נסי או ניפֿלאות אי אַ סאָ עטיש שטעטל

Forward (Yiddish Edition) - - אין דער וועלט ון ייִדיש -

מיכאל קרוטיקאָ ספּעציעל רן „ רווערטס“ נאַום ניםÆ „גאָטעניו ¨ זאָל זייַן אַז ÆÆÆÆ“מאָסק ע∫ „קאָרפּוס “¨ ≤∞±±

דער† מחבר† און† אַמאָליקער† סאָ0 עטישער† דיסידענט† נאַום† נים† ©נחום† יעפֿרעמאָ0 ®† באַ≠ שרייַבט† אינעם† דאָזיקן† רירע0 דיק–ש 1נעם† בוך† זייַנע†קינדער /יאָרן† אין†באָגושע 0סק ¨† אַ†שטעטל† אין†דער† 0יטעבסקער† געגנט†פֿון† 0ייַסרו סלאַנד†Æ † דער† שאָטן† פֿון† דער† מלחמה¨ † 0אָס† האָט†חרובֿ† געמאַכט†דאָס† גאַנצע†0 ייַסרוסישע†ייִד† נטום†און† געבראַכט†אַ† סך†צרות† פֿאַר†אַלע† תּושבֿים† † פֿ†ונעם† לאַנד¨ †באַגל 1ט† די†דערצ 1לונג† אַפֿילו†אין† סאַמע† † גליקלעכע†מאָמענטן ¨† אָבער†פֿאַ† רשטערט†ניט† די† נאַטירלעכע†קינדערשע† פֿר1 דÆ

ניט† געקוקט† א3 ף† אַלע† צרות¨ † 0אָס† זייַ≠ נען† א3 סגעפֿאַלן† א3 ף† זייַן† גורל¨ † בלייַבט† נים† אַן† אָפּ†טימיסטישער† מענטשÆ † זייַן† בוך† דער≠ צ1 לט† 0עגן† פֿיר† חבֿרים ¨† 0עלכע† שטאַמען† פֿון†פֿאַר† שידע†נע† שיכטן†פֿון† דער†פּראָ 0ינציע≠ לער† סאָ†0 עטי†שער† געזעלשאַפֿטÆ † א1 נער† איז† אַן† אָרעמער† † יתום ¨† 0אָס† איז† פֿאַרבליבן† אַל1 ן† מיט† אַן† אַל†טער† באָ†בען Ɔ דער† צ0 1טער† איז† להיפּוך¨ † דער† זון† פֿון† אַן† אָרטיקן† סאָ0 עטישן† נאַטשאַלניק† † און†דער† דריטער†0 3נט† מיט†דער† מאַ†מען ¨† 0אָס† אַרבעט†א 3ף† אַלע†כּלים ¨† כּדי†צו† געפֿינען† † זיך† אַ† פּאַסיקן† † מאַןÆ † דער† פֿערטער† איז† דער† דערצ1 לער† אַל1 ן¨ † א1 נער† פֿון† די† געצ † 1לטע† ייִדן¨ †0 אָס†זייַנען† פֿאַרבליבן†אינעם† שטעטל† נאָכן† חורבןÆ † 0י† דאָס† רובֿ† קינדער† אינעם† שטעטל† איז† ער† א3 ך† אַ† יתום ¨† 0אָס† 0אַקסט† אָן†דעם† טאַטןÆ

דאָס† בוך† שילדערט† געשמאַקע† גליקלעכע† † טעג† פֿון† קינדערשער† פֿרייַה1 ט¨ † 0אָס† זייַנען† אָנגעפּאַקט†מיט† כּלערל1 †שפּיצלעך† און†לצנות Ɔ אָנגעשריבן†א 3ף† אַ†זאַפֿטיקן† רוסישן†לשון ¨† באַ≠ זאַלצט†מיט† 0ייַסרוסישע† 0ערטלעך ¨† האָט†דאָס† דאָזיקע†בוך† ז1 ער†אַ† קנאַפּן†ייִדישן†„ אי†נהאַלט “¨ † און† דאָך† איז† דאָס† א1 נע† פֿון† די† רייַכסטע† מע≠ מואַרן† 0עגן† סאָ0 עטישער† ייִדישער† קינדה1 ט¨ † 0אָס† זייַנען† אַר3 ס† א3 ף† רוסיש† אין† די† לע†צטע† יאָרןÆ †

נימס†בוך† איז†ממשיך† די†סעריע† פֿון†סאָ 0ע≠ טישע†קינדער /זכרונות ¨† 0אָס† איז†גע 0אָרן† ז1 ער† פּאָפּולער† בייַ† דעם† רוסישן† עולםÆ † צ0 ישן† די† סאַמע† דערפֿאָלגרייַכע† ביכער† פֿון† דער† סע≠ ריע† זייַנען† מעמואַרן† פֿון† צ0 1† ייִדישע† פֿר3 ען¨ † ליליאַנאַ†לונגינאַ† און†נינאַ† שנירמאַןÆ †איצט† 0ערן† ז1 †דערגאַנצט† מיט†אַ†„ ייִנגלישן“†קוק† א3 ף†דעם† סאָ0 עטישן†אַמאָל Æ

אין† תּוך† גענומען† שילדערט† דער† מ חבר† זייַן† א1 גענעם† 0עג† פֿון† אַ† ייִדישן† ש1 געץ† צו† אַ† סאָ0 עטישן† דיסידענטÆ † צוזאַמען† מיט† זייַנע† חבֿרים† רעבעלירט† ער† קעגן† דעם† נודנעם† און† דערשטיקנדיקן† לעבנס/ שט1 גערÆ † פֿונעם† קינ≠ דישן† פּראָטעסט/ אינסטינקט† 0אַקסט† אַ† פֿעס≠ טע† באַ0 וּסטזיניקע† איבערצייַגונג¨ † אַז† מען† מוז† קעמפֿן† קעגן† דער† אומיושרדיק1 ט† אין† דער† סאָ †0 עטישער† סיסטעםÆ † סוף/ כּל/ סוף¨ † איז† נים† אַרע†סטירט† גע0 אָרן† פֿאַר† פֿאַרשפּר1 טן† אַנטי≠ סאָ †0 עטישע† ליטעראַטור† און† האָט† פֿאַרבראַכט† צ0 1† יאָר† אין† תּפֿיסה¨ † ש3 ן† אין† דער† צייַט† פֿון† גאָ†רבאַטשאָ 0ס†„ פּערעסטר3 קעÆ“

אינעם† בוך† פֿאַרנעמט† דער† א3 טאָבי † אָגראַ≠† פֿישער† העלד† אַ† צ0 ישנדיקע† פּאָזיציעÆ † ער† איז† אַ†חצי /זייַטיקער† און† אַ†חצי /א 1גענער† צ0 ישן† דער†נייַער† 0ייַסרוסישער† באַפֿעלקערונג†פֿ† ונעם† אַמאָליקן†ייִדישן† שטעטלÆ †זייַן† ייִד†ישע†„ אידענ≠ טיטעט“† איז† גאַנץ† ש0 אַךÆ † ער† פֿאַ†רשט 1ט† ניט† ק1 ן† ייִדיש¨ † הגם† ער† הערט† די† דאָזיקע† שפּראַך† פֿון† מאָל† צו† מאָלª † בפֿרט¨ † 0ען† עלטערע† ייִדן† קומען†צום† מנין†אין† זייַן†ז 1דנס† שטובÆ †ער† קען† אַפֿילו† ניט† דערקענען† אַנטיסעמיטישע† זידל≠ 0ערטער ¨† און†ער† האָט†בכלל† ניט†ק 1ן† אינטערעס† אין† דעם¨ † 0אָס† איז† דאָ† פֿאָרגעקומען† בעת† דער† מלחמהÆ † אָבער† דער† דער0 אַקסענער† דע†רצ 1≠ לער†אַנטפּלעקט† די†דאָזיקע† געשיכטע†בהדרגה ¨† אַרייַנוואַרפֿנדיק†דאָ† און†דאָרט† א1 נצלנע†פּרטים ¨† 0אָס† שטעלן† זיך† צונ3 ף† אין† אַ† קאָמפּל†יצירט† בילד† פֿון† אַ† 0ייַסרוסישן† שטעטל† אונטער† דער דייַטשישער†אָקופּאַציע Ɔ†

אָבער† די† קינדער† לעבן† אין† אַ† 0עלט ¨† 0וּ דאָס† 0אָר† איז† איבערגעמישט† מיטן †חלום Æ א1 נער†פֿון† די†פֿיר† חבֿרים¨ †מישקע /מעשאָק† אַנט≠ דעקט†אין† זיך†אַ† זעלטענעם†געה 1מען† כּוחÆ †ער קאָן† א3 ספּועלן† בייַ† דעם† רבונו/ של/ עולם† אַלץ¨ 0אָס† ער† בעט† אין† תּפֿילה¨ † נאָר† מיטן† א1 †נציקן תּנאַי¨ † אַז† ער† באַקומט† דערפֿון† ק1 ן† שום† נוץ פֿאַר† זיך† אָדער† זייַנע† פֿרייַנדÆ † עס† באַקומט† זיך¨ אַז†אַ† סך†געשעענישן† אין†דער† גר3 סער†0 עלט פֿון† פּאָליטיק† און† אינעם† קל1 נעם† 0עלטל† פֿון באָגושע † 0סקער† טאָג/ טעגלעכק1 ט†זייַנען† באמת גע0 ען†אַ† פּראָדוקט†פֿון† מישקעס†0 ינשע0 אַניעס†Æ דאָס†איז† גע0 ען†ער† 0אָס† האָט†גורם† גע0 ען†דעם מאָרד† פֿון† פּרעזידענט† קענעדי¨ † און† א1 †נצ ייַטיק† האָט† ער† באַשטראָפֿט† אַ† לערערקע¨ † 0אָס† האָט זיך†צופֿיל† צוגעטשעפּעט†צו† די†קינדער† אין†שול Æ

מישקע†האָט† געגל3 בט†באמונה† שלימה†אין זייַן†שליחות Ɔ אַלץ¨ †0 אָס†איז† אַ†מאָל† פֿאַ†רשריבן גע0 אָרן†אין† זייַן†ביכל ¨† מוז†אַז 3¨ †אָדער† אַ†נדערש ¨ מקוים† 0ערן Ɔ און† הגם† ער† איז† ניט† ק1 ן† ייִד¨ איז† זייַן† ראָלע† ענלעך† א3 ף† אַ† געה1 מען† צדיקª אַ† מין† לאַמעד–0 אָ0 ניק¨ † 0אָס† טראָגט† א3 ף† זיך אחריות†פֿאַר† דער†גאַנצער† 0עלט Ɔ אין†דעם† זין איז† נאַום† נים† ממשיך† די† ליטעראַרישע† שיטה פֿון†משה† קולבאַקס†ערשטע† אַ0 אַנגאַרדיסט†ישע 0ערק ¨„† מאָנטיק“†און†„ משיח†בן /אפֿרים “¨ †0 וּ†די 0ייַסרוסישע† ערד† און† אירע† תּושבֿים† פֿאַרמאָגן אַ†באַזונדערע† כּישוף–קראַפֿט Æ

דער† גן≠עדן† פֿון† קינדער/ יאָרן† קומט† פּאַ≠ מעלעך†צום† סוףÆ †די† דער0 אַקסענע†חבֿרים† צע≠ ג1 ען†זיך ¨† און†יעדער† א1 נער†קלייַבט† א3 ס†זייַן 0עג∫† א1 נער† 0ערט† אַ† געשעפֿטסמאַכער † ¨† דער אַ†נדערער† אַ†באַנדיט ¨† און†בל 3ז† מישקע†בלייַבט אַ†מאָדנער† לא/ יוצלח†אין† זייַן†ה 1משטעטל Ɔ דער ראָמאַנטישער† † חלום† פֿון† גליקלעכער† קינדה † 1ט צעפֿאַלט†זיך† א3 ף†שטיקער ¨† אָבער†זייַן† אָ†נדענק פֿאַרבלייַבט†אין† זכּרוןÆ †

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.