דער ערשטער צוזאַמענפֿאָר פֿו סאָוועטישע שרייַבער

Forward (Yiddish Edition) - - אין דער וועלט ון ייִדיש -

גענאַדי עסטרייַ ספּעציעל רן „ רווערטס“

איןπ≥¥† ±¨ †פֿון† דעם†¥±טן† אויגוסט† ביזן† ±טן† סעפּטעמבער ¨† האָבן† בערך† ∞∞∂† דעלעגאַטן† און† אַ† סך† געסט† פֿאַרלייגט† אין† מאָסקווע† דעם† יסוד† פֿאַרן† סאָוועטישן† שרייַבער≠פֿאַראיין Ɔ אַזוי†איז† אינסטיטוציאָניזירט†געוואָרן† די† סאָציאַליסטיש≠רעאַליסטישע† אינ≠ דו†סטריע ¨† וועלכע† האָט† אָפּגעהאָרע≠ † וועט† ביז† די † ππ∞± ער† יאָרן ¨† ווען† די† מלוכה† האָט† זיך ¨† סוף≠כּל≠ סוף ¨† אָפּ≠ געזאָגט† פֿון† קאָטראָלירן† די† ליטעראַ≠ † רישע†פּראָדוקציע Ɔ וועגן†דעם† ערשטן† שרייַבערישן† צוזאַמענפֿאָר† און† דעם† שרייַבער≠פֿאַראיין† איז† אַ† סך† אָנגע≠ שריבן† געוואָרן†—† אַפּאָלאָגעטיש† און† קריטיש¨ † אַקאַדעמיש† און† מעמואַריס≠ † טישÆ † אָבער† רעלאַטיוו† ווייניק† ווייסן† מיר† וועגן† די† ייִדישע† ענינים† פֿון† אָט† דער†שרייַבערישער† אינדוסטריע Æ

איך† מיין† ניט† דערמיט† סתּם† ייִדישע† מיטגלידער† פֿון† דעם† שרייַ≠ בער≠פֿאַראיין Ɔ זייער† צאָל† איז† תּמיד† געווען†אַ† גרויסע Ɔ שוין†דער† ערשטער† צוזאַמענפֿאָר† האָט† באַוויזן† די† ראָלע† פֿון† ייִדן† אין† דער† סאָוועטישער† לי≠ טעראַטור∫†צווישן† די μπΣ†† דעלעגאַטן¨ † זייַנען† געווען†±∞≥† רוסן ¨†±±≥† ייִדן¨ Π††≤ גרוזינער¨ † μ†≤ אוקראַיִנער¨ † און† אַזוי† ווייַטערÆ † אָבער† מיך† אינטערעסירן ¨† פֿאַרשטייט† זיך ¨† די† ”ייִדישע† ייִדן“† —† די ¨† וואָס† האָבן† געהערט† צו† דער† ייִדישער† ליטעראַטור Ɔ און† זייער† קול† האָט†זיך† אויך†געהערט† בעתן†ערשטן† צוזאַמענפֿאָר∫† דוד† בערגעלסאָן† און† איציק† פֿעפֿער† האָבן† גערעדט ª† און† ניט† נאָר† זיי Ɔ צווישן† די† דעלעגאַטן† פֿון† ווייַסרוסלאַנד† זייַנען† געווען¨ † אַ† שטייגער ¨† אויך† די† דיכטער† איזי† כאַריק† און† זעליג† אַקסעלראָד Ɔ אויסלענדישע† † ייִדישע† שרייַבער† זייַנען† געקומען† ווי†געסט Ɔ

באַזונדערס† האָט† מען† זיך† אַרומגעטראָגן† † אין† דער† סאָוועטישער† פּרע≠ סע¨ † אַרייַנגערעכנט† די† צייַטונג†” † פּראַו†ודאַ “¨ †מיטן† אַמעריקאַנער† מייַסטער† פֿונעם†ייִדישן† וואָרט†יוסף† אָפּאַטאָשו † ¨† כאָטש† ער† איז† קיין†קאָמ† וניסט†ניט† געווען Ɔ אין†אַ† יאָר†אַרום† וועט†מען† אין† אַמעריקע† אַ† פּרוּוו† טאָן† גרינדן† אַן† ענלעכן† ליטעראַרישן† פֿאַראיין¨ † צי† פּינקטלעכער† אַ† ליגע†—† Writers American† of† League†¨ † און† ייִדישע† שרייַבער † ©אַרייַנגערעכנט† דעם† זעלבן† אָפּאַטאָשו ®† זייַנען† אין† דער† דאָזיקער† ליגע† אויך† אַרייַן Ɔ קיין† גרויסן† רושם† האָט† די† דאָזיקע† אָר≠ גאַניזאַציע¨ † דאַכט† זיך ¨† ניט† געמאַכט Ɔ אמת¨ †איך† האָב†זיך† אָנגעשטויסן†אויף† אַ† באַריכט† פֿון† דעם† אַמעריקאַנער† סענאַט¨ † וווּ† מיטגלידער† פֿון† דער† דאָזיקער† ליגע† באַשולדיקט† מען† אין† ”ניט≠ אַמעריקאַנער†טעטיקייט Æ“

אין† דעם† סאָוועטישן† שרייַבער≠ פֿאַראיין† זייַנען† געשאַפֿן† געוואָרן† באַזונדערע† סעקציעס† פֿאַר† ייִדיש† —† אַזעלכע† גרופּעס† שרייַבער† האָט† מען† פֿאַראייניקט†אין† מאָסקווע ¨† קיִעוו†און† מינסקª † די† סעקציעס† זייַנען† געווען† טעטיק† אין† משך† פֿון† פֿופֿצן† יאָר Ɔ דאָ† קען†מען ¨† פֿאַרשטייט†זיך ¨† רעדן†וועגן† דעם† טאָטאַליטאַרן† כאַראַקטער† פֿון† דער†סיסטעם ¨† וואָס†האָט† קאָנטראָלירט† ליטעראַטור† און¨ † בכלל¨ † קונסט† אין† דער† סאָוועטישער† מלוכהÆ † און† וועגן† דעם† איז† טאַקע† כּדאַי† צו† רעדן† און† צו† פֿאָרשןÆ † אָבער† איך† שרייַב† די† דאָזיקע† שורות† אין† אַ† שיינעם† טאָג¨ † וואָס†איז† גאָר†אַ† זעלטענע†זאַך† הייַיאָר† זומערצייַט† אין† ענגלאַנד¨ † אַזוי† אַז† עס† ציט†מיך† אין†אַ†” פּאָזיטיווער†ריכטונג Æ“

און† אַ† פּאָזיטיווע† ריכטונג† איז¨ † בלי≠ספֿק ¨† אויך† געווען¨ † ווייַל† דער† שרייַבער≠פֿאַראיין† האָט†געשאַפֿן† באַ≠ די†נגונגען† פֿאַר†אַ† שותּפֿות†און† פּשוט¨ † פֿרייַנדשאַפֿט¨ † צווישן† ייִדישע† און† ניט≠ייִדישע† פּען≠מענטשן Ɔ די† צענ≠ טראַליזירטע† † סטרוקטור† האָט† אויפֿ≠ געבויט† † דעכער¨ † אונטער† וועלכע† עס† האָבן† זיך† באַגעגנט† ליטעראַטן† פֿון† כּל≠מיני† בראַנזשעסÆ † די† דעכער† זייַ≠ נען† געווען† † פֿאַ†רשיידענע Ɔ למשל¨ † דער† זעלבער† מלוכה≠פֿאַרלאַג† האָט† געהאַט† † אַן† אָ†פּטייל† פֿאַר† ייִדישער† ליטעראַטור † Ɔ אָדער† דער† שרייַבער≠ † פֿאַראיין† האָט† אויפֿג † עבויט†† אַ† דירה≠הויז ¨† וווּ†עס† האָבן†זיך† באַזעצט† ר†וסישע ¨† אוקראַיִנישע† און† ייִדישע† דיכטער† און† פּראָזאַיִקער † Ɔ אין†אַזאַ† הויז† האָט† אין† מאָסקווע† גע≠ וווינט† פּרץ† מאַרקיש† און† צווישן†זייַנע† שכנים†זייַנען† געווען† שרייַבער¨ † וועלכע† האָבן† געהערט† צו† דער† סמעטענע† פֿון† רוסישער† ליטעראַטורÆ †לייב† קוויטקאָ† האָט† זיך† אין† כאַרקאָוו† צונויפֿגעחבֿרט† מיט† זייַן† שכן† פּאַוולאָ† טיטשינאַ¨ † דעם†פֿירנדיקן† אוקראַיִנישן† דיכטערÆ †נאָך† מער∫†טיטשינאַ† האָט†זיך† פֿון†קוויטקאָן† אויסגעלערנט†ייִדיש† און† גענוצט† עס† בייַם† איבערזעצן† ייִדישע† לידער†אויף† אוקראַיִנישÆ †

מע†קען† ברענגען†אַ† סך†דוגמאָות ¨† וואָס† אילוסטרירן† די† מיטאַרבעט† פֿון† ייִדישע†און† ניט≠ייִדישע† שרייַבער†אין† דעם†גערעם† פֿונעם†שרייַבער≠ פֿאַראייןÆ † דאָס†איז† אַ†טעמע† פֿאַר†אַ† באַזונדערער† פֿאָרש≠אַרבעט† און† פֿאַר† אַ† בוך¨ † וואָס† קען†פֿון† אַזאַ†פֿאָרשונג† אַרויסקומעןÆ †אַ† חוץ† דער† פּאָזיטיווער† ריכטונג¨ † וועט† אַזאַ†פֿאָרשונג† אויך†ווייַזן† די†נעגאַטיווע† זייַטן†פֿון† דעם†”פֿאַראייניקטן“† ייִדישן† סאָוועטישן† ליטעראַרישן† לעבןÆ † מע† האָט† געשיכּורט† צוזאַמען¨ † אָבער† מסירות†איינער† אויפֿן†אַנדערן† פֿלעגט† מען†אויך† שרייַבןÆ

וואָס† שייך† שיכּורן† צוזאַמען¨ † איז† פֿאַרבליבן† פֿון† די†”גוטע† צייַטן“† אַזאַ† געשיכטע∫

אין†עפּעס† אַן†אָרט† ניט†ווייַט† פֿון† מאָסקווע†זייַנען† אין†יאָר π≥∂††± געקומען דרייַ† שרייַבער† פֿון† ווייַסרוסלאַנד∫ דער†ווייַסרוסישער† קלאַסיקער†יאַנקאַ קופּאַלאַ† און† צוויי† ייִדישע† דיכטער¨ איזי† כאַריק† און† זעליג† אַקסעלראָדÆ זייער† גיך† האָבן† זיי† פֿאַרשיכּורט† און פֿאַרהוליעט† דאָס† גאַנצע† געלט¨ † וואָס זיי† האָבן† געהאַט¨ † און† באַשלאָסן† זיך ווענדן† טעלעגראַפֿיש† צו† אַ† מינסקער פֿונקציאָנער† פֿון† דעם† שרייַבער≠פֿאַר≠ איין¨ † וועמענס† נאָמען† איז† געווען לעסיןÆ †

די† טעלעגראַמע† מיט† אַ† בקשה צו†שיקן† זיי†געלט† האָבן†זיי† אונטער≠ געשריבן†מיט† רוסישע†אותיות ¨† אָבער מיט†ייִדישע† ווערטער∫†”האָב† רחמנות¨ לעסיןÆ“† אויף† דער† פּאָסט† האָט† עס אַרויסגערופֿן†חידוש† און†מע† האָט†בייַ זיי† זייער† שטרענג† געפֿרעגט¨ † וואָס דאָס† מיינטÆ † האָט† יאַנקאַ† קופּאַלאַ דע†רקלערט ¨† אַז† דאָס† זייַנען† זייערע נעמען∫†ער† האָט†געוויזן† אויף†כאַריקן און†געזאָגט† אַז†יענער† הייסט†”האָב “¨ אַקסעלראָד† האָט¨ † לויט† קופּאַלאַס אייַ†נפֿאַל ¨† געהייסן†”רחמנות “¨ † און† ער אַליין†איז† געווען†”לעסין Æ“†

אַזאַ† מעשׂה† איז† געשען† אין† די ”גוטע† צייַטןÆ“† אין† אַ† יאָר† אַרום וועט† כאַריק† אומקומען† אין† תּפֿיסהÆ אַקסעלראָדן† וועט† מען† אַרעסטירן ערבֿ† דער† מלחמה† און† אומברענגען אין†די† ערשטע†טעג† פֿון†דער† מלחמהÆ בערךΠ∞† †±דעלעגאַטן† פֿון†דעם† ערשטן שרייַבערישן† צוזאַמענפֿאָר† וועלן אַרייַנפֿאַלן† אין† די† הענט† פֿון† סטאַ≠ לינישע†תּלינים Ɔ אויב†מייַן† חשבון†איז אַ†ריכטיקער ¨† באַקומט†זיך† אַזאַ†בילד∫ פֿון†די†¥≥†” ייִדישע†ייִדן “¨ †וואָס† זייַנען געווען† דעלעגאַטן† פֿון† דעם† ערשטן צוזאַמענפֿאָר¨ † זייַנען† ∂±† אומגעקומען אין†סאָוועטישע† תּפֿיסות†און† לאַגערן¨ און†צוויי† שרייַבער†זייַנען† אויך†געווען דאָרטן¨ †אָבער† אַרויס†פֿון† דעם†גיהנום לעבעדיקעÆ

דער ערשטער צוז מענ ר ון ס וועטישע שרייַבער, אויגוסט 1934

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.