İKLİM DEĞİŞİMİNİN BAŞ SORUMLUSU: KARBON

Yacht - - HAVANIN KOKUSU -

Dağıldın değil mi? Gel ben unutmadım, konu Ultraviyole. Şimdi bu fitoplanktonlar, atmosferden geçen aşırı miktarda UV ışınlarından etkileniyor. Üretkenliği, yani fotosentez miktarı azalıyor. Aynı zamanda temel biyolojik fonksiyonları yerine getiren enzim reaksiyonları da etkileniyor, organizmaların okyanuslardaki hareket ve yönelimlerini değiştiriyor. Bu planktonlara üretici demiştim ya hani, dolayısıyla bitkiler gibi onlar da fotosentezde karbondioksiti kullanıyor.

Buradaki önemli noktaya dikkat ettin mi? Evet, iklim değişiminin baş sorumlusu olan karbonun çok büyük miktarını bu mikroskobik canlılar emiyor ve deniz canlıları, ardından karalar için besin üretiyor. Ama ozona verdiğimiz hasar, yeryüzüne ulaşabilen UV’yi artırıyor, artan UV fitoplanktonları vuruyor, fotosentez için karbon tüketicisi olan fitoplanktonlar azalınca çektiği karbon da azalıyor tabiatıyla. Dolayısıyla atmosferden çekilen karbon azalıyor, atmosferde daha fazla karbon birikiyor. Al sana KÜRESEL ISINMA!

Bu arada kutuplar, ozon tabakası konusunda biraz daha dertli. Mesela Antarktika’nın UV radyasyondaki artışa toleransı daha az. Çünkü ozondaki hasar burada daha fazla. Ve 1980’lerde başlayan çalışmalara göre bu hasar her geçen yıl hızla artıyor. Yani buradaki ekosistem daha yüksek miktarda radyasyona maruz kalıyor ve yüzey sularındaki fitoplanktonların fotosentezlerinde en az yüzde 6-12 azalma ile sonuçlanıyor. Besin zincirinin ilk canlısındaki bu azalma da onu yiyen balıkları, sonra onu da yiyen daha büyük balıkları, onları da yiyen karadaki memeli canlıları, kısacası tüm ekosistemi, biyosferi etkiliyor. “Hee biyosferse sorun yok” diye bakıyorsan o biyosferin içinde sen de varsın, ben de!

O zaman seninle ben gelecek ay yine burada buluşalım. Kal sağlıcakla…

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.