פֿפֿו צפֿפֿת ביז אילת — א !# א " פֿפֿוס

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט -

אַ „י “אי האַר פֿו ירושלי

מיר שטעלן זיך פֿאָר ¨ אַז ייִדן $אָס $עלן איבערל (ענען די פּאָר שורות¨ $עלן איבערראַשט $ערן בייַם דער$ יסן זיך¨ אַז די רעגירונג גר( ט זיך א, סצוגראָבן אַן אָזיערע אין האַרץ פֿון ירושלים ¨ דאָס הייסט¨ אַ ש$ ים באַס( ן פֿון ∞∞∞ ¨∂ ק$ אַדראַט מעטער¨ אין $עלכער מען $עט אינ$ עסטירן Π∞ מיליאָן שקליםÆ

דער דאָזיקער פּראָיעקט $עט $ערן רעאַלי≠ זירט אין די ערשטע חדשים פֿון μ≤∞± און ישׂראלים $עלן נישט דאַרפֿן פֿאָרן ביז תּל אָבֿיבֿ¨ א, ב ז( $עלן זייַן פֿאַראינטערעסירט זיך צו טובֿלען און געניסן פֿון אַ ימבאָד אין די ה( סע טעג פֿונעם איצ≠ טיקן זומער Æ

רעגירונגס לייַט $אָס פֿאַרנעמען זיך מיט דעם דאָזיקן ענין זאָגן¨ אַז „דאָס $עט זייַן די גרעסטע אַטראַקציע פֿון ירושליםÆ“

דער באַס( ן $עט זיך געפֿינען אינערהאַלב דעם שטח פֿונעם זאָאָלאָגישן גאָרטן און $עט $אַר≠ שייַנדלעך צוציִען צענדליקער ט, זנטער טוריסטן פֿון אומעטוםÆ

דער נייַער מנהיג פֿונע חרדיש ייִדנטו

נאָך דער פּטירה פֿון הרבֿ אלישיבֿ זצ2 ל האָט מען געמ( נט¨ אַז דאָס חרדישע ייִדנטום אין ישׂראל $עט בלייַבן אָן אַ מנהיג פֿון ה, כן קאַליבערÆ דאָס איז אָבער נישט געשעןÆ אַז, ¨ אַז נאָך א( דער הרבֿ אלישיבֿ¨ דער מרא דאַתרא פֿון די פֿרומע ליט$ אַקעס¨ איז אַ$ עק פֿון דער $עלט און מער נישט געקאָנט אַמטירן¨ האָט מען געגל( בט¨ אַז דער פֿאַקטישער ממלא מקום $עט זייַן דער πΠ יאָריקער הרבֿ אַהרון יהודה ל( ב שט( נמאַן¨ אַ תּלמיד חכם $אָס $, נט אין אַ באַש( דענער און קל( נער דירה אין בני ברק¨ די פֿרומסטע שטאָט אין דער מדינה¨ $וּ עס $, נען אַ סך לומדים און ער איז דער אָנגע≠ זעענסטער צ$ ישן ז( Æ הרבֿ שט( נמאַן איז איצט דער מנהיג פֿון די חרדיםÆ

אין דעם האָט מען זיך געקאָנט איבערצייַגן א, ף דער פֿאַרזאַמלונג $אָס איז לעצטנס דורכגע≠ פֿירט גע$ אָרן אין תּל אָבֿיבֿ¨ בעת ט, זנטער האָבן אים א, פֿגענומען מיט הילכיקע אַפּל, זן און געל ,בט זייַן שטאַרקן לומדישן כאַראַקטער בייַם פּסקענען קאָמפּליצירטע הלכה פֿראַגעסÆ אָבער $י עס גע≠ שעט מיט גע$ יסע גדולי תּורה האָט ער ש, ן באַ$ יזן זיך אייַנצושאַפֿן קעגנער¨ $עלכע זענען נישט מסכּים מיט זייַן מ( נונג¨ אַז „פֿר ,ען מעגן ג( ן אַרבעטן ¨ כּדי מפֿרנס זייַן ז( ערע משפּחות און ז( ערע מענער זאָלן קענען זיצן טאָג און נאַכט אין די בתּי מדרשים און לערנען תּורה“¨ אָדער אַז „ישיבֿה בחורים זאָלן לערנען אַ פֿאַךÆ“

$אָס ש( ך דער פּראָבלעם $אָס האָט אַר, ס≠ גערופֿן אַז, פֿיל דיסקוסיעס און נאָך נישט געל( זט גע$ אָרן — דאָס הייסט¨ צ$ ינגען די ישיבֿה בחורים צו דינען אין צה2 ל האַלט ער¨ אַז „מען טאָר נישט נאָכגעבן און אַ$ דאי נישט שליסן די ישיבֿות¨ $ייַל ז( $עלן בלייַבן¨ כּמעט אָן תּלמידיםÆ“

בעת דער „הכתּרה “©קר ,נונג ® איז גע$ ען צו מערקן די אָנ$ עזנה( ט פֿון מאַסן יוגנטלעכע און סתּם ייִדן¨ $עלכע האָבן געפֿייַערט דעם סיום פֿונעם דף יומי¨ $אָס איז גראָד א, סגעפֿאַלן אין יענעם טאָגÆ ייִדן האָבן געטאַנצט און געזונגען מיט התלהבֿות¨ $י עס פֿירט זיך בייַ אַזעלכע אימפּרעזעס¨ און די עסקנים $אָס זענען געקומען צום $אָרט האָבן א, ס≠ געדריקט צופֿרידנק( ט $אָס ז( האָבן זוכה גע$ ען¨ אַז אַזאַ גאָון זאָל $ערן ז( ער מנהיג און ז( — זייַנע תּלמידים און חסידיםÆ

$י געזאָגט¨ האָט הרבֿ שט( נמאַן אָנגעה, בן אַמטירן א, פֿן אָרט פֿונעם גאָטזעליקן הרבֿ אלישיבֿÆ דאָס איז געשען מיט אַ האַלב יאָר צוריק¨ $ען די רעגירונג האָט באַשלאָסן¨ א, פֿן סמך פֿונעם אור≠ ט( ל פֿונעם העכסטן געריכט און הרבֿ אלישיבֿ איז געלעגן אין שפּיטאָל¨ אַז די רעפֿאָרם און קאָנ≠ סער $אַטי $ע ראַבייַס זאָלן האָבן די זעלבע רעכט $אָס די אָרטאָדאָקסישע רבנים און דאָס $עט זייַן א( נע פֿון זייַנע גר, סע פֿאַרמעסטןÆ הרבֿ שט( נמאַן $עט איצט דאַרפֿן $ייַזן ¨ אַז „ער איז דער ריכטיקער מענטש א, פֿן ריכטיקן אָרטÆ“

אַ ייִדישער נאָבעל פּרייַז

פֿאַר יודאַיִסטיק

ייִדן זענען באַקאַנט $י מענטשן מיט פֿעיִק (טן און $יסן Æ ז( בילדן אַ ה, כן פּראָצענט פֿון א ,ס≠ געצ( כנטע מיטן נאָבעל פּרייַז א ,ף די פֿאַרש( דנס≠ טע געביטןÆ איצט האָט מען זיך דער$ וּסט¨ אַז די רעגירונג ג( ט אייַנפֿירן אַ ייִדישן נאָבעל פּרייַז א ,פֿן געביט פֿון ייִדישער קולטור ¨ $יסנשאַפֿט און קונסטÆ די פּרעמיעס $עלן פֿינאַנצירט $ערן דורך דער „דזשע נעסי“©בראשית ® געזעלשאַפֿט Æ די העכסטע פּרע מיע $עט באַשט( ן פֿון אַ מיליאָן דאָלאַרÆ

בראָש פֿון דער קאָמיסיע $אָס $עט צוט( לן די פּרעמיעס $עלן שט( ן דער פּרעמיער נתניהו¨ דער פֿאָרזיצער פֿון דער סוכנות¨ נתן שטשעראַנסקי און דער טשערמאַן פֿון „דזשענעסי “¨ מיכאל פֿרידמאַן ¨ $ע לכער איז באַקאַנט $י אַ פֿילאַנטראָפּ מיט אַ $עלט נאָמען Æ

נתן שטשעראַנסקי האָט בייַ דער געלעגנה (ט דערקלערט¨ אַז „די דאָזיקע איניציאַטיוו $עט זיכער ברענגען כּבֿוד פֿאַר ייִדן¨ פֿאַר דער מדינה און פֿאַר נישט ייִדןÆ“

נתניהו פֿאָדערט גע עזענע רעגירונגס לייַט א! פֿהער

„פּלאַפּלע “

די ישׂראל מעדיאַ איז איצט פֿול מיט ידיעות מכּוח אַן ע$ ענטועלן אָנגריף א, ף איראַן און עס איז אוממעגלעך צו $יסן צי דער אַטאַק $עט טאַקע פֿאָרקומען צי נישטÆ דער דאָזיקער מצבֿ האָט דער≠ פֿירט דערצו¨ אַז אַמאָליקע רעגירונגס לייַט זאָלן א, פֿטרעטן מיט אומפּאַסיקע און אַפֿילו מסוכּנדיקע דערקלערונגעןÆ

פּרעמיער נתניהו האָט דעריבער געמוזט $אָ≠ רענען „צו זייַן פֿאָרזיכטיק מיט ז( ערע $ערטער Æ“נתניהוס דערקלערונגען זענען גע$ ען אַדרעסירט צו מענטשן $אָס האָבן אַמאָל געדינט אינעם מוסד און אין צה2 לÆ

דער גע$ עזענער מוסד שעף מאיר דגן האָט באַה, פּט¨ אַז מען טאָר גאָרנישט טאָן¨ אָן דער הסכּמה פֿון די פֿאַרא( ניקטע שטאַטן¨ בעיקר — אַזעלכס $אָס קאָן אַר, סרופֿן אומצופֿרידנק( ט בייַ דער אַמעריקאַנער אַדמיניסטראַציע און עס איז א, ך מעגלעך¨ אַז דער אָנגריף זאָל בכלל נישט פֿאָרקומען Æ

אין זעלבן גייַסט האָבן זיך א, ך אַר, סגעזאָגט אַמאָליקע פֿונקציאָנערן פֿונעם געה( ם דינסטÆ

עס שייַנט¨ אַז די גע$ עזענע מדינה באַאַמטע זענען נישט באַקאַנט מיטן תּלמודישן זאָג∫ „רעדן איז זילבער¨ און ש$ ייַגן איז גאָלדÆÆÆ “

אַ נייַע פּראָפֿיטבאַרע פּרנסה —

אַראָפּרייַס מזוזות

פֿאַראַן ΣÆμ מיליאָן תּושבֿים אין ישׂראל ¨ $אָס נישט אַלע זענען ייִדן און אַ$ דאי נישט רעליגיעז געשטימטÆ אינטערעסאַנט איז אָבער דער פֿאַקט $אָס אַ היפּשער ט( ל קלאַפּט אָן מזוזות בייַ די טירן פֿון ז( ערע $, נונגעןÆ א, ף אַזאַ אופֿן $( סט מען¨ אַז דאָרטן $, נען ייִדןÆ דאָס איז פּאָזיטי$ Æ עס איז אָבער א, ך פֿאַראַן אַ נעגאַטי$ ע דערשייַנונג און דאָס איז¨ אַז די מזוזות $ערן אַראָפּגעריסן און מען גנבֿעט ז( צוÆ אין בת ים¨ די שטאָט אין $ע לכער מיר $, נען¨ זענען די דאָזיקע גנבֿות גע$ אָרן אַ מכּת מדינהÆ דאָס זעלביקע געשעט א, ך אין אַנדערע שטעטÆ די באַע$ לטע $ענדן זיך צו דער פּאָליצ( ¨ נאָר די מיליץ קאָן גאָרנישט טאָןÆ „מיר קאָנען נישט אַ$ עקשטעלן אַ נאַטשאַלניק בייַ יעדער דירה“¨ איז דער ענטפֿערÆ

די פּאָליציסטן זענען איבערצייַגט¨ אַז די מזוזות $ערן פֿאַרק, פֿט אין א, סלאַנד¨ $ייַל אין ישׂראל זענען פֿיל פֿון ז( געפֿעלשטעÆÆÆ $עגן דעם האָט די פּרעסע פֿיל מאָל געשריבןÆ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.