פֿפֿו צפֿפֿת ביז אילת — א & א פֿפֿוס

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט -

העכער 300,000 ישׂראלי נע

אי יהודה או שומרו

דער תּושבֿים רעגיסטער בייַם אינערן מיניס≠ טעריום האָט פֿאַרעפֿנטלעכט אַ מעלדונג¨ אַז די באַפֿעלקערונג אין יהודה און שומרון גרייַכט איצט צו ¥≥± ¨μ∞ ≥ נפֿשותÆ אַז! ¨ אַז די צאָל ייִשובֿני≠ קעס איז אין די לעצטע צען יאָר געשטיגן מיט Æμ•Æ¥ אין דער דאָזיקער צאָל ג% ען נישט אַרייַן די רעזידענטן פֿון צפֿון און מיזרח ירושליםÆ ל! ט אַנדערע מקורות לעבן דאָרט ∞∞∞ ¨≥∞∞ ייִדןÆ די איבעריקע זענען מוסולמענער¨ קריסטן און מענטשן אָן אַ באַשטימטער רעליגיעÆ

די ייִדישע ייִשובֿים האַלטן אָן אין משך פֿון יאָרן די זעלבע צאָל תּושבֿיםÆ אַז! ¨ למשל¨ לעבן זייַט יאָרן אין גוש אַריאל ∞∞∞ ¨μ∞ ייִדןª מעלה אדומים — ∞∞∞ ¨μ ¥¨ א( אַנדÆ

כּדאַי צו באַמערקן¨ אַז אין יאָר ∞∞∞≥ האָט די צאָל ייִדן א! ף די שטחים געגר% כט צו Π≤¥¨ Ʊ±∂ אין שייַכות מיט דעם דער. יסט מען זיך¨ אַז •¥∂ ישׂראלים אונטערשטיצן די התישבֿות פּאָליטיק פֿון דער רעגירונג א! ף די באַפֿרייַטע שטחיםÆ

צה ל אָפֿיציר צופֿריד פֿונע

חרדיש באַטאַליאָ

נישט א% ן מאָל איז א! סגעקומען צו הערן¨ אַז מען דאַרף די ישיבֿה בחורים נישט מאָביליזירן אין צה( ל¨ .ייַל ז% זענען נישט פֿעיִק דורכצופֿירן מילי≠ טער ישע א! פֿגאַבעסÆ די טעג האָט דער פּולקאָ. ≠ ניק אורי בן מוחה¨ .עלכער פֿירט אָן מיטן חרדישן באַטאַליאָן דערקלערט¨ אַז די דאָזיקע מיליטע≠ רישע א% נה% ט האָט אַלעמען איבערראַשט¨ .ייַל פֿרומע בחורים ט! גן זיך א! ס על הצד היותר טובֿ א! ף דורכצופֿירן שליחותןÆ ז% ער גרופּע קאָן מען פֿאַרגלייַכן צו די אַנדערע¨ פֿון נישט רעליגיעזע זעלנערÆ „עס איז נישט א! סגעשלאָסן“¨ האָט דער קאָמאַנדיר באַטאָנט¨ „אַז מען .עט דעם באַטאַליאָן באַא! פֿטראָגן צו היטן די אָרדענונג א! פֿן עזה פּאַס און בייַ דער גרענעץ מיט לבֿנון מיט מחבליםÆ

„אין א% ניקע .אָכן אַרום .עלן ז% זיך באַ≠ ט% ליקן אין גרעסערע קאַמפֿס מאַנע. רען¨ צו≠ זאַמען מיט אַנדערע אָפּט% לונגען פֿון צה( ל“¨ און צוגע געבן¨ אַז „הייַיאָר האָט אַ ח% ל פֿונעם חרדישן באַט אַליאָן טל .ייַנגאָרטן זוכה גע. ען צו אַ מעדאַל¨ צוליב זייַן מוטיקער האַנדלונג בעת אַ צוזאַמע נשט! ס מיט מחבלים¨ בייַ .עלכן ער איז פֿאַר. וּנדעט גע. אָרןÆ“

.אָס זענען פֿול

ראשו לציו — 130 יאָר

עס זענען ש! ן פֿאַרבייַ ∞≤± יאָר זינט ראשון לציון איז געגרינדעט גע. אָרן און איז הייַנט א% נע פֿון די שענסטע און .יכטיקסטע שטעט אין דער מדינהÆ

אין שייַכות דערמיט האָט די דאָרטיקע מו≠ ניציפּאַליטעט אָרגאַניזירט אַ גאַנצע ר% פֿייַערונגען פֿון קולטור און ספּאָרט כאַראַקטערÆ

דער מעיאָר דובֿ צור האָט א! ף אַ פּרעסע קאָנפֿערענץ באַה! פּט¨ אַז „די פּראָגראַם פֿון פֿייַע≠ רונגען .עט ד! ערן אַ גאַנץ יאָר און מען האָט צוגעגר% ט פּלענער א! סצובר% טערן און פֿאַר≠ שענערן די שטאָט¨ .ייַל ראשון לציון האַלט אין א% ן שטייַגןÆ“

מיט ראָמני: „כ על אַריבערפֿיר

די אַמבאַסאַדע ק ירושלי “

דער פּרעזידענט קאַנדידאַט פֿון דער רעפּוב≠ ליקאַנער פּאַרט% אין די פֿאַרא% ניקטע שטאַטן¨ מיט ראָמני¨ האָט אָפּגעשטאַט אַ קורצן באַזוך אין ישׂראל¨ .וּ ער איז א! פֿגענומען גע. אָרן מיט פֿרייַנדשאַפֿט און כּיבודים און געשמועסט מיט אונ≠ דזערע רעגירונגס לייַט מכּוח כּלערל% פּאָליטיק און זיכערה% ט פּראָבלעמעןÆ

מיט ראָמני האָט אַז! אַרום געטאָן דאָס .אָס עס טוען אַלע פּרעזידענט קאַנדידאַטן בייַם קומען ק %ן ישׂראל און לאָזן הערן פֿאַרש% דענע הבֿטחותÆ זייַנע .ערטער זענען גע. ען געריכט צו די אַמעריקאַנער בירגער .אָס לעבן אין ישׂראל און ז% געבעטן צו שטימען פֿאַר איםÆ

בעת א% נע פֿון זייַנע א! פֿטריטן האָט ער באַ≠ טאָנט¨ אַז „אויב ער .עט א! סגע. %לט .ערן פֿאַר פּרעזידענט¨ .עט ער אַריבערפֿירן די אַמעריקאַ≠ נער אַמבאַסאַדע פֿון תּל אָבֿיבֿ ק% ן ירושלים¨ מיט דער פֿולסטער צוזאַמענאַרבעט מיט דער ישׂראל רעגירונגÆ“

ראָמני האָט אָבער א! סגעמיטן צו רעדן .עגן אַן ע. ענטועלער באַפֿרייַונג פֿון יונתן פּאָלאַרד¨ אַ זאַך .אָס די ישׂראלים האָבן פֿון אים דער. אַרטÆ

כּדאַי צו דערמאָנען¨ אַז א! ך אַנדערע פּרע≠ זידענט קאַנדידאַטן האָבן געמאַכט ענלעכע דער≠ קלערונגען¨ נאָר נישט געהאַלטן ס3 .אָרט Æ אפֿשר .עט ער זייַן אַן א! סנאַםÆ

זי# אייַנגעשאַפֿט יכטיקע דאָקומענט פֿו דער אינק יזיציע

π≥ .יכטיקע דאָקומענטן פֿון דער אינק. יזיציע תּקופֿה ©Π Σ—±∂±Σ≤ ±® אין שפּאַניע און פּאָרטוגאַל זענען אָפּגעק! פֿט גע. אָרן דורך דער נאַציאָנאַלער ביבליאָטעק פֿון ירושליםÆ עס האַנדלט זיך אין רע≠ דעס .אָס ה! כראַנגיקע גלחים האָבן געהאַלטן א% דער מען האָט א! סגעפֿירט די עקזעקוציעס איבער ייִדן .אָס האָבן אָפּגעהיט ייִדישק% ט¨ אַ זאַך .אָס איז גע. ען שטרענג פֿאַרבאָטן¨ און זענען פֿאַר≠ ברענט גע. אָרן על קידוש השםÆ

די דאָקומענטן זענען בשעתּו אָפּגעדרוקט גע≠ .אָרן און האַלטן זיך אין אַ גוטן מצבֿ¨ נישט געקוקט א! ף די יאָרן .אָס זענען ש! ן פֿאַרבייַÆ

די אינק. יזיציע קרבנות זענען גע. ען מאַראַ≠ נען ©אַנוסים ® .עלכע האָבן געלעבט אין שפּאַניע ¨ פּאָרטוגאַל ¨ פֿראַנקרייַך און איטאַליע און זענען באַשטראָפֿט גע. אָרן בעת די זונטיק טעג¨ כּדי די באַפֿעלקערונג זאָל האָבן די מעגלעכק% ט צו זען דעם „ספּעקטאַקל Æ“די דאָזיקע צערעמאָניעס פֿלעגן טראָגן דעם נאָמען „א !טאָדאַפֿע“און פֿלעגן דורכ≠ געפֿירט .ערן אין עפֿנטלעכע פּאַרקןÆ גייַסטלעכע האָבן בייַ דער געלעגנה% ט גערופֿן דעם עולם צו טאָן תּשובֿה און נישט פּרובירן אָפּנאַרן די קירך דיגניטאַרןÆ

ד( ר אַבֿיעד שטולמאַן¨ דירעקטאָר פֿון דער נאַ≠ ציאָנאַלער ביבליאָטעק¨ האָט דערקלערט¨ אַז „די דאָזיקע צערעמאָניעס קעגן די ’זינדיקע ‘¨ פֿלעגן דורכגעפֿירט .ערן אין די הונדערטער אין משך פֿון דער צייַט .אָס די אינק. יזיציע האָט עקזיסטירט Æ“דער שרייַבער פֿון די שורות האָט מיט יאָרן צוריק באַזוכט אין לימאַ¨ פּערו¨ דעם „קימאַדעראָ “¨ דאָס אָרט .וּ מען האָט פֿאַרברענט ∞∞¥ ייִדןÆ

.אָס ש% ך די א! בנדערמאָנטע דאָקומענטן זענען אָפּגעדרוקט גע. אָרן Σ∞ דרשות ביזן יאָר Π≤∞± ¨ .ען דער „ה %ליקער טריבונאַל“איז א! פֿגע≠ ל% זט גע. אָרן און אָנגעשריבן אַ חרפּהדיק קאַפּיטל אין דער געשיכטע פֿונעם .אַטיקאַן Æ

די אינק. יזיציע האָט דערפֿירט דערצו¨ אַז ייִדן זאָלן אַר! סגעטריבן .ערן פֿון שפּאַניע אין π≤¥ ±¨ און פּאָרטוגאַל אין πΣƱ¥ אַ חוץ דעם גירוש האָט מען קאָנפֿיסקירט ז% ערע פֿאַרמעגנס¨ .אָס מען האָט עד היום נישט אומגעקערטÆ

„כעזבאָלאַ“: „געכאַפּט דרייַ

ישׂראל שפּיאָנע “

די אינפֿאָרמאַציע דינסט פֿון „כעזבאָלאַ“האָט די טעג מיטגעט% לט¨ אַז מען האָט א! פֿגעדעקט אַ גרופּע ישׂראל שפּיאָנען .אָס איז באַשטאַנען פֿון צ. % ה! כראַנגיקע רעגירונגס פֿונקציאָנערן און אַ דריטער¨ .אָס האָט געאַרבעט אין דער פּאָסט פֿון ב% רוטÆ

די ידיעה .עגן דעם דאָזיקן פֿאָרפֿאַל איז דערשינען אין דער צייַטונג „אַ נאַהאַר “¨ .עלכע האָט געשריבן¨ אַז „די לבֿנונער האָבן געאַרבעט פֿאַרן ישׂראלדיקן שפּיאָנאַזש און מען האָט ז% אַז! לאַנג קאָנטראָלירט ביז עס איז גע. אָרן קלאָר¨ אַז די חשדים האָבן אַ גרונטÆ“

בעת דער א! ספֿאָרשונג האָבן ז% זיך מודה גע. ען¨ אַז ז % זענען ישׂראל אַגענטן און פֿלעגן איבערשיקן אינפֿאָרמאַציעס .עגן דער טעטיק% ט פֿון „כעזבאָלאַ“ אַגענטן Æ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.