צוויי ווינער שול# קינדער טרעפֿ זי! נאָ! Σ≥ יאָר

Forward (Yiddish Edition) - - קהילה לעב דאָאָ או דאָאָרט -

באַלטימאָר¨ † פֿאַראייניקטע† שטאַטן† ©ייִט אַ ®Æ † —† ראָבערט† קרעמפּעל† און† חנוך† קעלמאַן† זענען† † געווען†חבֿרים ¨† ווען†זיי† האָבן†געוווינט† אין†ווין ¨† אין† די† π≥∞± ער† יאָרןÆ † זיי† האָבן† זיך† געטראָפֿן† † דורך†דער† אָרטאָדאָקסישער†ציוניסטישער† יוגנט באַוועגונג†„ברית הנוער "Æ †זייַענדיק† מיטגל† † ידער† פֿון†אַן† אָרטיקער†צווייַג† פֿון†דער† אָרגאַניזאַציע † ¨† פֿלעגן†זיי† ביידע†קומען† אויף†די† פֿאַרזאַמלו†נגען† שבת†נאָכמיטאָג† און†זונטיק† אין†דער† פֿריÆ

די† צוויי† ייִנגלעך† פֿלעגן† אויך† שפּילן† צו≠ זאַמען† פֿוסבאָל† אויף† די† גאַסן† און† זענען† כּסדר† געגאַנגען† צו† גאַסט† איינער† צום† צווייטןÆ † ווען† נאַצי דייַטשלאַנד† האָט† אַנעקסירט† עסטרייַך † ¨† אינעם† יאָרΠ† π≥± ¨† האָבן† די† חבֿרים† געשמועסט† וועגן† דעם† שוידערלעכן† מצבֿ† אין† זייער† לאַנדÆ † אַ† סך† ייִדן† אַרום† זיי† זענען† געשלאָגן† † און† אַרעסטירט† געוואָרן† אונטער† דער† נייַער† מאַכטª † אַ† טייל† זענען† אייַנגעזעצט† געוואָרן† † אין† טורמע† און† איינ†יקע† האָבן† אַפֿילו† גענומען† זיך† דאָס† לעבןÆ † קרעמפּעל† און† קע†למאַן† האָבן† דעמאָלט† גע≠ חלומט† צו† אַנטלויפֿן† פֿון† די† נאַציס†קיין† ארץ ישׂראלÆ

די†עלטערן† האָבן†ט אַקע†† אַוועקגעשיקט†זייער† זון†קיין† פּאַלעסטינע¨ † וווּ† עס† האָט† שוין†געוווינט† זייַן†עלט ערער†† ברודער¨ † וואָלטערÆ † ראָבערט† † האָט†געביטן† זייַן†נ אָמען††אויף† אַ† העברעיִשן† שטי†יגער† און† געוואָרן† ישעיהו† כּרמיאלÆ † Σ≥† יאָר† נאָכן† געזעגענען† זיך† מיט† זייַן† חבֿר¨ † האָט† כּרמיאלן† —† איצט† אַ† Π∂ יאָריקער† מאַן† —† זיך† פֿאַ†רוואָלט† געוווירן† צו† ווערן¨ † וואָס† ס2 האָט† פּאַסירט† מיט† קע†למאַנען Ɔ נישט† לאַנג† צוריק¨ †האָט† ער†אָנגעהויבן† זוכן† אין†די† צייַטונגען¨ †זיך† פֿאַרבונדן† מיט† „סוכנות "¨ † געפֿרעגט† זייַ≠ נע† באַקאַנטע† אין† בעלגיע¨ † און† געגעבן† אַן† אינטערוויו† פֿאַר† דער†ישׂראלדיקער† ראַדיאָ פּראָ≠ גראַם† „המדור† לחיפּושׂ† קרו≠ בֿים" ¨† וועלכע†העלפֿט† צו†געפֿי≠ נען†פֿאַרלוירענע† קרובֿיםÆ

כּרמיאל†האָט† זיך†דערמאָנט ¨† אַז† קעלמאַנס† משפּחה† איז† אַוועקגעפֿאָרן† קיין† בעלגיעÆ † אינעם† יאָר † π¥∞†± האָבן† די† נאַציס† איבערגענומען† דאָס† דאָזיקע† לאַנד ª† זינט† דעמאָלט¨ † האָט† ראָבערט† † מער† נישט† באַקומען† קיין† בריוו† פֿון† חנוכן Ɔ ער† האָט† נישט† געוווּסט ¨† צי†זייַן† חבֿרס†משפּחה† האָט†באַוויזן† צו†אַנטלויפֿן† געסן†זייַן† אַלטן†חבֿר Ɔ ער†האָט† צוגעגעבן¨ †אַז† אַן ענלעך† בילד† פֿון† זייַן† קינדהייט פֿרייַנד† געפֿינט † זיך¨ † מעגלעך¨ † צווישן† זייַנע† אַלטע† פֿאָטאָגראַ≠ † פֿיעסÆ †ער† האָט†אָבער† נישט†געקאָנט† אים†דער≠ מאָנען † ¨† נאָך†אַזויפֿיל† יאָרÆ

קעלמאַן† קלייַבט† זיך† צו† טרעפֿן† מיט כּרמיאלן† בעת† זייַן† קומענדיקן† וויזיט† קיין ישׂראל¨ †אין† אַ†פּאָר† חדשים†אַרום Ɔ כּרמיאל†איז זייער† צ†ופֿרידן ¨† אַז† זייַן† לאַנג פֿאַרלוירע†נער חבֿר†האָט† זיך†אָפּגעפֿונען Ɔ ער†וווינט† איצט†אין ירושלים† מיט† זייַן† ווייַב חוהª † זיי† האָבן† ¥† קינ≠ דער¨ † μ†≤ אייניק†לעך† און ±≤†אוראייניקלעך Æ

ווען† כּרמיאל† האָט אויפֿגעהערט† צו† דער≠ האַלטן†בריוו† פֿון†קע† למאַ≠ נען¨ † האָט† ער† זיך† משער געווען † ¨† אַז† דאָס† האָט† צו טאָן† מיט† דער† נאַצי אינ≠ וואַזיע† אין† בעלגיעª † דאָס איז† געשען† דעם† ∞±טן מייַ¨ π¥∞†Æ± †צו† יענער†צייַט ¨ האָט† קעלמאַנס† משפּחה שוין† געהאַט† אָפּגעוווינט † אַ† חודש† אין† ניו יאָרקÆ חנוכס† עלטערן¨ † לעאָ† און אַ†נטאָניאַ ¨† האָבן† באַלד† געעפֿנט† אַ† קלייטל† אויף ברייַטאָן ביטש¨ †ברוקלין Æ

הערבערט†קעלמאַן† האָט†איבערג עגעבן†¨ †אַז פֿונעם† לעבן† אין† עסטרייַך†—† איידער† די† נאַציס † זענען† אָנגעקומען†—† זענען† בייַ† אים† פֿאַ†רבליבן זייער† גוטע† זכרונותÆ † מיט† זייַן† ווייַב¨ † ראָזע¨ פֿאָרן† זיי† כּסדר† קיין† וויןÆ † מיט† עטלעכע† † יאָר צוריק† האָבן† זיי† באַזוכט† דעם† בנין† פֿון† דער געוועזענער†קראָם† אינעם†צענטראַלן† ראַיאָן†אין דער† שטאָט¨ † וווּ† זייַנע† עלטערן¨ † זייַן† מ†ומע† און זייַן†פֿעטער† פֿלעגן†פֿאַרקויפֿן† שניט סחורהÆ †נאָך דער† טרויעריק באַרימטער† „קרישטאָ† לנאַכט" ¨ האָבן† די† נאַציס† קאָנפֿיסקירט† די† קראָםª † איצט דינט†דער† דאָזיקער†בנין† ווי†אַ† זאַל†פֿאַר† אַזאַרט שפּילןÆ הערבערט קעלמ ן (רעכטס) און ישעיהו כּרמיאל, ווי צוויי ווינער שול קינדער

אין די 1930ער י רן קיין† אַמעריקע¨ † ווי† זיי† האָבן† פּלאַנירט¨ † צי† זיי† זענען†אומגעקומען† בעת†דער† מלחמהÆ

מיטוואָך¨ † האָט† דער † Πμ יאָריקער† חנוך† קעלמאַן† זיך† אָפּגעפֿונען¨ † מיט† דער† הילף† פֿון† דער† פּראָגראַם † Kin Seeking† Æ † ווי† עס† האָט† זיך† אַרויסגעוויזן¨ † האָט† ער† זיך† דער≠ קליבן† קיין† ניו יאָרק ¨ † זייַענדיק† אַ† ≤± יאָריק† ייִנגל¨ † וווּ† ער† איז† געוואָרן† אַ† באַקאַנטער† סאָ≠ ציאָ†לאָג† בייַם† האַר†וואַרד אוניווערסי†טעט ¨ † אַן† עקס†פּערט† פֿונעם† ישׂראל פּאַלעסטי†נער† קאָנ≠ פֿליקט¨ †באַוווּסט† מיט†זייַן† וועלטלעכן†נאָ† מען¨ † הערבערט†קעלמאַן Æ

ווען† דער† ניו יאָרקער† ייִד† האָט† דערזען† אַ† בילד† פֿון† קרעמפּעלן¨ † האָט† ער† באַמערקט¨ † אַז† ער†זעט† אויס†באַקאַנט Ɔ קעלמאַן†האָט† איבערגע≠ געבן¨ †אַז† ער†האָט ¨† צום†באַדויערן ¨† אינגאַצן†פֿאַר≠

ון הללק טלער

JTA Credit:

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.