Kasırga ve tayfunlar güçleniyor

Yacht - - HAVANIN KOKUSU -

Belki tek başına “iklim değişimi, kasırga ve tayfunları güçlendiriyor” diyemeyiz ama ağır bir şeyler yaptığı gerçek. Sıcaklığımız değişiyor, rüzgârlarımız değişiyor, deniz seviyemiz yükseliyor, suyumuz değişiyor, iklimimiz değişiyor. Bir biz değişmiyoruz! Havaları ısıtmaya, karbon salmaya, kirletmeye devam ediyoruz...

Fırtına, kasırga, tayfun, hortum... Sence hangisi daha korkunç? Müthiş bir doğa olayı, inanılmaz boyutlara ve görünüme sahipler, mesela bir kasırganın uzaydan görüntüsünü gördün mü? Hayalet bulutlar gibi, güçlü bir şekilde dönen beyaz ve kocaman bulut kümesi. Güzel veya kötü veya korkunç, maalesef sonu her türlü yıkım. Bazı aşırı yağışlı zamanlarda “iki aylık yağış dört saatte yağdı” gibi ifadeler duymuşsundur. Sanki iki aylık yağış bir araya gelip toplanmış ve bir anda indirmiş gibi. Fırtınalarda da aynı durum var. Fırtınaların gücü artıyor, ama fırtına dışındaki zamanların da gücü düşüyor, sanki rüzgârlar da birleşip birleşip geliyorlar artık. Durum böyle olunca kategoriler de değişiyor. Normalde kasırgalar için yapılan sınıflandırmada beş kategori vardır, bilim adamları artık altıncı kategorinin de çıkması gerektiğini düşünüyor. Peki, sebep ne? Küresel ısınma mı? Çak çak çak!

Öncelikle, bu konuda çok güçlü kanıtlar yok onu söyleyeyim. Yani fırtınaların artmasının tek sebebi kesinlikle iklim değişimi diyemeyeceğim. Ama buna sebep olarak neden daha çok iklim değişiminin gösterildiğinden bahsedeceğim. Sonra da yorumlarını birlikte yaparız.

Hava tahminlerinde kar fırtınaları, dolu fırtınaları, tipi, hortum, tayfun, alçak basınç sistemleri gibi birçok terim kullanıyoruz. Ama meteoroloji araştırmacıları ve iklim bilimciler dünyadaki fırtınaları kısaca üçe ayırıyor: Boranlar yani gök gürültülü fırtınalar, tropikal siklonlar ve ekstra-tropikal siklonlar. Bizde tabii daha çok fırtına olduğu için kasırga-tayfun gibi olaylar bize uzak geliyor, ama öyle değil...

Bu tropikal siklonların içinde kasırga ve tayfunlar var. Kuzey Atlantik veya Kuzey-Doğu Pasifik’te oluşursa kasırga, Kuzey ve Batı Pasifik’te oluşursa tayfun, Güney Pasifik veya Hint Okyanusu’nda oluşursa siklon adını alıyor. Bu arada bahsettiğim bu hava olaylarının enerjisinin atom bombasının bin katı büyüklüğüne ulaştığından bahsedersem sanırım yazının kalanını önünü ilikleyerek okursun.

BÜNYAMİN SÜRMELİ bunyamins@cnnturk.com.tr

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.