Eski programların kahramanı

Popular Science (Turkey) - - İÇINDEKILER -

1960’LIYILLARDARICHMOND,VIRGINIA’DABÜYÜMÜŞNICEÇOCUK

GuySpillerdaartistikbirdenizcidenvekukladostlarından GIBI oluşanyerelçocukprogramıTheSailorBobShow’un(DenizciBob)birhayranıydı.Oyüzden,artıkemekliyeayrılmışyayın mühendisininkendinineredeyseyarımasırsonraprogramın orijinal bant kayıtlarını, dünyada bunları oynatabilen çok az aygıttan biriyle sayısallaştırırken bulması adeta gerçek dışı bir durum.“Çocukkenizlediğim,tümşarkılarını,tümbölümlerini izlediğimprogramınorijinalbölümlerinielimdetutmakmuhteşembirdeneyim”diyorSpiller.Neredeyseherçağınhervideo görüntüsünüYouTube’dabulabildiğimizgünümüzde,televizyon tarihinin tamamının korunduğu yanılgısına düşüyoruz.

Hoş bir düşünce, ama maalesef yanlış. İster Sailor Bob olsun ister hokey restoranı ve araba satış reklamları, dijital çağ öncesi düşük bütçeli televizyon yapımlarının en azından otuz yıllık dönemi sonsuza dek kaybolma riskiyle karşı karşıya.

Spiller’ın Midlothian, Virginia’daki evinden 150 kilometre ötede gerçeklerle yüzleşiyorsunuz. Kongre Kütüphanesi’nin Packard Görsel İşitsel Koruma Kampüsü’nün raflarında 40.000’den fazla 2 inçlik (5 cm) quadruplex yani dörtlü bant dizili. Bunlar Sailor Bob’la aynı bant formatında ama ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower’ın göreve başlangıç konuşmasının renkli TV yayını ya da Martin Luther King Jr. suikastının haberleri gibi çok bilinen içerikler dışında, ne yazık ki bunların çok az bir kısmı sayısallaştırılmış.

Kütüphaneninarşivcilerininyapacakçokişivar. Bunlardanbazılarıufaktefekişler;meselaemekli birspikerinkendikayıtlarınıtorunlarınagösterebileceğibirformattaistemesigibi.Böylesiişlergenelde Spillergibi,2inçlikbandıaklınızagelebilecektüm dijitalvideoformatlarınadönüştürebilecekbirine yönlendiriliyor.AmaSpiller’ındabirbeklemelistesivar.O,KongreKütüphanesi’ndekitamzamanlı personelle birlikte, Amerika’nın hayati unsurlarını dijital dünyaya taşıyabilecek olanaklara ve deneyime sahip çok az insandan biri. Evinden çalışan Spiller, bir yılda 2 inçlik bantlardan yaklaşık 100 saatlik görüntüyü sayısallaştırıyor.

Spiller’ınevininbodrumundakistüdyodasanatının başlıca aygıtlarını görüyorsunuz. Bunlar ikiadet,tanesi800kiloağırlıkta,devasaRCATR70Cvideobantkayıtaygıtları.Spillerbugibiaygıtlarınbundan30yılkadaröncesoyununtükendiğinisöylüyor.Bunudaondaniyibilecekkimse yok.67yaşındakiSpillerkariyerininbüyükkısmını “quad”(dörtlü)denilenbuaygıtlarıkullanarakve tamirederekgeçirmiş.Şuanakadardabuaygıtlardansekiztanesinibulupçöplüğüboylamadan öncekurtarabilmiş.“Eskiyayınvekayıtdonanımlarınayardımveesirgemekurumugibiyim”diyor.

1956’da piyasaya çıkan dörtlüler, zamanlarının en karmaşık makinelerinden Televizyon yayımcılık sektürünün ilk bant tabanlı formatı olan 2 inçlik dörtlü bantları oynatmak için icat edilmişbuaygıtlar,herhangibirprogramıngerçekzamanlıkaydınaveanındanoynatılmasına izin veriyor. Bir dörtlünün içinde vakum pompaları,havakompresörleri,motorlar,elektrolitik kondansatörler, dirençler ve transistorlar var.

“Quadruplex yani ‘quad’ adını görüntüyü bölmek için kullanılan dört adet video kafasından alıyor” diyor Spiller. “Bu dört kanalın da kusursuz bir senkronla oynatılması lazım yoksa görüntüde bozulmalar ortaya çıkıyor.”

Dörtlüler icat olunmadan önce TV kanalları canlı yayınları kaydetmek için kameralarını TV monitörlerine doğrultuyorlardı. (Ciddiyiz!) Bir şeyi tekrar yayınlamak istediğinizde o filmi tab etmekgerekiyordu,oyüzdendeçoğukanalaynı programıbirdençoksaatdilimindegösteremiyordu.Dörtlülerseherşeyideğiştirdi.Ardından,daha kolaykullanılanmakinelerdeonlarıtarihegömdü.

BU MAKİNELERİ KURTARIYORUM, TV’NİN ALTIN ÇAĞINDAN KALMA PROGRAMLARI KAYDEDİYORUM VE İNSANLARI MEMNUN EDİYORUM. O YÜZDEN, EVET, HER BAKIMDAN TATMİN EDİCİ BİR İŞ.

Georgia Üniversitesi’nin gözden ırak bir odasındaunutulmuşolanRCA,Spilleronu2010’da bulduğunda27yıldırprizetakılmamıştı.Hayata döndürmek, 70 civarı yeni elektrolitik kondansatör ve bir hafta uğraş gerektirdi. Bu teknoloji büyücüsününrestoreedilmişmakineyihazırlayıpçalıştırmasınıizleyince,nedenonungibilerin çok az bulunduğunu anlıyorsunuz. Spiller çok karmaşıkbirelektromekaniksenfoniyiyönetirmişgibigörünüyor.

Bant yolunu temizlemek 15 dakikadan fazla sürebiliyor.Kılavuz,dönensilindirler,sabitkafalarvekontrolizlemekafası.Bunudaherkayıttan önceyapmakgerekiyor.Birbandıbulabirentten geçirdikten sonra bile, en iyi görüntüyü elde etmek için hiç durmadan düğmeleri çevirip durmakgerekiyor.

Tüm bu karmaşıklığına karşın, emekli mühendis özellikle de içinde bulunduğumuz kullanatteknolojisiçağındabuişebayılıyor.Spiller birsaatlikgörüntüyüyüzlercedolarkarşılığında sayısallaştırıyor (gerçi rakam banttan banda çok değişiyor) ve ülkenin her yanından sürekli materyalgeliyor.“Bumakinelerikurtarıyorum, TV’nin altın çağından kalma programları kaydediyorumveinsanlarımemnunediyorum.O yüzden, evet, her bakımdan tatmin edici bir iş” diyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.