Beyinden korkuyu silip atmak

RIVERSIDE’DAKI CALIFORNIA ÜNIVERSITESINDEN korku anılarının oluşumunARAŞTIRMACILAR, da rol oynayan sinir hücreleri (yani nöronlar) arasındaki bağlantıları zayıflatarak, seçtikleri anıları silmenin bir yolunu geliştirdiler.

Popular Science (Turkey) - - İÇINDEKILER -

Gördüğümüz, duyduğumuz ya da kokusunu aldığımız şeyler sonradan korkuya yol açmayabilir ancak bu uyaranlar travmatik bir olayla, mesela bir araba kazasıyla ilişkilendirildiyse o zaman korku anısı oluşur ve uyaranlar her seferinde korku tepkilerini tetikler.

Dinamik ortamlarda hayatta kalabilmek için hayvanlar tehlikeli durumlar karşısında korku tepkisi geliştirir. Fakat tüm korku anıları, örneğin PTSD’de (travma sonrası stres bozukluğu) görülenler hayatta kalmamız için yararlı değildir.Sözgelimisilahsesine verilen hızlı bir tepki hayat kurtarabilir ama he- likopter görünce büyük birdehşetekapılmaköyle değildir.Otomobilkazalarındansağçıkanlariçinse ne zaman koltuğa otursa aynıtravmayıyenidenyaşamakhiçiyiolmaz.

Moleküler, hücre ve sistem biyolojisi alanında yardımcı doçent olan Dr. Jun-Hyeong Cho ile doktora sonrası araştırmacısı Woong Bin Kim laboratuvarda yaptıkları deneylerdekorkuanılarının manipüle edilebileceğini, böylece yararlı anılar korunurken günlük yaşantımıza zarar verenlerin baskılanabileceğini ortaya çıkardılar.

Fare modeliyle gerçekleştirilen ve kısa süre önce Neuron dergisinde

yayımlanan araştırma, travma sonrası stres bozukluğunun ve bazı fobilerin nasıl daha iyi tedavi edilebileceğine dair bilgiler sunuyor.

Araştırmayı yöneten Cho şöyle diyor: “Beyindeki nöronlar birbirleriyle sinaptik bağlantılar aracılığıyla iletişim kurar. Bunlar bir nörondaki sinyalin nörotransmiterler ilebirbaşkanöronataşınmasını sağlar. Biz işitsel sinyalleri beynin korku öğreniminde ve bellekte rol oynayan kısmı olan amigdalaya taşıyan sinaptik bağlantıları seçici olarak güçlendirdik. Böylece belli bir işitsel uyaranla ilişkili korku anısı oluşumunu gösterdik. Aynı zamanda bağlantıların seçici olarak zayıflatılmasının aynı işitsel sinyalle ilişkili korku anısını sildiğini kanıtladık.”

Cho ile Kim laboratuvarda, fareleri iki sese maruz bıraktılar. Bunlardan biri tiz, diğeri pesti. İki ton da farelerde bir korkutepkisidoğurmadı. Ardından tiz tonu farelerin ayaklarına verilen hafif bir elektrik şokuyla birleştirdiler. Cho ile Kim dahasonratekrarfareleri iki tona maruz bıraktılar. Beraberindeelektrikşoku olmasa bile fareler tiz sesi duyduklarında buna hareketsiz kalarak yanıt verdiler ki buna donma davranışı deniyor. Pes seseyse hiçbir tepki göstermediler. Araştırmacılar bu tarz bir davranışsal eğitimin tiz ton sinyallerini amigdalaya taşıyan sinaptik bağlantıları güçlendirdiğini gördüler.

Araştırmacılar ardından optogenetik denilen yöntemle,ışıkkullanarak sinaptik bağlantıyı zayıflattılar. Bu da tiz tonla ilişkilendirilmiş korku anısını sildi.

UC Riverside Tıp Fakültesi’nde Gliyal-Nöronal Etkileşim Merkezi üyesi olan Cho, “Beyinde, tiz ve pes ton sinyallerini alan nöronlar iç içe” diyor. Bununla birlikte, sadece tiz sese yanıt veren nöronlarıdeneyselolarak uyarmayı başarabildik. Işıkla yaptığımız düşük frekanslıuyarımsayesinde duyusal tetikleyiciyi – ki bu bizim deneylerimizde tiz bir tondu- taşıyan bağlantıları yapay olarak zayıflattık ve bu sayede kaçınmalı olayla, yani elektrik şokuyla ilişkili korku anısını sildik.”

Cho, uyarlamalı korku tepkilerinin gelişmesi içinbeyninfarklıduyusal işaretler arasında ayrım yapmasının ve kaçınmalı olayla yalnızca ilgili uyaranı ilişkilendirmesinin gerektiğini söylüyor. “Bu araştırma, ilgili uyarana ilişkin bir uyarlamalı korku anısının beyinde nasıl kodlandığı konusunda bilgimizi artırıyor” diyor. “Ayrıca travma sonrası stresbozukluğundauyarlamalı korkuyu korurken patolojik korkuyu seçici olarak bastırmak için de yeni bir müdahale fırsatı tanıyor.”

Araştırmacılaryöntemlerininbaşkaaraştırmalara da uyarlanabileceğini söylüyor; örneğin uyaranın ödülle eşleştirildiği “ödül öğrenimi”. Şimdiki araştırma konularıysa ödül öğrenimindeki mekanizmaların bağımlılık davranışlarınıntedavisindesunabileceğiolanaklar.

Jun-Heong Cho (solda) ve Woong Bin Kim

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.