פֿפֿונע אייביק קוואַאַל∫

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט -

„איר† שטייט†הייַנט† אַלע†פֿאַרן† אייבערשטן¨ † פֿון† אייַערע† ראָשים† און† עלטערע¨ † ביז† אייַערע† קינדער¨ †האָלצהעקער† און†וואַסערש עפּער†" Ɔ דער† נאָמען† פֿון† דער† הייַנטיקער† פּרשה†—†„נצבֿים "† —† מיינט† „איר† שטייט" Ɔ משה† רבינו† האָט† פֿאַרזאַמלט† אַלע† ייִדן¨ † כּדי† זיי† אַרייַנצ†וברע† נגען† אַלע†צוזאַמען† אין†אַ† קאָלעקטיווער†פֿאַ† רבי†נדונג† מיטן†אייבערשטן Æ

ווי†עס† ווערט†באַטאָנט† אין†די† ספֿרי חסידות¨ † ווערן† די† מלאָכים† באַטראַכט† ווי† „שטייענ≠ ד†יקע "† באַשעפֿענישן¨ † און† די† מענטשן† —† ווי† „גייענדיקע "Æ † הגם† אַ† מלאך¨ † ווי† עס† שטייט† אין† דער†תּורה† און†ווי† עס†דערקלערן† די†חז -ל ¨† גייט† אַמאָל† אַראָפּ† אויסצופֿירן† אַ† שליחות† אין† עולם הזה¨ †אָדער† גייט†אַרויף† נענטער†צום† כּסא הכּבֿוד¨ † קאָן† מען† זאָגן¨ † אַז† דאָס† איז† מער† אַ†מעכאַנ† ישע† באַוועגונג¨ †ווי† אַן†עקזיסטענציעלע Æ

דער†מענטש† איז†אָבער† בעצם†אַ† דינאַמ†ישע† באַשעפֿענישÆ † דאָס† מענטשלעכע† וועזן† איז† אין† אַ† שטענדיקער† עקזיסטענציעלער† באַוועגונג † Ɔ אַדרבה¨ †אויב† עמעצער†פּרוּווט† צו†בלייַבן† אויפֿן† אָרט¨ † וועט† ער† ממילא† פֿאַלןÆ † אַזוי† ווי† אַ† פֿויגל¨ † וואָס† מוז† כּסדר† מאַכן† מיט† די† פֿליגל¨ † כּדי† צו† בלייַבן†אין† דער†לופֿטן ¨† אָדער†ווי† אַ†פֿלאַם ¨† וואָס† עקזיסטירט†דורכן† פּראָצעס†פֿון† ברענען¨ †מוז† די† מענטשלעכע† עקזיסטענץ† זיך† כּסדר† טוישן† און† באַוועגןÆ †צוליב† דעם¨ †מיינט† דאָס†וואָרט†„ הלכה" † אַ†וועג† אָדער†אַ† גאַנגÆ †דער† מענטשלעכער†דרך† צום†אייבערשטן† איז†אַ† דינאַמישער†פּראָצעס Æ

אין†דער† הייַנטיקער†סדרה† האָט†משה† רב†ינו† אָבער† געזאָגט† די† ייִדן¨ † אַז† זיי†„שטייען† הייַנט† פֿאַרן† אייבערשטן" Ɔ פֿון† דער† דאָזיקער† פֿראַזע† † דרינגט†אַרויס ¨† אַז†אין† געוויסע†צייַטן† איז†כּדאַי† פֿאַרן† מענטש† זיך† צו† פֿירן† ווי† אַ† „שטייע† נדי≠ קער" †מלאך Æ

די† חז- ל† זאָגן¨ † אַז† די† דערמאָנטע† פֿאַ†רזאַמ≠ לונג†פֿון† אַלע†ייִדן† איז†פֿאָרגעק† ומען†אינעם† אָרט¨ † וואָס† הייסט†„ערבֿות≠ מואבֿ" ¨† ווייַל† דער† נאָמען† † פֿונעם† דאָזיקן† אָרט† איז† מרמז† אויפֿן† ענין† פֿון† „ערבֿות "†—† קעגנזייַטיקע†אַחריות Ɔ יעדער†ייִד ¨† ווי† משה†רבינו† האָט†דערקלערט† זייַן†פֿאָלק ¨† טראָגט† דאָס†אַחריות† פֿאַרן†צווייטן Ɔ אין†דער† אמתן¨ †איז† עס† אַן† אוניווערסאַלער† פּרינציפּ¨ † ווי† עס† ווערט† באַטאָנט† אין† די† קבלה ספֿריםÆ † מענטשן† טראָגן† דאָס†קאָלעקטיווע† אַחריות†איינער† פֿאַרן†אַ† נדערןÆ

† דאָס† מענטשלע כע† אַחדות† און† ברידער≠ לעכע† † ליבשאַפֿט† איז† מסוגל† צו† אַנטפּלעקן† דאָס† ג טל†עכע† † ליכט† אויף† דער† וועלט† און† די† נשמה† פֿון†יעדן† יחידÆ †די† מיצווה†פֿון† אַהבֿת הבריות†איז† דער†יסוד† און†תּכלית† פֿון†דער† גאַנצער†תּורה Ɔ ווי† עס†ווערט† דערקלערט†אינעם†„ ספֿר הברית" ¨† קאָן† אין† אַ† געזעלשאַפֿט¨ † וווּ† עס† הערשט† גלייַ כקייט†† און† אַחדות¨ † זיך† אַנטפּלעקן† דער† רוח הקודש¨ † און†אַפֿילו† אַ†פּשוטער† מענטש†קאָן† דע†רגרייכן† אַ† הויכע†השׂגה† פֿון†רוחניותדיקע† וועלטןÆ

דער† נאָמען† פֿון† דער† הייַנטיקער† פּרשה† ווייַזט†אָבער ¨† ברמז¨ †אַז† אַזאַ†מדרגה† פֿון†רוחניות ¨† וואָס† קאָן† דערגרי כט† ווערן† דור כן† מענטש≠ לעכן† אַחדות¨ † ווערט† פֿאַרגליכן† מיטן† „שטייע† נדיקן" † מצבֿ† פֿון† די† מלאכיםÆ † וואָס† טוט† מען† אָבער¨ † כּדי† צו† דערגרייכן† די† מדרגה† פֿונעם† מענטש† —† ווי† אַ† באַשעפֿעניש¨ † וואָס† גייט† כּסדר† ווייַטער† † אויפֿן† עק≠ זיסטענציעלן† וועג† צום† ג טלעכן†שורש ¨† און†שטייט† נישט† אויפֿן† אָרט¨ † ווי† די† מלאכיםø

די† חסידישע† ספֿרים† דע†רקלערן ¨† אַז† די† אַחדות פֿאַרזאַמלונג¨ † וואָס† ווערט† דערמאָנט† אין† דער† הייַנטיקער† פּרשה¨ † איז† מרמז† אויף† ראָש≠השנה Ɔ דאָס† וואָרט† „היום "¨ † אינעם† ערשטן† פּסוק† פֿון† דער†פּרשה ¨† ווייַזט†אָן† אויפֿן†הי† יליקן†טאָג ¨† ווען† מיר† שטייען† אַלע† צוזאַמען† בייַם† דאַו†ונען ¨† כּדי† אַרייַנצוטרעטן¨ † בייַם† אָנהייב† פֿונעם† קומע†נדיקן† יאָר¨ †אין† אַ†נייַער† פֿאַרבינדונג†מיטן† באַשעפֿער † Æ

געוויסע†פּסוקים† אין†דער† הייַנטיקער†פּרשה† קלינגען† ווי† ראָש≠השנהדיקע† תּפֿילותÆ † משה† רבינו† האָט† צונויפֿגערופֿן† אַלע† ייִדן¨ † פֿון† די† גרעסטע†מנהיגים† ביז†די† פּשוטע†וואַסערשעפּער ¨† און† דערקלערט† זיי¨ † אַז† זיי† זענען† אַלע† גלייַך† פֿאַרן† רבונו של עולםÆ † אינעם† ראָש השנהדיקן† מחזור†ווערט† אויך†געשריבן∫†„ שוה†ומשוה† קטון† וגדול" † —† פֿאַרן† באַשעפֿער† זענען† אַלע† גלייַך¨ † קליינע†און† גרויסעÆ

ראָש≠השנה† ווערט†באַטראַכט† ווי†דער† טאָג¨ † ווען†דער† אייבערשטער†האָט† באַשאַפֿן†די† וועלטÆ † לויט†דער† ייִדישער†מסורה† איז†עס ¨† אָבער¨ †דער† זעקסטער† טאָג† פֿון† ששת ימי בראשית†—† ווען† אָדם≠הראשון† איז† באַשאַפֿן† געוואָרןÆ † אין† דער† אמתן†איז† עס†נישט† קיין†סתּירה ¨† ווייַל†די† וועלט¨ † ווי† מיר† זעען† און† פֿאַרשטייען† זי¨ † עקזי†סטירט† בלויז†מצד† דער†מענטשלעכער† פּערספּע†קטיוו Æ

ווען† עס† לעבט† אַ† מענטש† —† עקזיסטירט† לגבי†אים† די†גאַנצע† וועלטÆ †אַדרבה ¨† דער†מענטש† אַליין†איז† אַ†גאַנצער† אוניווערס¨ †אין† וועלכן†עס† ווערן† אָפּגעשפּיגלט† אַלע† מדרגות† פֿונעם† וועזןÆ † ווען† ס, איז† נישטאָ† קיין† מענטש†—† איז† נישטאָ† בכלל† וואָס† צו† רעדןª † די† וועלט† בלייַבט† בלויז† ווי†אַ† טעאָרעטישע†אַבסטראַקציע Ɔ די†מיליאַרד יאָריקע†עוואָלוציע† פֿונעם†קאָסמאָס† און†פֿון† דער† ערד†ווערט† אין†דער† תּורה†באַשריבן† ווי†בלויז† זעקס†טעג ¨† ווייַל†איין† וואָך†פֿונעם† מענטשלעכן† † לעבן† איז† ווערט† מער¨ † ווי† אַלע† שטערן† און† גאַלאַקטיקעס†אינעם† הימלÆ

די† תּורה וועלט† דרייט† זיך† תּמיד† אַרום† דעם†מענטש ¨† און†דער† ערשטער†מענטש ¨† אָדם הראשון¨ †איז† באַשטאַנען†פֿון† אַלע†מענטשל עכע†† נשמות†—†אַמאָליקע ¨† הייַנטיקע†און† צוקונפֿט†יקע ¨† מענער†און† פֿרויען†—†ווי† עס†ווערט† דע†רקלערט† אין† די† קבלה ספֿריםÆ † מע† קאָן† זאָגן¨ † אַז† ראָש השנה†איז† דער†גייַסטיקער† געבוירן טאָג†פֿ† ונעם מענטש†—† פֿון† יעדן† מענטש† אין† דער† וועלט†— ווייַל†די† מעשׂה†וועגן† אָדם הראשונס†ב אַשאַפֿונג† ווערט† איבערגעחזרט† אין† יעדן† יחיד† פֿון† ס, נייַÆ יעדער† מענטש† באַשטייט† פֿון† אַלע† וועלטן† און אַלע†מדרגות ª† די†גאַנצע† וועלט†דרייט† זיך†אַרום לגבי†יעדן† יחידÆ

דאָס† קאָלעקטיווע† אַחדות¨ † אַחריות† און ליבשאַפֿט באַציִונגען† אינעם† ציבור† קאָן† אַרויפֿ≠ ברענגען† דעם† מענטש† צו† דער† מדרגה† פֿונעם מלאךÆ † ראָש השנה† איז† דער† יום טובֿ¨ † ווען† מיר שטעלן† זיך† צוזאַמען† צו† דאַוונען† אין† שיל¨ † ווי אַ† סימן† פֿונעם† דאָזיקן† „מלאכדיקן "† אַחדותÆ כּדי† צו† דערגרייכן† די† העכערע† מדרגה† פֿונעם מענטש¨ † ווי† אַ† שטענדיק גייענדיקע¨ † דימאַנ†ישע באַשעפֿעניש¨ † מוז† מען† זיך† דערמאָנען¨ † אַז† דאָס מענטשלעכע†אַחדות† הייבט†זיך† אָן†מיטן† יחידÆ

דער†אייבערשטער†„ מאַכט†גלייַך† אַ†גרויסן און† אַ† קליינעם" ¨† ווייַל† דער† חילוק† צווישן „גרויסע "† און†„קליינע "† מענטשן† איז† אַ† רעלאַ≠ טיווערÆ † יעדער† מענטש† האָט† אַ† באַזונדערע מעלה¨ † צוליב† וועלכער† ער† איז† גרעסער¨ † ווי† די גאַ†נצע† וועלטÆ †אויב† נישט†די† דאָזיקע†באַזונדע≠ רע† מעלה¨ † וואָלט† נישט† געווען† פֿאַר† אים† קיין סיבה†צו† עקזיסטירן†אויף† דער†וועלט Ɔ אין†דער זעלבער† צייַט¨ † מוז† יעדער† מענטש† געדענקען¨ אַז† ער† איז† דער† קליינער¨ † ווייַל† אַלע† אַנדערע מענטשן†האָבן† אייגענע†אוניקאַלע† מעלות†לגבי איםÆ †

דער† רבונו של עולם† „אַמ כט† גלייַך† אַ גרויסן†און† קליינעם" ¨† ווייַל†אינעם† צענטער†פֿו≠ נעם† וועלט באַשאַף† שטייט† דער† אוניקאַלער יחיד† —† פֿון† איין† פּערספּעקטיוו† אַ† גרו†יסער ¨ פֿון† אַן† אַנדער† פּערספּעקטיוו† אַ† קליינער¨ † אָבער תּמיד† אַן† אוניקאַלער¨ † אַ† יחיד במינו¨ † ווע†לכער מוז† אַנטפּלעקן† דעם† אוניקאַלן† פּערזע†נלעכן צלם אלוקים† דורך† זייַן† עבֿודהÆ † אָט† דעמאָלט † ¨ ווען† דאָס† מענטשלעכע† אַחדות† קומט† פֿון† דער פּערזענלע כער† עבֿודה† פֿון† יעדן† יחיד¨ † ווען יעדער† מענטש† שטרעבט† צו† געפֿינען† אין† זיך זייַן†אייגענעם† מלאך†—†אַן† אינערלעכן†גייַסטיקן כּוח¨ † וואָס† פֿירט† אים† כּסדר† נענטער† צו† אַנט≠ פּלעקן†אין† זיך†און† אַרום†זיך† זייַן†פּערזענל עכע†¨ אוניקאַלע† ג טלע כע† געשטאַלט† —† אַנטוויקלט † זיך†די† מענטשהייט†ווי† אַ†דינאַמישער† קרייַז†פֿון גלייַכע¨ †אָבער† פֿאַרשיידנאַרטיקע¨ †אַרוי פֿגייער†Æ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.