neden “hayır” dediler?

Reddedilmek girişimciliğin doğasında var. Milyar dolar değerindeki girişimlerin patronları yatırımcılardan pek çok kez “hayır” yanıtını aldı. Bugün yatırım peşindeki birçok girişim de görüşmelerden eli boş dönüyor. Peki yatırımcıya “hayır” dedirten nedenl

Start Up - - Haber -

Sabancı Üniversitesine bağlı Sucool ve Inovent, bugüne kadar 1.000’den fazla start up ve girişimci adayıyla görüştü. Bu projelerden sadece 40’ına destek verdi. Sabancı Üniversitesi Sucool Teknoloji Girişimleri Hızlandırma Programı İnovasyon ve Girişimcilik Direktörü Ali Erhat Nalbant, “Takım geri bildirim almaya kapalıysa ve uluslararası olacak bir girişim değilse yatırım yapmıyoruz” diyor. Nalbant, bu yaklaşımında haklı. Çünkü yapılan araştırmalara göre kurulan her 10 start up’tan 9’u ilk 18 ay içerisinde kapanıyor. Girişimcilik ekosistemi hızla büyüdükçe ve seçenekler arttıkça yatırımcılar için “evet” kadar doğru zamanda “hayır” demek de önemli hale geliyor. Tıpkı Scool ve Inovent’de olduğu gibi yatırımcılar karar alırken çok daha ince eleyip sık dokuyor. Karar aşamasında finanstan ekibe kadar pek çok konuyu detaylı olarak inceliyorlar. Kriterlerine uymayan girişimleri de “hayır” diyerek geri çeviriyorlar.

Doğru tercih yapmanın öneminin giderek arttığı bu dönemde Türkiye’nin önde gelen fonlarına ve melek yatırımcılarına neden “hayır” dediklerini sorduk.

ADANMIŞ GİRİŞİMCİLER İSTİYOR

Hem yurt içinde hem yurt dışında yaklaşık 1.200 iş fikrini dinleyen Proline Ventures, 2016 yılında 3 yatırım yaptı. 2017 yılının ilk yarısında da iki yeni yatırımını duyurmayı planlıyor. Şirket, girişimcilere iki ayrı noktadan yaklaşıyor. Pazar araştırmalarının doğru yapılmasına ve bunun bir sonucu olarak pazardaki gerçek bir boşluğu dolduran iş fikrinin olmasına büyük önem veriyor. Diğer taraftan şirket yatırım modelini geliştirirken belli temel ilkeler belirlemiş durumda. Proline Ventures Müdürü Hakan Metin Akgün, bu temel ilkeleri şu şekilde sıralıyor: “Girişimcilerin adanmış olmaları, zamanlarının tamamını start up’larının gelişimi için harcamaları, birbirinin dilinden anlayan ve birbirlerini tamamlayıcı bir ekip olmaları, ortaya çıkmış bir prototipin olması bizim için önemli. Bunlar yoksa ‘hayır’ diyoruz.” Bugün kadar 5 start up’a yatırım yapan mentor ve melek yatırımcı Serdar Uçar da girişimci profilinin rehberlik ve farklı görüşlere kapalı olmasını negatif bir özellik olarak kabul ediyor. Girişimci ekibin birbirinin tıpatıp aynısı profillerden oluşmasının “hayır” sebebi olduğuna dikkat çeken Uçar, diğer yatırımcılar gibi değerlemede yüksek rakamlar istenmesinin yatırım kararını olumsuz etkilediğini belirtiyor.

117 START UP’I GERİ ÇEVİRDİ

Ege Genç İş Adamları Derneği (EGİAD) tarafından kurulan EGİAD Melekleri Yatırım Ağı bugüne kadar

Yatırımcılar finanstan ekibe pek çok konuyu detaylı inceliyor.

120 start up’ı inceledi. 20 start up’ı melek yatırımcı ağ üyeleriyle bir araya getirdi ve toplam 3 start up’a yatırım gerçekleştirdi. Yani ağ, bugüne kadar 117 start up’ı “Hayır yatırım yapmayacağız” diyerek geri çevirdi. Onlara tam 117 kez “hayır” dedirten nedenlere gelince… Hayır sebeplerini ekip, pazarlama-iş geliştirme, finansal olmak üzere üç başlıkta toplayan EGİAD yetkilileri, önlerine gelen bir yatırımı değerlendirirken ekip üyelerinin uyumsuzluğundan, SWOT analizine ve gelir modellerine kadar pek çok konuyu dikkatle inceliyor. EGİAD Melekleri İcra Kurulu Başkanı Ali Barçın, girişimcinin karakter özelliklerinden kaynaklı olarak eleştiri ve görüşlere karşı olumsuz davranış ve tutumlarda bulunmasının kendilerini yatırımdan uzaklaştıran önemli nedenlerden biri olduğunu ifade ediyor. Barçın, sözlerine şöyle devam ediyor: “Girişimin pazarlama planlarının belirsiz olması da yatırım yapmamamızda etkili. Ayrıca iş geliştirme, büyüme planlarının olmaması ya da yetersiz kalması, finansal projeksiyonun gerçekçi olmaması, yatırımcıya çıkış planı sunulmaması gibi çok farklı konuyu inceliyoruz, yaptığımız incelemeler sonucunda tablo olumsuz olduğunda da yanıtımız ‘hayır’ oluyor.”

TAKIMA BAKIYOR

String Ventures, bugün kadar 12 start up’a yatırım yaptı. Yatırım stratejisini dünya çapında teknolojik yeteneklere sahip, korunabilir bir sırrı ve global açılım şansı olan start up’lara yatırım olarak belirleyen şirket, fikirden ziyade, start up’ın zor bir sorun tespit edip bunu çözme yolunda erken aşama başarı göstergeleri güçlü bir çözüm ortaya koyup koymamasına bakıyor. Diğer önceliklerinden birinin de takım olduğunu belirten String Ventures Kurucusu Can Saraçoğlu, “Çünkü

start up yapmak uzun süreli bir yolculuk, başarılı start up’lar da çoğunlukla başladıkları yerden çok başka bir çözümle başarıyı yakalıyor. Bu nedenle ilk baktığımız şey takım oldu” diyor. String Ventures olarak yatırım görüşmelerinde birçok sorunun da yanıtını aradıklarını ifade eden Saraçoğlu, bu soruları da “Takım içinde dünya çapında yeteneklere sahip bir teknolojist var mı? Kurucu ortaklar, birbirlerini, hem uzmanlıkları hem kişisel özellikleriyle tamamlıyor mu? Müşteri ve pazar iç görüsü yakalayıp iş modeli ve ürünü buna göre şekillendirecek becerileri var mı? Pazarın süreçte gösterdiği verileri, ekosistemden aldıkları geri bildirimleri objektif olarak değerlendirip ürünü ve iş modelini şekillendirmeye devam edecek düşünsel esneklikleri var mı? Kurucu ortaklar start up’a yüzde 100 gönül vermiş ve risk alıp ellerini taşın altına koymuş mu” şeklinde sıralıyor. Bu soruların yanıtı “hayır” olduğunda girişimciyi geri çevirdiklerini söylüyor.

YONJA PİŞMANLIĞI

Türkiye’nin başarılı girişimcilerinden Medianova CEO’su Serkan Sevim, bugüne kadar 100 civarında projeyi inceledi ve sadece 3’üne yatırım yaptı. Sevim’in genel olarak girişimciyi reddetmesinin nedeni, fikirlerin kendi yatırım kriterlerine uymaması. Örneğin yatırım yapmak istemediği bir alanda hayata geçmiş bir girişime hemen olumsuz yanıt verdiğini belirten Sevim, ilgilendiği alanlarda olduğu halde yatırım yapmadığı girişimler de olduğunu ifade ediyor. O durumda kendisine “hayır” dedirten nedenleri şöyle açıklıyor: “Genel sorun değerleme rakamlarının çok yüksek olması. Bir başka konu ise girişimcinin tecrübesinin az olup mentorluk alma fikrine de uzak olması. Bir girişimcinin öğrenme süreci hiçbir zaman bitmez. Bunu içselleştirememiş bir girişimcinin başarılı olma şansı olduğunu düşünmüyorum. Bu nedenle onlara yaklaşımım olumsuz oluyor.” Ancak Sevim verdiği her “hayır” yanıtından memnun değil. Yıllar önce Yonja’ya yatırım yapmadığı için bugün de pişman olduğunu dile

Ekip pek çok yatırımcı için kilit konuların başında geliyor.

getiriyor. Pişmanlığının nedenini şöyle açıklıyor: “O zaman şirketten yüzde 20 pay almak konusunda direttik. Oysa yüzde 5-10 arasında bir hisseyi rahatlıkla alabiliyorduk. Sonradan şirket 20 milyon dolar değerlemeyle satıldı. Bu da bizim için iyi bir eğitim oldu.”

DİKEY PROJELERE ODAKLANIYOR

Modd Group, bugüne kadar 90’ın üzerinde start up’la görüşüp bunların sadece 7’isine yatırım yaptı. Şu anda ise görüşmesi süren 4 proje daha var. Modd Group Kurucusu ve CEO’su Cem Has, sadece fikirle gelen girişimcilere yatırım yapmıyor. Girişimcinin bir iş planı ve yol haritası olmasını bekliyor. Grup, kısa, orta ve uzun vade hedeflerine odaklanmış, gelir modeline çalışmış, sürdürülebilir iş modeline kafa yormuş bir girişimci arıyor. Girişimcinin kendisine odaklandıklarını belirten Cem Has, sözlerine şöyle devam ediyor: “Fikirden daha çok bu işin sahibi bizi ilgilendiriyor. Bazen fikir iyi ama fikrin sahibinin bu işi yapamayacağını düşünüp reddettiğim de oluyor. Çünkü start up yönetmek, birden çok yeteneği bir arada yönetmeye bağlı. Kibirli, ego sahibi, iletişimi kuvvetli olmayan kişilerle fikirleri çok değerli olsa bile iş birlikteliğine girmiyoruz.” Eğer bir fikir, tüketicinin yaşamını etkileyecek şekilde kolaylıklar sağlamıyorsa eğlendirebilecek, paylaşabilecek içerikler sunmuyorsa da Modd Grup’un cevabı “hayır” oluyor. Proje ekibine çok fazla odaklanan şirket, her bir takım üyesinin belirlenmiş disiplinlerde görev planları yoksa olumsuz karar veriyor. Diğer taraftan çok fazla rekabetin olduğu ve geniş bir pazara odaklanmış fikirlerle ilgilenmediklerini söyleyen Has, “Özellikle belirli bir pazara odaklanmış dikey projeleri seviyoruz ve bu anlamdaki projelere destek vermeye çalışıyoruz” diyor.

Hakan Metin Akgün

Ali Barçın

Can Saraçoğlu

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.