İLK USTALAR GİRİT GÖÇMENİ

Yacht - - SEVGİLİ TEKNEM -

Hızır, Bodrum’da yapılan son tirhandil. Bu sene Bodrum Cup yarışlarından iki gün önce, 14 Ekim’de suya indi. Suya iner inmez de Bodrum Cup’ta yarıştı ve grubunda birincilik kupasını alarak tüm dikkatleri üzerine çekmeyi başardı. Tekneden evvel ustasını biraz tanıyalım.

Mustafa 1978 Bodrum doğumlu. Ailesi Girit göçmeni. Denizcilik dededen gelen bir meslek. Mustafa’nın dedesi Ahmet Özkeskin balıkçılıkla uğraşırken, babası Murat Özkeskin’in ise mavi yolculuk yaptırdığı tekneleri var. Dededen gelen Hacı lakabı, önce babaya sonra da Mustafa’ya geçiyor. Ailedeki tek tekne yapım ustası Mustafa, o da Bodrum’da Hacı Mustafa olarak tanınıyor. Mustafa’nın ailesi mesleğin ticari kısmıyla ilgilenirken o çocukluğundan itibaren tekne yapımıyla ilgileniyor. 2001 yılında ilk olarak, şimdi rahmetli olan, Ziya Tünay Usta ile çalışmaya başlıyor. O vefat ettikten sonra ise Uğur Susam ile tekneler yapıyor. Mustafa’nın ustaları da ailesi gibi Girit göçmeni. Kızılağaç’ta yaptıkları teknelerin sayısı bu zamana kadar 20’yi buluyor. Bunların çoğu da tirhandil.

Tirhandillerin yapımı oldukça meşakkatli. Bodrum’da yapımına ilk 1950-60’larda başlanan teknelerin ustalarının nasıl bir süreçten geçtiğini Mustafa şöyle anlatıyor:

“1950-60’ların Bodrum’unu düşünün; 3 bin-5 bin kişi yaşıyor. O dönemlerde okul yok, iş sahası yok. Yapılabilecek işler süngercilik, mandalincilik, balıkçılık, marangozluk gibi işler. Ancak 60’ların ortalarından sonra tekne siparişinde patlama oluyor çünkü sünger avcılığı gelişiyor. Motorlar, makinalar Bodrum’a ulaşmaya başlıyor. Balıkçı tekneleri artıyor, turizm başlıyor ve bir anda teknelere talep artıyor. Ama tekne yapan bir tek usta var: Ziya Güvendiren Usta. Bodrum’daki bütün ustaları yetiştiren de kendisi. Kale’nin yanında bir tersanesi var. Çok fazla sipariş var ama Bodrum’da hiçbir elektrik aleti yok. Kocaman bir tomruk düşünün, bunları dağlardan kesiyorlar. Endüstriyel bir kereste de yok o zamanlar. Karaada, Oraklar, Tavşan Burnu’ndan çam ağaçlarını kesip, zincirlerle teknenin arkasına bağlayıp çeke çeke o kalenin altındaki tersaneye getiriyorlar. O tomrukları da elle kesip biçtikten sonra tekne kuruluyor ve yapımına başlanıyor. Tabii bu arada, ellerin kesildiği, parmakların, kolların koptuğu birçok kaza yaşanıyor.”

Bodrum’da tirhandillerin yapımı ilk başladığında o dönemin koşullarında yapım süreci hayli zahmetli. Mustafa bu süreci şu şekilde aktarıyor: “Bodrum’da teknecilik gelişirken herkes çocuklarının bir meslek sahibi olmasını istiyor. Geçerli mesleğe bakıp, tekneciliğin geleceği parlak olacağı için çocuklarını çırak olarak veriyor. Her sene 30-40 çocuk çırak olarak giriyor. Ama bu çok zor, fiziksel ve zihinsel bir sınav. Sabah gün doğumunda başlayıp gün batımına kadar

Mustafa Özkeskin

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.