זלמ סקודיצקי∫ סאָוועטישער מבֿי פֿו דער ייִדישער פֿאָלקס! פּאָעזיע

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט - איציק גאָטעסמאַ ©ניו יאָרק ®

אין† דער† וואָך† פֿונע ם†≥±טן† אויגוסט†געדענקען† מיר†נישט† נאָר†די† שרייַבער¨ †וועלכע† זענען†אומגעבראַכט† געוואָרן† אין† יענעם† טאָג ¨† אי ןπμ≤† ±¨ † נאָר† אויך† אַלע† סאָוועטיש %ייִדישע† שרייַבער † ¨† קינסטלער† און† טוער ¨† וואָס† זענען† רעפּרעסירט† געוואָרן Ɔ צווישן† די†געליטענע† איז†געווען† דער†פֿאָלק≠ לאָריסט† זלמן† סקודיצקי ¨† וועלכער† האָט†געזאַמלט† און†רעדאַקטירט† צוויי† זאַמלונגען† פֿאָלקסלידער ª† און† איינע† פֿון† זיי† וואָלט† געדאַרפֿט† פֿאַררעכנט† ווערן†ווי† צווישן†די† בעסטע Æ

לויט† חיים† ביידערס† „לעקסיקאָן† פֿון† ייִדישע† שרייַבער† אין† ראַטן % פֿאַרבאַנד- †איז† זלמן†סקודיצקי† געבוירן† געוואָרן†אין π∞∂††± אין†זשיטאָמיר ¨† און† איןπ≤≤† †±האָט† ער†אָנגעהויבן† שטודירן† אינעם† קיִעווער† ייִדישן† פּעדאַגאָגישן† טעכניקוםÆ † ער† האָט† אים† פֿאַרענדיקט† איןπ≤∂† †± און† געוואָרן† אַ† לערער† אין† אַ† ייִדישער† שול Ɔ ווייַטער† האָט† ער† שטודירט† אין† דער† עטנאָגראַפֿישער† סעקציע† בייַם† קיִעווער† אינסטיטוט† פֿאַר†ייִדישער† קולטור ¨† און†דאָרטן† איז† ער†געוואָרן† אַ†מיטאַרבעטער† אין π≥±†Æ±

די† סעקציע† האָט† אַדורכגעפֿירט† פֿאָלקלאָר% עקספּעדיציעס†אין† די†שטעט≠ לעך†פֿון† אוקראַיִנע ¨† און†סק† ודיצקי†און† זייַנע† מיטאַרבעטער† האָבן† געזאַמלט† ס’רובֿ† פֿון†די† לידער†געדרוקטע† אין†די† צוויי† בענד ¨† פֿון† די† אונטערנעמונגען Ɔ די†מוזיק† צו†די† לידער†האָט† מען ¨† צום† באַדויערן¨ † נישט† פֿאַרשריבן† און† ניט† געדרוקטÆ † „פֿאָלקלאָר %לידער∫† נייַע† מאַטעריאַלן † %זאַמלונג ¨† באַנד† איינס -† איז† אַרויס† אונטער† דער† רעדאַקציע† פֿון†מאיר† ווינער ¨† אין†מאָסקווע ¨π≥≥† Ʊ† „פֿאָלקלאָר %לידער∫† נייַע† מאַטעריאַלן ¨† באַנד† צוויי -† איז† געדרוקט† געוואָרן† מיט†דרייַ† יאָר†שפּעטער† אין π≥∂†Æ± †נאָך† איידער† די† צוויי† בענד† זענען† דער≠ שינען† האָט† סקודיצקי† זיך† קונה† שם† געווען† ווי† אַ† פֿאָלקלאָריסט† צוליב† זייַן† פֿאָרשונג† „וועגן† פֿאָלקס %באַאַר≠ בעטונגען† פֿון† גאָטלאָבערס† לידער -† אין† דער† מינסקער† „צייַטשריפֿט -¨ † און†זייַן† אַרבעט†„וועגן† פֿאָלקלאָרישן† אַרבעטער% ליד- Æ

אין† Σπ≥ †± האָט† מען† סקודיצקין† אַרעסטירט¨ † צוזאַמען† מיט† אַנדערע† מיטאַרבעטער†פֿונעם† אינסטיטוט ¨† און† פֿאַרשיקט† אין† אַ† לאַגער Ɔ ער† האָט ¨† זעט†אויס ¨† איבערגעלעבט†די† שווערע† יאָרן¨ † און† נאָך† סטאַלינס† טויט† האָט† ער† געוווינט† אין† סווערדלאָווסק Ɔ ער† איז†געשטאָרבן† אין ππ∂†Æ± †אַקטיוו† אין† דער†ייִדישער† קולטור†איז† ער†נאָך† זייַן† באַפֿרייַונג†שוין† מער†נישט† געווען Æ

ווען†מע† לייענט†איבער† די†ייִדישע† פֿאָלקלאָר% פֿאָרשונגען† פֿון† דער† סאָ≠ וועטישער† תּקופֿה ¨† דאַרף† מען† אַלע† מאָל†דורכז 1ען† דעם†מאַטעריאַל† צוליב† די† פּראָפּאַגאַנדיסטישע† לאָזונגען† און† שאַבלאָנעןÆ †לסוף ¨† אָבער¨ †געפֿינט† מען† אָפֿט† דעם† טיפֿערן† אַנאַליז† פֿונעם† פֿאָרשערÆ †מיר† דאַכט†זיך ¨† אַז†קיין† שום† אַנדערער†ייִדישער† פֿאָלקלאָריסט†האָט† נישט† איבערגעקוקט† און† באַטראַכט† אַזאַ† גרויסן† פֿאָלקסליד% מאַטעריאַל† ווי† עס† האָט† געטאָן† סקודיצקיÆ † דערי≠ בער†טאָר† מען†נישט† אַוועקמאַכן†מיט† דער† האַנט† זייַנע† אויספֿירן† און† אָב≠ סערוואַציעס¨ † ווי† „פּאַרטיייִש -† זיי† זאָלן†נישט† קלינגען†הייַנט Æ

אַלע† סאָוועטישע† ייִדישע† פֿאָלק≠ לאָריסטן†האָבן† געשטעלט†דעם† טראָפּ† אויף† דעם† סאָציאַלן† אַספּעקט† פֿון† די† לידער¨ † און† זיי† אָנגערופֿן† שאַפֿונגען† פֿונעם†„עקספּלואַטירטן -† קלאַס†—†פֿון† די† אַרבעטער† און† פֿאָלקסמאַסןÆ † די† ווערט† פֿונעם† פֿאָלקלאָר† ליגט† טאַ≠ קע† אין† דעם¨ † וואָס† די† לידער† דריקן† אויס† דעם† אינערלעכן† מהות† פֿונעם† אַרבעטער¨ †זייַן†„ קלאַסן% אידעאָלאָגיע- ¨† אויף† אַזאַ† אופֿן† וואָס† מע† וועט† אין† ערגעץ†נישט† געפֿינעןÆ †געוויסע† לידער† שטאַמען† נאָך† פֿון† פֿאַר† דער† „רע≠ וואָלוציאָנערער- †תּקופֿה ¨† פֿון†אַ† וועלט† מיט† בעל% מלאָכות† און† נישט† פֿון† די† פּראָלעטאַריער† אין† די† פֿאַבריקןÆ † אָבער† מע† אָנערקענט† זיי† ווי† לידער† פֿונעם†זעלביקן† גייַסטÆ †

ס’איז† אַלעמאָל†שווער† צו†לייענען ¨† ווען† איין† פֿאָרשער† אַטאַקירט† אַן† אַנדערן† פֿאָרשער† פּערזענלעך¨ † אַפֿילו† ווען† מע† רופֿט† אים† נישט† אָן† בייַם† נאָמעןÆ † מע† פֿאַרשטייט† שוין¨ † וועמען† מען†מיינט Ɔ דער†ציל† פֿון†קריטיק† מצד† סקודיצקי† ©און† אַנדערע† סאָוועטישע† פֿאָלקלאָריסטן® † איז† געווען† דער† „בורזשואַזער -† פֿאָלקלאָריסט† יÆ † לÆ † כּהן¨ † וועמען† ער† באַשולדיקט† אין† בכּיוון† נישט† וועלן† זאַמלען† דעם† אַנטי% רעליגיעזן† פֿאָלקלאָר† —† לידער¨ † מעשׂיות¨ †ווערטלעך ¨† וואָס†האָבן† חוזק† געמאַכט†פֿונעם† רבין†און† די†חסידים Ɔ אַזאַ†פֿאָלקלאָר ¨† לויט†סקודיצקי ¨† העלפֿט† אויפֿקלערן† דעם† קלאַסן% קאַמף† פֿאַרן† עקספּלואַטירטן†קלאַס Æ

כאָטש†סקודיצקי† האָט†אָנגעשריבן† אַ† מאַרקסיסטישן† אַרייַנפֿיר† צו† דעם† ערשטן† באַנד† לידער¨ † האָט† ער† פֿון† דעסטוועגן†נישט† צענזורירט†די† לידער† און† זיי† געדרוקט† ווי† זיי† שטייען† און† גייעןÆ †בייַ† איין†ליד †© ¥∞£ ®¨ †למשל ¨† איז† דאָ†אַ† סטראָפֿע∫ רויסעט ון דער טורמע מיט

ב מבעס, מיט ר ביר — ניט שווייַג די טיר נער, זיי

אונדזער בלוט. סקודיצקי† באַמערקט¨ † אַז† „אין† דעם†ליד† און†אין† זייַן†וואַריאַנט† דאַרף† מען† פֿעסטשטעלן† קליין% בירגערלעך% אַנאַרכיסטישע† עסערישע† ווירקונגען† ©2 מיט†באָמבעס ¨† מיט†ראַביר 2® Æ- †אפֿשר† צוליב† דעם† וואָס† ער† האָט† די† שורות† נישט†אַרויסגענומען ¨† האָט†מען† שפּע≠ טער†געהאַט† אַ†תּירוץ† אים†צו† אַרעס≠ טירןÆ †ווער† ווייסטø †°אָבער† די†ערשטע† באַשיידענע† זאַמלונג† ©†±¥≥ זייַטן® † איז† בלויז†געווען† אַ†„פֿאָרשפּייַז -† פֿאַר†דער†

זויגן צווייטער† גרעסערער† זאַמלונג† ©≥≤≥ זייַטן® Ɔ אין†דעם† לענגערן†אַרייַנפֿיר† צו דעם†באַנד† ציטירט†סקודיצקי† מער†ווי איין†מאָל† די†ווערק† פֿון†מאַרקס ¨† ענגעלס און† לעניןÆ † אָבער† זייַן† עיקר% געדאַנק¨ איז† איבערצוגעבן† דעם† לייענער† די וויכטיקייט† פֿון† די† פֿאָלקסלידער† ווי אַ†קוואַל† פֿון†די† געפֿילן¨ †פּסיכאָלאָגיע ¨ און†שטרעבונגען† פֿון†די†„ האָרעפּאַשנע מאַסן- ¨† און† דעם† געדאַנק† קען† מען נישט†אָפּלייקענען Æ

ווען† סקודיצקי† שרייַבט† וועגן† די ליבע% לידער¨ † הייבט† ער† אָן† מיט† אַ ציטאַט†פֿון† ענגעלס¨ †אַז†„ אויפֿריכטיקע ליבע† צווישן† געשלעכטער† איז† אין דער† קלאַסן% געזעלשאַפֿט¨ † בדרך% כּלל¨ מעגלעך†בלויז† בייַ†די† אונטערדריקטע און† עקספּלאָטירטע† קלאַסן- Ɔ בייַ† די אַנדערע¨ † העכערע† קלאַסן¨ † ווערט† די ליבע† באַשטימט† דורך†„עקאָנאָמישע מאָטיווןÆ -† סקודיצקי† אַליין† איז† סותר די† אידעע¨ † ווען† ער† באַשרייַבט† די „שטייגער %לידער -† אין† דער† זאַמלונג¨ בפֿרט†די† לידער†ווען† אַן†אָרעמע† כּלה און† חתן† האָבן† חתונה† געהאַט† קעגן זייער†ווילן Æ

נישט†געקוקט† אויף†אַזוינע† מאַרק≠ סיסטישע† באַמערקונגען¨ † האָבן† סקו≠ דיצקיס† אַלגעמיינע† פּירושים† מכּוח דעם†פֿאָלקסליד† עפּעס†אונדז† צו†זאָגן נאָך† הייַנטÆ † די† פֿרויען¨ † שרייַבט† ער¨ זענען†די† הויפּט% באַקלאָגער¨ †לייַדנדיקע און†שאַפֿער† פֿון†די† ליבע% לידער†—†„די פֿרוי† האָט† גענומען† אַ† באַדייַטנדיקן אָנטייל† אין† דער† אויסבילדונג† פֿו≠ נעם† דאָזיקן† זשאַנער† אין† דער† ייִדי≠ שער† פֿאָלקלאָר% דיכטונג- Ɔ זלמן† סקו≠ דיצקי† האָט† אָפֿט† איבערגעטריבן† די וויכטיקייט† פֿון† דעם† סאָציאַלן† מאָ≠ מענט¨ † אָבער† לייענענדיק† די† ווערק פֿון† דעם† פֿאָלקלאָריסט¨ † אַ† קרבן† פֿון סטאַלינס† ברוטאַלקייט¨ † זעט† מען† אַ גאָר† סענסיטיוון† באַנעמער† פֿונעם ייִדישן†פֿאָלקס %געזאַנג† און†פּאָעזיע Æ

זלמן סקודיצקי

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.