Teknik

Motoryatlarda yedek dümen olur mu?

Naviga - - Navİgasyon -

Yelkenli teknelerde dümen arızalarına daha önce Naviga sayfalarında birkaç kez yer verdik. Arızaların nelerden kaynaklandığını, bu durumlarda neler yapılması gerektiğini konunun uzmanlarından aldığımız bilgilerle sizlere defalarca aktardık. Ancak motoryatlarda yaşanacak dümen arızalarında neler yapılabileceği konusunda bizlere daha fazla soru gelince fuarda gittik ve bu soruları Trio Deniz’in teknik ekibine yönelttik. Onlar da yılların tecrübesiyle aşağıdaki yanıtları verdi:

Yedek dümen yekesi daha çok yelkenlilerde bulunur, motoryatların büyük çoğunluğunda yedek dümen yekesi yer almaz. (Kuyruklu makinelerde yok, IPS Zeus motorlarda zaten takılacak yer bulunmuyor. Şaftlı makinelerin ise çok az bir kısmında var.) Sadece çok büyüklerde, 70 feet ve üzerindeki motoryatlarda bulunur ancak o da dümen yekesi şeklinde değil, yedek

bir dümen sistemi şeklinde tasarlanır.

Pekiyi motoryatlarda yedek dümen yekesi bulunmuyorsa dümen arızası durumunda kaptanın ne yapması gerekiyor? Bunun yanıtına gelmeden önce motoryatlarda dümen arızalarının daha çok hangi sebeplerden kaynaklandığına bakalım.

Motoryatlarda daha çok motordan hidrolik tahrikli dediğimiz bir sistem bulunur. Çoğu hidrolik bir pompayla çalışır, yani hidrolik bir pompa dümene yardım eder. Bu tip motorun bulunduğu motoryatlarda en sık rastlanan sorunlardan biri hortumlardan birinde kaçak oluşarak, hidroliğin boşalması. Kauçuk ya da plastikten yapılan hortumlarda, gevşek bağlanma ya da sürekli bir yere sürtünme sonucu delik açılması sebebiyle hidrolik sıvısında kaçak meydana gelebilir. Bunun sonucunda dümen simidi boş dönmeye başlar ki bu en tehlikeli durumlardan biridir. Çünkü dümenin hangi pozisyonda kalacağına siz karar veremezsiniz. Dümen yamuk kalırsa son derece tehlikeli olur. Sık karşılaşılan sorunlardan biri de kayışın kopmasıdır. Kayış koptuğu zaman dümen dönmeye devam eder, harekete cevap verir ancak çok sertleşir. Bir de mekanik sorunlar var, bağlantı noktasındaki bir cıvatanın çıkması gibi.

Ne yapacağız?

Motoryatlarda dümen arızasına son derece nadir rastlanır. Ancak meydana gelirse yedek dümen yekesine gerek kalmadan tekneyi yönetmenin yolları var. Bunlardan biri tekneyi motorlarla yönlendirmek. Bu yöntem sadece çift motorlu teknelerde uygulanabilir. Eğer çift motor varsa tekneyi 360˚ dahi yönlendirebilirsiniz. (Eğer tek motor varsa ve motor kuyrukluysa tek çare bir yere demir atıp yardım istemek.) Sancak makineye biraz daha fazla gaz verirseniz, tekne iskeleye dönmeye başlar, iskele makineye gaz verdiğinizde ise tam tersi. Ancak bunun için mutlaka dümenin düz olduğundan emin olunması gerekir. Motoryatlarda meydana gelebilecek dümen arızasında bir başka seçenek de otopilotla yola devam etmek. Çünkü otopilotun da kendi elektrikli pompası vardır ve sağasola çevirme özelliğine sahiptir. Eğer tekneniz joystick’liyse yönlendirmeyi bununla da yapabilirsiniz. Son olarak baş ve kıç pervanesi de tekneyi yönlendirir ve güvenli bir limana kadar sizi götürebilir. İyi seyirler.

Katkılarından dolayı Trio Deniz’e teşekkür ederiz.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.