בילד פֿו זומער פּראָגראַ! ΠΣΣ± רופֿט אַרויס זכרונות

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט - שׂרה רחל שעכטער ©ניו יאָרק ®

ד ר† הערשל† גלע זער¨ † דער† דע≠ קאַן† פֿון† ייִוואָ¨ † האָט† לעצטנס† אַרויס≠ געשטעלט† אויף† „פֿייסבוק $† אַ† פֿאָ≠ טאָגראַפֿיע† פֿון† די† סטודענטן† און† לערער¨ †וועלכע† האָבן†זיך† באַטייליקט† אין† דער† „זומער פּראָגראַם† א נ† פֿון† אוריאל†ווייַנרייַך $† איןπΣΣ† Ʊ† ייִוואָס†ציל ¨† האָט†ער† געזאָגט†דעם†„ פֿאָרווערטס$ ¨† איז†געווען† אויסצוגעפֿינען†ווער† זענען† געווען† די† אַמאָליקע† סטודענטן† פֿון† דער †זומער פּראָגראַם ¨† כּדי† ווידער† אָנצוקניפּן†אַ† באַציִונג†מיט† זיי†—†אַ† זאַך† וואָס†די† אָרגאַניזאַציע†האָט† ביז†איצט† נישט†געטאָן† אויף†אַ† פֿאָרמעלן†אופֿן Æ

הגם†איך† בין†אַליין† געווען†איינע† פֿון† די† סטודענטן† יענע ם†זומער ¨† זע† איך† דאָס† בילד† צום† ערשטן† מאָלÆ † אייַ†נקוקנדיק† זיך†אין† די†פּנימער ¨† האָט† געמאַכט†אויף† מיר†אַ† רושם¨ †וויפֿל† פֿון† די†סטודענטן† זענען†שפּעטער† געוואָרן† אַקטיווע† און† באַקאַנטע† פֿיגורן† אין† דער† ייִדיש † אָדער† ייִדישער† וועלט¨ † סייַ†ווי† אַקאַדעמיקער†—†רחמיאל† פּעלץ¨ † קאַטרין† העלערשטיין¨ † יונתן† בויאַרין¨ † ניסן†דזשייקאָבס ¨† אַלען† ©אַבֿרהם יעקבֿ ®† אַסטראָ¨ †סטיוו †© צבֿי® †זיפּערשטיין ¨† און† אַנדערעª † סייַ† ווי† אַקטיווע† כּלל טוער† פֿון† דער† ייִדיש וועלט† —† ווי† אַהרן† לאַנסקי¨ †דער† גרינדער†און† דירעקטאָר† פֿון† דער† „נאַציאָנאַלער† ייִדישער† ביכער†צענטראַלע $Æ

די† לערער† יענע ם†זומע ר†זענען† געווען†חווה† לאַפּין¨ †סטיוו† לאָענשטיין¨ † מרדכי†שעכטער ¨† דוד הירש†ראָסקעס ¨† יאַדזשע †זעלטמאַן† און† אירענע† קלעפּפֿישÆ † דזשאַש† וואַלעצקי† האָט† געלערנט†געזאַנג Ɔ

קוקנדיק† אויפֿן† בילד¨ † איז† מיר† אייַנגעפֿאַלן¨ † אַז† ס. וואָלט† געווען† אינטערעסאַנט†זיך† צו† פֿאַרבינדן† מיט† כאָטש† אַ† טייל† פֿון† די† סטודענטן† און† אויסהערן†זייערע† זכרונות†פֿון† יענעם† זומער¨ † כּדי† ווידער† אויפֿצולעבן† אַ† פֿריִערדיקע† תּקופֿה† פֿון† דער† ייִדיש וועלט¨ †נישט† בלויז†פֿאַר† די†פֿון† אונדז¨ † וועלכע†זענען† געווען† דערבייַ¨ † אָבער† אויך† פֿאַר† די† ליבהאָבער† פֿון† ייִדיש¨ † וואָ ס†זענען† נישט† געווען† דערבייַ¨ † אָדער†זענען† אַפֿילו†נאָך† נישט†געווען† אויף†דער† וועלטÆ †מיט† דער†הילף† פֿון† מייַן† ברודער¨ † בנימין† שעכטער¨ † האָב† איך† אידענטיפֿיצירט† ס. רובֿ† מענטשן† אינעם†בילד ¨† און†זיך† נאָכגעפֿרעגט†בייַ† אַ†טייל† פֿון†זיי ¨† וואָס†זיי† געדענקען†פֿון† דער†זומער פּראָגראַם Æ

אויף† מיר† פּערזענלעך† האָט† דער† ליטעראַטור קורס†פֿאַר† ווייַטהאַלטער¨ † געלערנט† פֿון† ד ר† דוד הירש† ראָס≠ קעס¨ †געמאַכט† אַ†גרויסן† רושםÆ †כאָטש† איך† האָב†זיך† שוין† געהאַט† געלערנט† די† ייִדישע† ליטעראַטור† אין† דער† „פֿאַראייניקטער† מיטלשול$ † און† אין† „ייִדישן† לערער סעמינאַר$ ¨† האָבן† די† לערער† תּמיד† פֿאָרגעשטעלט† דעם† מאַטעריאַל†פֿון† אַ†קולטור היסטאָרישן† קוקווינקלÆ †ראָסקעס† האָט†אונדז† אָבער† געוויזן†ווי† צו†אַנאַליזירן† די†ראָמאַנען† און† פּאָע זיע† פֿון† אַ† ליטעראַרישן† קוקווינקלª † מיט† אַנדערע† ווערטער†—† ווי†אַ† קונסטווערקÆ †

ווען†מיר† האָבן¨ †למשל ¨† געלייענט† מענדעלעס† „פֿישקע† דער† קרומער$ ¨† האָט† ראָסקעס† פֿאָרגעלייענט¨ † ווי† די† ייִדן† אין† שטעטל† גייען† ערבֿ שבת† אין† באָדª † ווי† די† היץ† ברענט¨ † מע† מאַכ ט†זיך† באַנקעס¨ † מע† ווערט† גע≠ שמיסן¨ † און† ווי† מחיהדיק† דאָס† איזÆ † „פֿאַר† וואָס† באַשרייַבט† ער† די† באָד† אַזויø $† האָט†ראָסקעס† געפֿרעגטÆ †האָב† איך† געענטפֿערט¨ † אַז† מענדעלע† האָט† פּשוט† געוואָלט† איבערגעבן¨ † ווי† די† ייִדן†פֿלעגן† זיך†צוגרייטן† אויף†שבת Ɔ

ראָסקעס†האָט† אָבער†דערקלערט ¨† אַז†מענדעלע† איז†אויסן† עפּעס†אַנדערש Ɔ ווי†אַ† מסכּיל¨ †וואָס† האָט†שוין† פֿון†לאַנג† סאַטיריזירט† די† „אָפּגעשטאַנענקייט $† פֿונעם† ייִדישן† פֿאָלק¨ † האָט† ער† באַ≠ שריבן† די† סצענע† אין† באָד† ווי† אַ† סימבאָל† פֿונעם† ייִדישן† מאַזאָכיזםª † אַז† אַנשטאָט† צו† פּרוּוון† פֿאַרבעסערן† זייער†ביטערן† מצבֿ¨ †האָבן† די†ייִדן† זיך† אַזוי† טיף† צוגעוווינט† צו† די† צרות¨ †אַז† זיי†האָבן† אַזש†הנאה† געהאַט†דערפֿון Ɔ פֿאַרשטייט† זיך¨ † איז† דאָס† געווען† אַ† באַווייַז† פֿון† מענדעלעס† טאַלאַנט† ווי† אַ† סאַטיריקערÆ † מיט† אַ† מאָל† האָב† איך† דערזען¨ † אַז† די† ייִדישע† ליטעראַטור† איז† פּונקט† אַזוי† קינסטלעריש¨ † ווי† די† רוסישע† און† פֿראַנצויזישע¨ † וואָס† איך† האָב† דעמאָלט† שטודירט† אין† באַר≠ נאַרד קאָלעדזשÆ

קאַטרין† העלערשטיין¨ † אַן† אַסאָ≠ ציִיִרטע† ייִדיש פּראָפֿעסאָרין† אינעם† אוניווערסיטעט† פֿון† פּענסילוועניע¨ † האָט†דערציילט† וואָס†פֿאַר† אַן†אייַנדרוק† עס†האָט† געמאַכט†אויף† איר†די† ייִוואָ עקסקורסיע† אינעם† אַמאָליקן† פֿאַרלאַג† „היברו† פּאָבלישינג† קאָמפּאַני$ † אויפֿן† איסט סייַדÆ † „אומעטום† אויף† דר. ערד† זענען†געלעגן† ביכער†און† בלעטלעך¨ $ האָט† זי† געזאָגטÆ † אַן† אַלטע† לשנה טובֿה¨ † וואָס† זי† האָט† דאָרט† געפֿונען¨ היט†זי† נאָך†בייַ† זיךÆ

איין† נאָכמיטאָג† יענע ם†זומער האָט† מען† געוויזן† די† סטודענטן דעם† באַקאַנטן† ייִדישן† פֿילם¨ † „דער דיבוק$ † ©Σ π≥± ®¨ † מיט† צוויי† ערן געסט∫ די†אַקטיאָרן† לעאָן†ליבגאָלד† און†לילי ליליאַנע¨ † וואָס† האָבן† געשפּילט† דאָס פֿאַרליבטע† פּאָרל†Æ „ זיי† האָבן† אונדז דערציילט¨ †אַז† זיי†זענען† די†איינציקע פֿונעם† אַנסאַמבל¨ † וואָס† האָבן †זיך געראַטעוועט† † פֿונעם† חורבן¨ $† האָט העלערשטיין†געזאָגט Ɔ די†פּראָדוצירער פֿונעם†פֿילם† האָבן†זיי† געהאַט†געשיקט קיין†אַמעריקע† אין†אויגוסט π†π≥ ±¨ †כּדי צו† מאַכן† פּירסום† פֿאַרן† פֿילםÆ † נאָך דעם† ווי† די† נאַציס† זענען† אַרייַן† ק5 ן פּוילן† דעם† ±טן† סעפּטעמבער¨ † האָבן ליבגאָלד† און† ליליאַנע† שוין† נישט געקאָנט† צוריקפֿאָרןÆ † בעת† די† צוויי אַקטיאָרן†האָבן† אויף†ייִדיש† דערציילט די†סטודענטן† די†רירנדיקע† געשיכטע¨ האָבן†זיי† זיך†צעוויינט Æ„† דאָס†איז† דאָס ערשטע† מאָל¨ † וואָס† מי ר†זעען† דעם פֿילם†זינט π†π≥ ±¨ $† האָבן†זיי† געזאָגטÆ

העלערשטיין† געדענקט† אויך† די נאָכמיטאָגדיקע† געזאַנג סעסיעס† אָנ≠ געפֿירט† פֿון† ד זשאַש† וואַלעצקיÆ † „אַ סך† פֿון† יענע† לידער† לערן† איך† נאָך אַלץ† מיט† מייַנע† סטודענטן¨ $† האָט†זי צוגעגעבןÆ

אַהרן†לאַנסקי† האָט†זיך† דערמאָנט צוויי† מאָמענטן† פֿון† ד ר† שעכטערס גראַמאַטיק קלאַסÆ † בעת† אַ† לעקציע וועגן†דעם† תּנאַי מאָדוס† ©conditional form¨ † בלע ז® ¨† האָט† איינער† פֿון† די סטודענטן¨ † היו† דענמאַן† —† אַ† נישט ייִדישער† פּראָפֿעסאָר† פֿון† דייַטש† אין אַן† אירלענדישן† אוניווערסיטעט† — געפֿרעגט† מי ט†זייַן† עלעגאַנטן† ברי≠ טישן† אַקצענט¨ † ווי† מע† זעצט† איבער די†העפֿלעכע† בקשהbe†∫ you†Would† seatedbe† to†as† good†øso† †

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.