılında ise yüzde 66.2’ye yükselmesi dikkat çekiyor. Özkaynak payının ise, yüzde 33.8 ile son 10 yılın en düşük seviyesine gerilediği görülüyor.

Düşük teknolojinin payı yüzde 46.2 oldu

İkinci 500’ün teknoloji yoğunluklarına göre yarattıkları katma değer verilerine bakıldığında, söz konusu firmaların 2017 yılında yarattığı katma değer itibarıyla en yüksek payı yüzde 46.2 ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerin aldığı görülüyor. Orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı ise, 2017 yılında 3.1 puan azalarak yüzde 27.2 oldu. Orta-yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı da, 2016 yılında yüzde 21.1 iken 2017’de yüzde 23.4’e yükseldi. Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı 2016 yılında yüzde 4.3 iken, geçen sene yüzde 3.1 oldu. Orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerin toplam payı ise yüzde 26.5 oldu. Araştırmadaki 488 imalat sanayi firmasının 8’i de, yüksek teknolojili üretim yapıyor.

Borçların özkaynağa oranı alarm veriyor

Toplam borçların özkaynaklara oranı 2014-2016 yılları arasında 1.5 kat olan değerini koruyordu. Fakat bu yıl yapılan araştırma, söz konusu oranın sert bir yükseliş gösterdiğini ortaya koyuyor. İkinci 500’de toplam borçların özkaynağa oranı 2017’de bir önceki yıla göre 42.6 puan artarak yüzde 195.8’e yükseldi. Oran, İkinci 500’deki firmaların büyümelerini daha çok borçlanmayla karşıladıklarını ortaya koyuyor. Araştırma, mali borçların oranının da ilk kez özkaynakları aştığını gösteriyor. Mali borç/özkaynak oranı 2017’de yüzde 115.2 olarak gerçekleşti. Söz konusu durumun ana nedeni ise, kurlardaki artış nedeniyle döviz cinsi borçların şişmesi.

102 yeni firma listede kendine yer buldu

2017 yılında İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasına 102 yeni firma girdi. Söz konusu şirketlerden 66’sı, geçen yılki 1000 büyük kuruluşun dışından geldi. 36 kuruluş ise, ya geçen yıl adını açıklamak istemeyenlerden, ya da 2016 yılında İSO 500 içinde yer alan ama bu yıl İSO İkinci 500’e gerileyen şirketlerden oluştu. Öte yandan, geçen yıl ismini açıklamak istemeyen firma sayısı 26 iken, bu sayı bu yılki listede 27 oldu. İlk 40 sıraya bakıldığında, adının açıklanmasını istemeyen şirket sayısı 4’e yükselirken, en çok ihracat yapan 10 firmanın 4’ü adının açıklanmasını istemedi.

Anadolu’nun ağırlığı artıyor

Türkiye’nin devler liginde Anadolu’nun ağırlığı artıyor. Son 10 yıl içinde İstanbul’un ağırlığı yüzde 26.8 oranında eridi. İstanbul Sanayi Odası’nın 2007 verilerine göre, İlk 500’de 227, ikinci 500’de 221 İstanbul firması bulunuyordu. Toplam 448 firma ile devler liginde kendini temsil eden ilin 10 yıl içinde performansı düştü. 2017 verilerine göre ise İlk 500’de 174, İkinci 500’de 154 İstanbul firması bulunuyor. Söz konusu veriler, Türkiye’nin 1000 büyük firması arasında İstanbul’dan sadece 328 firmanın yer aldığını ortaya koydu. Özetle, ilk 1000 firma arasında sadece her üç firmadan biri İstanbul’dan.

İstanbul firmaları yüzde 30.3 azaldı

10 yıllık veriler içinde İkinci 500 değerlendirildiğinde ise, İstanbul yüzde 30.3 erime yaşamış durumda. Firmalar İlk 500’e yükselse de, bu durum şehirsel bazda İstanbul’un kan kaybını engellemiyor. Gaziantep ise, söz konusu dönemde tam bir başarıya imza attı. 2007 verilerine göre İlk 500’de 11, İkinci 500’de 18 olmak üzere toplam 29 firması bulunan kentin artık 57 firması devler liginde yer alıyor.

Önemli bir çıkışa sahip olan diğer bir kent ise Tekirdağ. Geçen sene açıklanan verilere göre ilk 1000’de toplam 9 firması yer alan şehir, söz konusu rakamı bu yıl açıklanan verilerde 20’ye çıkarmış durumda.

Türkiye’nin en önemli sanayi kentlerinden Kocaeli de başarısını tescilledi. Geçen yıl açıklanan verilere göre İlk 500’de 28, İkinci 500’de 24 firma ile temsil edilen il, bu yıl her iki 500’de toplam 74 firma ile yer aldı. Böylece, 10 yıl içinde kent 52 firmadan 74 fir-

mayla listede adını güçlendirdi.

2017 verilerine bakıldığında, Türkiye’nin 81 ilinden 39’unun listede yer almaması dikkat çekiyor. 7 kent ise, sadece bir firma ile listeye adını yazdırmış durumda. Bu yıl İkinci 500’e veda eden kentler ise Muş, Nevşehir ve Yalova oldu.

Bahçıvan: “Büyümeye güçlü bir destek verdik”

Araştırma sonuçlarıyla ilgili konuşan İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, 2017 yılına girilirken ekonomi için olumsuz tahminler yapıldığını hatırlattı. Buna karşın yüzde 7.4’lük büyüme gerçekleştiğini belirten Bahçıvan, 2018’in ilk çeyreğinde de söz konusu performansa sanayinin verdiği güçlü desteğin takdire şayan olduğunu kaydetti.

Küresel ekonominin 2017 yılında güçlü bir toparlanma evresine girerek Türkiye’nin ihracatını desteklediğini ifade eden Bahçıvan, konuşmasını şu şekilde sürdürdü: “Bunun yanında kamunun da büyük desteğiyle iç talep ve yatırımlardaki canlanma İSO İkinci 500’ün performansına net bir biçimde yansıdı. 2017’de İkinci 500’ün üretimden satışları yüzde 30.9 artış ve yüzde 17 reel büyüme ile son yılların en güçlü artışlarını kaydetti. 2017 yılındaki son yılların en başarılı ve devrim niteliğindeki finansal inovasyonu olarak gördüğümüz Kredi Garanti Fonu (KGF) mekanizmasının katkısıyla Kobİ’lerimizin finansman imkânlarında ciddi bir artış yaşandı. Fakat bu yıl sanayici, özellikle faiz ve kurlardaki yüksek boyutlu dalgalanmanın baskısını daha fazla hissediyor. Bu da, sanayiciler açısından finansman yükünün giderek ağırlaştığını gösteriyor ve kârlılıkların

sürdürülebilirliği konusunda endişe yaratıyor.”

“Ar-ge harcamalarındaki artış umut verici”

İkinci 500’de Ar-ge yapan firma sayısının 188’e ulaştığını vurgulayan Bahçıvan, Ar-ge harcamalarının 2016’ya göre yüzde 68.5 artarak 488 milyon Tl’ye yükselmesinin umut verici olduğunu dile getirdi. Söz konusu harcamaların üretimden satışlara oranının halen yüzde 0.45 olmasının, ulaşılmak istenen noktanın oldukça uzağında olunduğuna işaret ettiğine dikkat çeken Bahçıvan, şöyle devam etti: “Bütünsel olarak İSO İkinci 500 verilerini değerlendirdiğimizde, sanayicilerimizin ülkemize, sanayimize ve genel olarak ekonomimize karşı olan iş üretme, aş üretme, yatırım ve ihracat yapma noktasındaki sorumluluklarını güçlü bir şekilde sürdürmekte olduklarını söyleyebiliriz. Sanayicimiz bu verileriyle, yaşamakta oldukları tüm sıkıntılara rağmen, dün olduğu gibi bugün ve gelecekte de, Türkiye’nin en çok ihtiyaç duyduğu üretim yapma sorumluluklarının bilinciyle hareket ettiklerini ortaya koymuştur.”

Erdal Bahçıvan, Ar-ge harcamalarının 2016’ya göre yüzde 68.5 artarak 488 milyon Tl’ye yükselmesinin umut verici olduğunu söyledi.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.