האַרט פֿאַר דער צייַט פֿו געראַנגל או חורב

( ילנער זכרונות)

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט -

אלישבֿע כּה צדק ספּעציעל רן „ רווערטס“

(המשך ון ריקן נומער) אין† קאָרידאָר† בייַ† דער† אַרייַנגאַנג טיר† פֿון† דער† פּרע5 ענטי5 ער† תּפֿיסה† האָט† זיך† צ†ונ 4פֿ≠ געדרונגען† אַ† מענגע† מענטשן¨ † און† 5ען† מען† האָט† אַהער† א4 ך† מיך† געבראַכט† צו† פֿירן¨ † האָב† איך† באַלד† דערקענט† באַקאַנטע† פּנימערÆ † דאָס† זייַנען†גע 5ען† שילער†—†מערסטן† ט6 ל†פֿון† אונ≠ דזער†גימנאַזיע ª† אָבער†א 4ך† פֿון†אַנדערע† שולן¨ † 5עלכע† מען† האָט† אַרעסטירט† די† זע†לבע† נאַכט† 5י† מיךÆ †איך† בין†אָבער† אַהער†געבראַכט† געוואָרן† † שפּעטער† פֿון† ז6 ª† און† ניט† גע5 וּסט¨ † אַז† אַרעס≠ טירט†האָט† מען†אַז 4† פֿיל†חבֿרה ª† אין†דער† מער≠ ה6 ט¨ †ייִנגלעך ª† א4 ך†עטלעכע† מ6 דלעך¨ †און† אַז† די†געה 6ם פּאָליצ 6† האָט†א 4סגענוצט† די†נאַכט שעהען†צו† מאַטערן†און† פּייַניקן†די† אַרעסטי†רטע ¨† באַזונדערס†די† ש5 אַכערע†ייִנגלעך Ɔ צוקומע†נדיק† נענטער† האָב† איך† געזען¨ † אַז† בייַ† עמעצן† איז† אונטערגעשלאָגן† אַן† א4 ג¨ † אַ† צ5 6†טער† שט6 ט† ק4 ם† א4 ף† די† פֿיס† ©שפּעטער† האָבן† מיר† זיך† דער5 וּסט¨ † אַז† מען† האָט† ז6 † געשלאָגן† מיט† גו≠ מענע†שטעקנס† איבער†די† פּיאַטעס® Æ

ÆÆÆמיר† זייַנען† אַרייַן† אין† דער† תּפֿיסה קאַנ≠ צעלאַריע † Ɔ מען† האָט† יעדערן† פֿון† אונדז† אומ≠ געקערט† † זייַן†דאָקומענט† און†זייַנע† צוגענומענע† † זאַכן¨ †א 4סגעשטעלט† אַלעמען†אין† אַ†קאָל אָנע∫††די† ייִנגלעך†—† פֿאַרשמידט† אין† ק6 טןª † און† די† גאַנ≠ צע†מאָדנע† פּראָצעסיע†אַר 4סגעפֿירט† פֿון†תּפֿיסה Ɔ די† עלטערן¨ † 5אָס† זייַנען† ש4 ן† געשט † אַנען†† בייַם† ט4 ער¨ †האָבן† זיך†אַ† לאָז†געטאָן† צו†אונדז ¨† 5ער† מיט†אַ† יאָמער¨ †5 ער†ש 5ייַגנדיק† געשפּאַנט † ª† עפּעס† אַ† פֿאַרבייַג6 ער† האָט† אַ† זאָג† געטאָן∫†„ † קוקט† זיך† נאָר†אייַן ¨† אַ†קינדער גאָרטן† אין†ק 6טן ÆÆÆ“

אין† גאַס† האָט† ש4 ן† א4 ף† אונדז† גע5 אַרט† אַ† באַדעקטער† מיט† ברעזענט† פּאָליצ6 א 4טאָ† און† מען† האָט† אונדז† אַלעמען† אונטע†רטרייַבנ≠ דיק†אַרייַנגעשטופּט† אַהיןÆ †איך† האָב†זיך† געפֿ†ונען† צ5 ישן†נאָך† צ5 6† מ6 דלעך¨ †ב 6דע† פֿון†או† נדזער† שול†—רוטען† פּופּס† ©מיט† אַ†קלאַס† ייִנגער†פֿון† מיר® † און†לוסיען† 5ייַסקאָרט †© מיט†אַ† קלאַס†העכער ®Æ

פֿון† דער† מינוט† אָן† האָבן† מיר† אַלע† דרייַ† זי ך† געהאַלטן† צוזאַמען† מיט† דער† א6 נצ†יקער† האָפֿענונג¨ †מען† זאָל†אונדז† ניט†צעש 6דן Æ

מיר†זייַנען† דערפֿאָרן†צו† אַ†גראָען† בנין†אין† צענטער†שטאָט ¨† אַנטקעגן†דעם† לוקישער†פּלאַץ Ɔ 5ייַזט† א4 ס¨ † אַז† דאָס† איז† גע5 ען† אַ† העכערע† † געריכט אינסטאַנץ¨ †5 ייַל†דאָרט† האָט†מען† אונדז† אַרייַנגערופֿן† א6 נציק5 ייַז† און† יעדן† מיטגע≠ ט6 לט¨ †אַז† ער†איז† אַרעסטירט¨ †אַז† ער†5 ערט†באַ≠ שולדיקט† † אין†דער† אָנגעהעריק6 ט†צום† קאָמ†וניס≠ טישן† יוגנט פֿאַרבאַנד† פֿון† מערבֿ 5ייַסרוסלאַנד† און¨ † ביז† ס) 5עט† זיך† ניט† פֿאַרענדיקן† די† א4 ס≠ פֿאָרשונג¨ †5 עט†ער† בלייַבן†אין† טורמעÆ

די†ייִנגלעך† האָט†מען† אַ5 עקגעפֿירט†אין† דער† לוקישער†תּפֿיסה† און†אונדז ¨† די†לעצטע†—† א4 ף† גר4 ס†סטעפֿאַן גאַס† אין†דער† פֿר4 ען טו†רמע Ɔ דאָ† האָבן†מיר† זיך†ניט† געקענט†ריכטן ¨† אַז†עס† 5עט† אונדז† טאַקע† אָפּגליקן∫† מען† האָט† אונדז† אַלע† דרייַ†אַרייַנגעזעצט† צוזאַמען†אין† אַ†מין† א6 נצל≠ קאַמער † ¨† 5וּ† ס) זייַנען†גע 5ען† צ5 6† שלאָפֿערטער∫ אַ†נאַרע ¨† צוגעפֿעסטיקט†צו† א6 ן†5 אַנט† ©דאָ† 5עט שלאָפֿן†רוטע ¨† האָבן†מיר† באַשלאָסן†—†זי† איז†דאָך גרעסער†און† עט5 אָס†דיקער† פֿון†אונדז ®¨ †און† בייַ דער†אַנדערער† 5אַנט† אין†אַן† א6 נצ†לבעט†—† איך מיט†לוסיען ¨† ב6 דע†צוזאַמען Æ

אין† דעם† אָרט† מוז† איך† אייַנצ4 מען† די א6 נצלה6 טן† פֿון† מייַנע† זכרונות† 5עגן† אונ≠ דזער† אַרעסט¨ † 5עלכער† האָט† זיך† אַז4 † אומגע≠ ריכט†אַרייַנגעריסן† אין†אונדזער† לעבן†און† פֿאַר≠ שאַפֿט†אַז 4† פֿיל†קלעמעניש† אונדזערע†ע† לטערן ©אַגבֿ ¨† האָבן† זיך† יענע† א6 נצלה6 טן† אין† אַ† בע≠ לעטריזירטער†פֿאָרעם† אין†צענדליקער† יאָרן†אַרום

(המשך אויף זייַט 15( ד ס איז די לעצטע ט גר יע, #עלכע איך ה ב ון דער #ילנער ייִדישער רע ל גימנ זיע. # רשייַנדלעך איז עס ד ס לערני ר 1937— 1938, ה רבסט, רן רעסט ון די שילער. אונדז ה ט אין שול ב זוכט חשו' ער ג סט, דער שרייַבער יוסף פּ ט שו. א+ ן בילד זעען מיר אים אונטן, צ# ישן די ייִנגערע קינדער

צוז מען מיט אונדזער דירעקט ר ל/ ב טורב #יטש (אין מיטן) און מיטן לערער הרן מ רק. דער לערער מ רק איז אין קורצער צייַט רום געשט רבן ון ש# ערער קר נק/ ט. #ילנער, #עלכע לעבן נ ך, געדענקען א שר זייַן ריזיקע ל #יה.

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.