דאָס א, נזאַמע ה* ז א* ) סייַפּרעס ע( עניו

Forward (Yiddish Edition) - - נייַייַעס פֿפֿאַאַר בני בית -

מרי שמולע יטש האָפֿמאַ ספּעציעל רן „ רווערטס“

יעדעס† מאָל† 4אָס† איך† כאַפּ† דעם† עראָפּלאַן† † ק5 ן†לאַ ג 4אַרדיע לופֿטפֿעלד ¨† דע†רזע† איך†פּ אַזע†† דער†טרייַבאָראָ בריק† און†סייַפּרעס ע 4עניו† † דאָס† ה6 זÆ † דאָס† ה6 ז† שט5 ט† פֿאַר4 אָ†רלאָזט ¨† א5 †נזאַם† אַל5 ן† אַנטקעגן† דער† מענגע† דרייַסיק שטאָק† † יקע† „פּראָיעקט“ געבייַדעס† פֿאַר† די† אָרעמע† † שיכטן† פֿון†דער† ניו יאָרקער†באַפֿעלקערונג ª† פֿאַר†יענע ¨† 4אָס† לעבן†א 6ף† קיצבֿה†פֿון† דער†רעגירונג Æ

מיט† איבער† פֿופֿציק† יאָר† צוריק¨ † 4ען† מיר† האָבן† זיך† אַרייַנגעצ6 גן† אין† דער† פֿיר שטאָקי≠ קער† געבייַדע† א6 ף† סייַפּרעס ע4 עניו† און† דער† ∂≤± סטער† גאַס¨ † איז† עס† דעמאָלט† גע4 ען† באַ≠ 46 נט† פֿון† ל6 טער† נייַ געקומענע¨ † חורבן גע≠ ראַטע4 עטע†נייַע† אימיגראַנטן¨ †מיט† ז5 ער†קל 5נ≠ 4אַרג ª† דער†נאָכ 4וּקס† 4אָס† איז†געב 6רן† גע †4 אָרן† אָדער† האַרט† פֿאַר† דער† מלחמה¨ † אָדער† קי†נדער† געב6 רענע†אין† די†„די פּי“ לאַגערן Æ

די† געגנט† האָט† דעמאָלט† געש4 יבלט† מיט† די† געראַטע4 עטעÆ † די† געגנט† איז† דעמאָלט† גע≠ 4ען† באַזעצט† מיט† לאַנג געזעסענע† אַמער†יקאַ≠ נער† ייִדן¨ † מיט† אירלענדער¨ † איטאַליענער† † און† פּוערטאָ ריקאַנערÆ † אַלע† פֿון† זיי† האָבן† פֿאַר≠ טראָטן† דעם† אַרבעטער קלאַסÆ † די† געגנט† האָט† זיך† גערוכע4 עט† מיט† קל5 נע† געשעפֿטלעך¨ † 4וּ† מען† האָט† פֿאַרק6 פֿט† מעבל¨ † שפּילעכלעך¨ † שוס≠ טער † און† שנייַדער גע4 עלבןª † נישט† איבע†רצו≠ היפּערן† די† קל5 נע† קיאָסקן† כּמעט† א6 ף† יעדער† ראָג גאַסÆ † ז5 † האָבן† געהאַנדלט† אָדער† מיט† ליאָדעס† ©cream Ice≠® ¨† אָדער† מיט† ה5 סע† דין געפּרעגלטע† † קאַרטאָפֿעלעך† ©Fries French†® Ɔ סייַ† די† ליאָדעס† און† די† קאַרטאָפֿעלעך† אין† קל5 נע¨ † בר6 נע† פּאַפּירענע† זעקעלעך† האָבן† ג†עקאָסט† צען† סענטÆ † א6 ף† דער† גאַס† זייַנען† געהאָ†נגען† 4†י 4יעסקעס ¨† 4אָס† האָבן† זיך† געל5 ענט† א6 ף† ייִדיש∫†„מיר† ל5 גן†לאַטעס ¨† ש6 נט†אייַערע† שיך°“† אָדער∫†„מיר† פֿאַרמאָגן†אַ† צושנייַדער¨ †ב אַשטעלט†† בייַ†אונדז† אַ†חופּה קל 5ד°“

דערנעבן† האָט† זיך† געפֿונען† דער† „ס 5נט מעריס“† פּאַרק ¨† 4וּ† יונגע¨ † ייִדישע† מאַמעס† מיט† 4וּזיקלעך† האָבן† געקענט† אָפּדעכען† פֿון† דער† דושנער† זומערהיץÆ † 4ער† האָט† דעמאָלט† גאָר† געהערט† פֿון† אַ† לופֿט קילערø † די† יונגע† חבֿרה† האָט† זיך† דעמאָלט† באַק4 עם† געמאַכט† א6 ף† די† „פֿייַער רעטונג“ 4 עראַנדעס† ©Escaps Fire†® ¨† אָדער† גאָר† געהאַלטן† אַ† 4יאַדרע† 4אַסער† לעבן† געלעגער¨ † מיט† אַ† שמאַטע† 4אָס† האָט† זיך† גע≠ 45 קט† אינע4 5ניק Ɔ 4י† נאָר† א5 נער† איז† באַ≠ גאָסן†גע 4אָרן† מיט†ש 45 ס†אין† מיטן†דער† נאַכט¨ † אַז6 †האָט† מען†זיך† אָפּגעקילט†מיט† דער†נ אַסער†† שמאַטעÆ

דאָס† ה6 ז† א 6ף† סייַפּרעס ע4 עניו† שט5 ט† דאָרט† א5 נזאַם¨ † אַל5 ן† 4י† אַ† סימבאָל† פֿון† די† פֿו†פֿציקער† יאָרןÆ † יעדעס† מאָל† 4ען† איך† פֿאָר† אַדורך†און† דערזע†עס† קומט†מיר† אין†זינען† דער† אַלטער† ייִד† 4אָס† האָט† אונדז† אַ4 עקגעגעבן† די† דירה† א6 ף† שליסל געלטÆ † מיר† האָבן† אים† גע≠ מוזט† אונטערק6 פֿן† מיט† דרייַ† הונדערט† דאָלאַר† לאַפּוּ4 קע געלט¨ † 4אָס† מייַן† טאַטנס† פֿעטער† ידידיה† האָט† אונדז† דעמאָלט† א6 סגעבאָרגט† א6 ף† ראַטעס¨ † מיר† האָבן† אים† געדאַרפֿט† א6 ס≠ צאָלן†צו† פֿינף†דאָלאַר† אַ†4 אָך†ביז† מען†האָט† זיך† אָפּגערעכנטÆ

נאָכן† אָפּ4 6נען† אַ† פּאָר† חדשים† צייַט† אין† דער†ריזיקער† צימער האָלאָטע¨ †האָט† דאָס†גלעקל† געקלונגען¨ † און† דער† ייִד† 4אָס† האָט† אונדז† אַ4 עקגעגעבן† די† דירה† האָט† זיך† פּלוצעם† באַ≠ 4יזן† מיט† אַ† 4אַליזקע Ɔ 4י† נאָר† די† מאַמע† האָט† אים†דערזען ¨† איז†זי† שיִער†נישט† אַוועקגעפֿאַלןÆ † זי†האָט† זיך†גלייַך† צעשריגן∫

„אָט† האָסטו†דיר ¨† די†צ 45 טע†טעג† יום טובֿ°† 4י† קומט† איר† אַהער† ר( † ייִד¨ † אין† מיטן† העלן† טאָגø “

דער†ייִד† האָט†זי† נישט†געלאָזט† פֿאַרענדיקן† און†א 6סגעשריגן∫

„איך† 4יל† נישט¨ † חלילה¨ † די† דירה† צוריק¨ † נאָר† מייַן† טאָכטער† האָט† מיך† אַר6 סגע4 אָרפֿן¨ † בין† איך† געקומען† 46 נען† מיט† אייַךÆ † צימערן† זייַנען†דאָ† גענוג¨ †4 על†איך† זיך†נישט† פּלאָ†נטערן† אונטער†די† פֿיסÆ “

4י† נאָר† מייַן† מאַמע† האָט† דערהערט† זייַנע† † ר5 ד¨ † אַז6 † האָט† זי† געעפֿנט† צוריק† די† טיר† און† אָנגעה6 בן†ליאַרעמען∫

„אַר 6ס† פֿון†דאַנען°† פּאָליצ5 °† ראַטע 4עט°† אַ† גנבֿ¨ †אַ† באַנדיט°“

דער† ייִד† האָט† זיך† דערשראָקן¨ † געכאַפּט† די† פֿיס†א 6ף† די†פּל 5צעס† און†אָן† אַ†„האָץ מיר“† און† „זייַץ מיר°“† גענומען†דאָס† פּעקל†מיטן† זעקל†און† זיך†אָפּגעטראָגן Æ

אין†ראָג ¨† א6 פֿן†פּאַרטער† פֿון†אונדזער† ה6 ז¨ † האָט†אַ† ייִד†מיט† זייַן†ייִדענע† געהאַלטן†אַ† קרעמל¨ † מיר† האָבן† בייַ† אים† אייַנגעק6 פֿט† פֿון† אַ† פֿלאַש† מילך¨ †ביז† אַ†בר 5טל† בר6 טÆ †דאָס† פּאָ†רפֿאָלק† האָט† געה5 סן† לאָפּאַטין¨ † געדענק† איךÆ † צום† ערשטן† מאָל†אין† מייַן†לעבן† האָב†איך† דערזען†אַ† כאָ†פּטע† פּושקעלעךÆ †ז 5† זייַנען†גע 4ען† באַצירט†מיט† ר6 ט† און† מיט† אַ† קוכער† מיט† אַ† פֿאַרטעך† 4אָס† האָט† געה5 סן†„שעף באָיאַרדי Ɔ“די†פּושק עלעך††ז ייַנען†† גע4 ען†פֿאַרש 5דנאַרטיקע ¨† מיט†אַן† א6 ס†4 אַל†פֿון† ספּאַגעטי¨ †ראַ 4יאָלי ¨† ריקאַטאָניÆ †4 ער†האָט† אַמאָל† געהערט† פֿון† אַזאַ† שעף† בכלל¨ † אַ† ספּעציאַליסט† † אין†קאָכן† געשמאַקע†מאכלים ¨† ז5 †פֿאַ† רפּאַקן†אין† אַזעלכע† קאָלירטע† שאַכטעלעך¨ † פֿאַרזי†גלען† ז5 † און†א 6סשטעלן† אין†אונדזער† קרעמלÆ †דער† טעם† ליגט†מיר† נאָך†אין† מ6 לÆ

דאָס† מיטליאָריקע† ייִדישע† פּאָרפֿאָלק† קרע≠ מער†האָט† פֿאַרמאָגט†צ 45 †טעכטער Ɔ די†עלטע≠ רע¨ † ש6 רלי¨ † 4עלכע† איז† דעמאָלט† גע4 ען† אין† מייַן†עלטער ¨† איז†גע 4ען† 4וּקסיק ¨† ה6 ך¨ †זגראַ בנע†¨ † בעת†איך† בין†נאָך† דעמאָלט†גע 4ען† אַ†קאָזעלע ª† נישט† געקענט† ק5 ן† ענגליש¨ † מיט† אַ† ש6 רלי טעמפּל פֿריזור לעקעלעך¨ † 4אָס† אין† אַמעריקע† איז†ש 6ן† נישט†גע 4ען† אין†דער† מאָדעÆ †ש 6רלי† האָט†גערעדט† ייִדיש†פּונקט† 4י† אירע†עלטערן Ɔ זי†האָט† מיך†מיטגענומען† לערנען†אין†„ 4ילטאָן דזשוניאָר הייַסקול“¨† נישט† 4ייַט† פֿון† אונדזער† ה6 זÆ † זי† האָט† מיך† געראַטן† צו† באַזאָרגן† זיך† מיט†אַ† פּאָר†„סניקער“ שיך† א6 ף†צו† קענען†זיך† באַט5 ליקן† אין† ספּאָרטÆ † אונדזערס† איז† גע †4 ען† אַ†„מ 5דלשול Ɔ“מיר† האָבן† געטראָגן† אונ†יפֿאָר≠ מען† —† אַ† 4ייַסע† בלוזקע† און† אַ† גראַנאַט†ענע† יופּקע† —† מיר† האָבן† פֿאַרמאָגט† בל6 ז† פֿר6 ען לער † ערינס†¨ † אַ† ט5 ל† ייִדישע¨ † אָבער† ס( רובֿ† איר≠ לע†נדישע† עלטערע† פֿר6 ען¨ † 4עלכע† פֿאַר† דעם† 4י† ז5 † זייַנען† גע4 אָרן† לערערינס¨ † האָבן† ז5 † געמוזט† זייַן† מאָנאַשקעסÆ † די† בעסטע† פֿון† ז5 † האָט†ג עה†5 סן†מיס† א6 ערבאַך¨ †אפֿשר† אַ†ייִדישע ¨† און† זי† איז† גע4 ען† אונדזער† „ה 5מצימער“† ©Room Home≠® לערערקע Ɔ זי† האָט† אַלע† מאָל† געזונגען†„ד 5זי ד 5זי“† 4אָס† איך† געדענק† נאָך† ביזן† הייַנטיקן† טאָגÆ † זי† איז† אַ† ליבער† מענטש† און† פֿול† מיט† מיטגעפֿיל† † פֿאַר† אונדז† מ5 דלעך¨ † מלחמה קי†נדער Æ

ס( האָט† זיך† אַז6 † געמאַכט† 4ען† די†„סקול“† האָט† אונדז† דערלאַנגט† אַן† ÆIÆQ טעסט¨ † אַן† אי†נטעליגענץ עקזאַמען ¨† און† מיר† האָבן† ק5 ן† אַנונג† נישט† געהאַט† אין† 4אָס† דאָ† האַנדלט† זיךÆ † נאָך† די† רעזולטאַטן¨ † האָט† מען† אונדז¨ † פֿינף† אימ†יגראַנטישע† קינדער¨ † ק4 אַליפֿיצירט† 4י† „אָפּגעשטאַנען°“† גייַסטיק† נישט דערבאַקן† א6 ף† ענ†גליש † ©Retarded ®¨ † און† בייַם† ענדיקן† דעם†נייַנטן† קלאַס†האָט† מען†אונדז† פֿאָרגעל5 גט† די† ערגסטע† † גימנאַזיע† אין† שטאָט†„מאָריס הייַ≠ סקולÆ †“אַגבֿ ¨† די†זעלבע† גימנאַזיע†האָט† אַר6 סגע≠ לאָזט† דעם† גענעראַל† קאָלין† פּאַועל¨ † 4עלכער† האָט†ג עדינט††אין† דער†בוש אַדמיניסטראַציע Æ

די†תּלמידים† זייַנען† דער† עיקר† באַשטאַנען† פֿון† אָרעמע† ש4 אַרצע† קינדער¨ † פּוערטאָ ר†יקאַ≠ נער† און† מיר¨ † קינדער† פֿון† געראַטע4 עטע† פֿון† חורבןÆ †די† לערער†האָבן† זיך†אָפּגעזאָגט† צו†לער≠ נען¨ † ווייַל† די† חבֿרה† אין† די† קלאַסן† האָבן† בעת† די† לעקציעס† געקייַעט† קייַגומע¨ † גערעדט† א6 ף† אַ† קול† אָדער† געשלאָפֿןÆ † דער† א5 נציקער† לע≠ רער† 4אָס† האָט† זיך† אָפּגעגעבן† מיט† מיר† איז† גע †4 ען†מיסטער† דזשאַפֿיÆ †ער† האָט†פּאָלעמ† יזירט† מיט† מיר¨ † געהאַלטן† ערנסטע† שמועסן† און† זיך† גע4 וּנדערט†4 אָס†איך† טו†דאָרט Æ

דאָס† יאָר† איז† ≥±∞≥† און† איך† פֿאָר† כאַפּן† אַן† עראָפּלאַן† ק5 ן† פֿלאָרידעÆ † פֿון† מייַן† טעקסי† דע†רזע† איך† אַז† אונדזער† ה6 ז† שט5 ט† נאָךÆ † איך† 4אַרף† אַ† בליק† א6 ף† די† פֿענצטער† 4אָס† האָבן† אַראָפּגעקוקט† א6 ף† סייַפּרעס ע4 עניו† און† אין† דעם† קומט† מיר† א6 פֿן† זינען† מייַן† חבֿרטע† פֿ5 ≠ געלעÆ † זי† האָט† גע4 6נט† א6 ף† ברוך ע4 עניוÆ † איר† גאַנצע† משפּחה† 4אָלט† געפּאַסט† צו† 46 נען† אין† שלום עליכמס† אָדעס¨ † און† ד4 קא† אין† דער† אַמאָליקער† † געגנט¨ † א6 ף† דער† מאָלדאַ4 אַ†נקע ¨† 4וּ† עס† האָבן† זיך† אַרומגעדר5 ט† גאַסנפֿר6 ען† און†שאַרלאַטאַנעס Ɔ פֿ5 געלעס†דירה† איז†גע 4ען† געפּאַקט † ¨† דאָרט† האָט† גע4 6נט† איר† אַלטער¨ † פֿר†ומער† ז5 דע¨ † איר† מאַמע† מיטן† שטיפֿטאַטן¨ † אַן† א6 ס4 אָרף† פֿון† אַ† מענטש¨ † נישט† גע4 אָלט† אַרבעטןÆ † 4ער† זשע† האָט† א6 סגעהאַלטן† דאָס† ה6 זגעזינדø † די† צ4 5† יונגע† און† ש5 נע† מומעס¨ † א6 סגעלאַסן†און† פֿרעךÆ †ז 5ער† ברודער¨ †פֿ 5געלעס† פֿעטער¨ †האָט† זיך†אומגעקערט† ק5 ן†דייַטשלאַנד ¨† דאָרט†געעפֿנט† אַ†שענקל† און†אַ† הייַזלÆ †איך† האָב† דערפֿון† גאָרנישט† גע4 וּסטÆ † פֿ5 געלע† האָט† איר† „ייִחוס“† געהאַלטן†בסוד Æ

בייַ† די† זיבעצן† האָבן† פֿ5 געלע† און† איך† ליב† געהאַט† צו† טאַנצןÆ † כּמעט† יעדן† סוף 4אָך† האָט† מען† זיך† אַראָפּגעכאַפּט† אין† דיפּלאָמאַט האָטעל†אין† מאַנהעטן¨ †4 וּ†מיר† האָבן†געטאַנצט† אַ†האַ† לבע†נאַכט Ɔ בייַ†א 5ן† געלעגנה5 ט†האָט† זיך† פֿ5 געלע† † פֿאַרטר6 ט† פֿאַר† מיר¨ † אַז† זי† פֿאַרמאָגט† נישט† ק5 ן† אָנשטענדיק† קל5 דל† צו† ג5 ן† טאַנצןÆ † איר†מאַמע† האָט†נאָך† דעמאָלט†פֿאַרמאָגט† צ4 5† קל5 נע†ייִנגלעך ¨† איז†פֿון† 4אַנען† 4עט† זי†נעמען† געלט†א 6ף† אַ†קל 5דל Ɔ זי†האָט† בילכערע†א 6ס≠ גאַבעסÆ

פֿ5 געלע† האָט† גע4 וּסט¨ † אַז† איך† האָב† בייַ מייַן† מאַמען† א6 סגע4 5נט† אַ† פֿינפֿערל† א6 ף† אַ נייַ† קל5 דלÆ † דאָס† קל5 דל† איז† גע4 ען† אַ† בל6 מיט† אַן† א6 סגענ5 ט† קעלנערל¨ † און† געלעגן† איז עס† א6 ף† מיר† 4י† א6 סגעגאָסןÆ † איך† און† פֿ5 גע≠ לע†זייַנען† מיר†גע 4ען† פֿון†דער† זעלבער†גר 5ס ¨ די† זעלבע† מאָס† מיט† אַ† באַזונדערן† טעמפּעראַ≠ מענטÆ †4 י†אַ† גוטע†חבֿרטע† האָב†איך† איר†פֿאָר≠ ג†על 5גט† אַזאַ† מין† אייַנפֿאַלÆ † איך† 4על† טראָגן מייַן† אַלט† קל5 דל† צום† טאַנץ† און† באָרגן† איר מייַן† נייַ† קל5 דל¨ † על תּנאַי¨ † אַז† מייַן† מאַמע† טאָר נישט† 4יסן Ɔ האָט† מען† זיך† אָפּגערעדט† אַז6 ¨† אַז דעם† אָ4 נט† פֿונעם† טאַנץ† 4על† איך† אייַנפּאַקן דאָס†נייַע† קל5 דל†אין† אַ†בר 6ן† פּאַפּירן זעקעלע † און†עס† איר†אַראָפּ 4אַרפֿן† פֿון†פֿענצטער Ɔ זי†4 עט אַרייַן†אין† אונדזער†קאָרידאָר ¨† א6 סטאָן†איר† אַלט קל5 דל†אונטער† די†טרעפּ† און†עס† אַרייַ†נפּאַקן† אין אונדזער† פּאָסטקעסטלÆ † נאָכן† טאַנץ† 4עט† זי† זיך איבערטאָן†און† איך†4 על†אַרייַנשמו† גלען†מייַן† נייַ קל5 דל† בייַ† נאַכט¨ † 4ען† די† מאַמע† שלאָפֿטÆ † און ס( איז†מיר† געלונגעןÆ

און† אַז6 † איז† גע4 ען¨ † געקומען† אין† דיפּלאָ≠ מאַט האָטעל¨ † צ4 5† פֿאָנפֿיראָנקעסÆ † אונדזערע טאַנץ פּאַרטנערן† האָבן† פֿאַר† אונדז† באַשטעלט אַ† טיש† מיט† געטראַנקען¨ † נישט† אַלקאָהאָלי≠ שע¨ † חלילהÆ † אין† יענע† צייַטן† איז† נאָך† די† יוגנט גע4 ען†סטאַטעטשנע† און†אָנשטענדיק Ɔ 4אָס† אַן אמת† איז† א5 נעם† פֿון† די† בחורים† האָב† איך† גע≠ קענט†נאָך† פֿון†אונדזער†„ די פּי“ לאַגערÆ †ער† איז דאָרט† גע4 ען† אַ† פֿוטבאָליסטÆ † דאָס† איז† גע †4 ען מוניעלעª † ד4 קא† אַ† 46 לער† בחורÆ † און† 4וּנדער איבער† 4ונדער ¨† פֿ5 געלע† און† מוניעלע† האָבן שפּעטער† חתונה† געהאַטÆ † אָבער† צוריק† צום עניןÆ †אין† זאַל†האָט† זיך†אַרומגעדר 5ט† אַ†פֿ אָטאָ≠† גראַפֿיסטÆ †די† בחורים†האָבן† באַשטעלט†די† ביל≠ דער†און† שפּעטער†האָבן† מיר†די† ש5 נע†בילדער דערהאַלטן†מיט† דער†פּאָסט Æ

דערזעענדיק†מייַן† פֿר5 ד†האָט† מייַן†מאַמע† אַ כאַפּ†אַר 6ס† געטאָן†דאָס† בילד†פֿון† מייַנע†הענט ¨ דערזען† מייַן† נייַ† קל5 דל† א6 ף† פֿ5 געלען¨ † האָט זיך† אָנגעה6 בן† אַ† סומאַטאָכע† און† אַ† טרע4 אָגע† אין†ה 6ז∫

„סטייַטש°“†—† האָט† די† מאַמע† געליאַרעמט¨ —†„ בהמה† 4אָס† איך† בין¨ † גיב† דער† מ6 ד† גאַנצע פֿינף† דאָלאַר† זי† זאָל† קענען† באַקל5 דן† איר חבֿרטע¨ †4 עסט†ש 6ן† פֿון†מיר† באַקומען†אַ† פֿייַגÆ “

4ען† מען† האָט† גענומען† צו† צעל5 גן† די „קאַמעניצעס ¨†“אַרום†אונדז ¨† האָט†מען† געהערט¨ אַז† די† שטאָט† צאָלט† ∞∞≥ §† פּער† צימער† און מיר† האָבן† גע4 6נט† אין† פֿינף† צימערן¨ † 4אָס איז† דעמאָלט† אַז6 † גוט† 4י† באַשטאַנען† פֿון μ∞∞¨ ±§ ¨† אַ†מאַיאָנטעק Ɔ האָט†די† מאַמע†ב אַשלאָסן† א6 סצוּ4 אַרטןÆ

דער4 ייַל†האָט† מען†צע 4אָרפֿן† אַלע†הייַזער אַרום† אונדז¨ † די† געגנט† איז† גע4 אָרן† געפֿער≠ לעך¨ † מען† איז† באַפֿאַלן† מענטשן† אין† גאַסÆ † די מאַמע†איז† גע4 ען†געצ 4וּנגען† צו†פֿאַרלאָזן† אונ≠ דזער† ערשטע† דירה¨ † און† טאַטע מאַמע† האָבן זיך† דעמאָלט† באַזעצט† צ4 ישן† ייִדן¨ † לעבן† די „אַמאַלגאַמ 5טעד“ הייַזער Æ

איך† בין† מסתּמא† פֿון† די† א5 נציקע† לאָקאַ≠ טאָרן† 4אָס† געדענקט† נאָך† דאָס† ה6 ז† א6 ף סייַפּרעס ע4 עניוÆ † דאָס† ה6 ז† שט5 ט† נאָך† דאָרט 4י† אַ† דאָרן¨ † 4י† אַ† האָקן¨ † 4י† אַ† מאָנומענט† צו מייַנע† זכרונותª † און† 4אָס† ס( האָט† זיך† פֿאַרלאָפֿן אַמאָל† אינעם† א5 נציקן† ה6 ז† 4אָס† איז† געבליבן שט5 ן† א6 ף† סייַפּרעס ע4 עניו† —† האַרט† לעבן דער† טרייַבאָראָ בריקÆ † אַ† יחיד במינו¨ † 4אָס† איז באַשערט†גע 4ען† אַריכות ימיםÆ

בר נקסער ג ס, 1950ער י רן

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.