רעד צו% לאָמפּ

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט - מרי שמולע יטש האָפֿמאַ ©ניו יאָרק ®

ספּעציעל רן „ רווערטס“

שטעלט†אייַך† פֿאָר†ליבע† פֿרייַנד¨ †דער† באַ≠ רימטער† האָלי וּדער† אַקטיאָר† און† רעזש†יסאָר† קלינט† איסט וּד¨ † עמען† מען† האָט† ספּעציעל† † אימפּאָרטירט† אַזש† פֿון† בע ערלי הילס† ק! ן† טאַמפּאַ¨ †פֿלאָרידע ¨† מיטן†ציל† ער†זאָל† באַ† ייַזן† אַ† נס† און† א פֿמונטערן† דעם† פֿאַרטשאַ†דעטן† פּרעזידענט קאַנדידאַט† מיט† ראָמני¨ † עמען† † די† רעפּובליקאַנער† האָבן† א סגעקליבן† נישט† צו† ענטוזיאַסטיש† און† נישט† צו† יליק ¨† צו† די† קומענדיקע† אַלן Ɔ זייַן† סענדערל† די† ייִדענע† פּאָל† רייַען¨ † איז† גאָרנישט† ק! ן† שיפּע† זיבעלעÆ † פֿאַרקערט † ¨† ער† האָט† אַ†מ ל† א ף† שר פֿןÆ † ער† האָט† ליב† צו† ג! ן† א ף† יאַגד† און† שיסן Ɔ מיט† א! ן† שאָס† קען† ער† אַ עקל! גן† „מעדיק !ר ¨†“„מעדיק !ד ¨†“„סאָשל סעקיוריטי ¨†“און† דעם† מאַרשאַל פּלאַןÆ

אַלע† צ !† קאַנדידאַטן† און† פֿאַרטרעטער† פֿון† דער† רעפּובליקאַנער† פּאַרט! ¨† באַדאַרפֿן† ז! † א סל! זן† אַמעריקע† פֿון† באַראַק† אָבאַמאַס† קלעשטשעס † ¨† ז! † דאַרפֿן† צוריק† נעמען† אַמע≠ ר†יקע ¨† צוריק† צו† יענע† צייַטן† ען† מיר† האָבן† געליטן† פֿון† ראַסנהאַס¨ † פֿון† ביטערע† טראָפּנס† מענטש†נרעכט ¨† ראַטע ען† און† א סל! זן† דעם† א! ן פּראָצע†נטיקן† ביליאָנערן מינאָריטעט¨ † אָס† באַהאַלטן† ז! ערע†† פֿאַרמעגנס† אין† ש ייַץ¨ † אין† די† בענק† פֿון† די† קייַמאַן אינדזלען† וּ† מ+ צאָלט† נישט† ק! ן† צינדזן¨ † און† זאָגן† צו† צו† ברענגען† אונדז†צו† אַ†לאַנגן† פֿון†א !ביקן† פֿרידן¨ †אַ† חוץ† ען† עס† האַנדלט† זיך† אין† פּראָדוצירן†מער† גע ער† פֿאַר† מלחמה נ טן¨ † מלחמות† אָס† קומען† נאָך† אַלץ† פֿאָר† און† אָ ס†מ +ריכט† זיך† בקרובֿ† א ף† ז! Ɔ און† כאָטש† ראָ מני פּאָלסקי¨ † עלכער† איז† ערשט† צוריקגעק† † ומען† פֿון† פּ לן ¨† מיט† אַ† פֿול† מ ל† ל בגעזאַ†נגען† פֿאַר† לעך† אַלענסאַ† און† פֿאַרן† א סדער !לטן† פֿאָלק† אָס† איז† גאָט† די† נשמה† שולדיק† אין† אונדזער† אומגליק¨ † איז† ער† באַלד†אַריבער† צום†ענין† אַלן Æ

„לאָמיר† ערן† פּטור† פֿון† דעם† א! ן טער≠ מיניקן†פּרעזידענט† אונדזערןÆ †לאָמיר† צוריק†נע≠ מען† אונדזער† אַמעריקע¨ † כאָטש† ק! נער† ! סט† נישט† וּ†אַמעריקע† איז†לעצטנס† אייַנגעשטאַנען † Ɔ י† איר† קוקט† מיך† אָן¨ †“טענהט† ראָמני¨ † „בין† איך†אַ† ביזנעסמען¨ †און† איך†האָב† א פֿגעשטעלט† † גר סע† געשעפֿטן¨ † און† געמאַכט† אַ† טאָ ן†מיט† געלט¨ † יל† איך† אייַך† ייַזן† י† אַז † מען† קען† דאָס† באַ ייַזןÆ † יעדער† א! נער† פֿון† אייַך† קען† ערן† אַ†מולטימיליאָנער ¨† פּונקט† י†איך Ɔ מ+ דאַרף† נאָר† עלןÆ “

איז† אַנשטאָט† אַליריאַן טראָפּנס† האָט† דער† Π≤ יאָריקער† האָלי וּדער† ספּעציעל עפֿעקטמאַן† † קלינט† איסט וּד¨ †מיטגעברענגט† מיט† זיך† אַ† האָלצן† בענקל¨ † און† אין†משך† פֿון† פֿופֿצן†מי† נוט†האָט† ער†געהאַלטן† אין†א !ן† רעדן† צום† בענקל¨ † און† דאָס† בענקל† האָט† באַדאַרפֿט† מיט† זיך† פֿאָרשטעלן† דעם† פּרעזידענט† אָבאַ≠ מאַ ¨† און† ל ט† קלינט† איסט וּדס† ר! ד¨ † האָט† זיך† ביז† אַהער† אַר סגע יזן† אַז† דער† אַ מע≠ ריקאַנער† פּרעזי†דענט† איז† אַ† ט געניכטס ¨† אַ† קל! †נער† צעל! †גער ¨† אַ†מענטש† אָס† זאָגט† צו† און† האַלט† נישט† אָרט ¨† א! נער† אָס† פֿירט† אַראָפּ† דאָס† טייַערסטע† † פֿאָלק† אין† דער† עלט† פֿון† דרך הישר† און† פֿאַר†לירט† יעדע† רגע† דאָס† גלייַכ†גע יכט Æ

דערזען† אַזאַ†מעשׂה ¨† האָב† איך† באַ†שלאָסן† זיך† פֿאַרשטעלן† פֿאַרן† רעפּובליקאַנער† קאָמי≠ סאַ†ריאַט† און† רעדן† צום† לאָמפּ¨ † י†מייַן† מאַמע† פֿלעגט† זאָגן† „גאַדייַ† דאָ† לאַ מפּי“° † ©פּ ליש ®¨ † רעד† צום† לאָמפּÆ † אין† דער† אמתן† האָט† עס† גע≠ מ! נט† דאָס† זעלבע† י† רעד† צו† דער† אַנט ¨† רע ד†מיר† צום† דאַשיק¨ † קענסט† רעדן¨ † ס+ עט† גאָרנישט†העלפֿן Ɔ איז† וּ†האַלטן† מיר ø† האָב†איך† געטראַכט†אַז† אפֿשר† על†איך† קענען†באַ ייַזן† כאָטש†אַ† טראָפּעלע†פֿון† יענעם†חכם בלילה† פֿון† האָלי וּדÆ

ז! † האָבן† מיך† א פֿגענומען† בתּשואות חןÆ † מיך† צוגעלאָזט† צו ם†מיקראָפֿאָן† און† נאָכן† באַ≠ גריסן† דעם† חשובֿן¨ † ט זנט קעפּיקן† עולם¨ † האָב† איך†גענומען† רעדן†צום† לאָמפּÆ

„מיסטער† קעניאָ קענישטÆ †דו† ברענסט†ש ן† בייַ† מיר† כּמעט† פֿיר† יאָר† צייַט† און† האָסט† זיך† נאָך† נישט† א סגעברענטÆ † י† לאַנג† איז† דער† שיעור† צו† ברענעןø † אָס ø† דו† ביסט† נאָך† נישט† פֿאַרטי ק†מי ט†מיר ø† דער ייַל† מיסטער† קעניאָ קענישט¨ †האָט† מען†מיר† פֿאָרגעל! גט†צ ! †לעמפּ† אָס† זאָגן†צו† צו†אילומינירן† מיט†אַ† ברען†און† אַ† ליוסטער† דאָס†† אַמעריקאַנער† ה זגעזינד¨ † ייַל† דאָס†פֿאָלק† קראַפּירט¨ †ג !ט† א ס¨ †סייַ† פֿון†מאַנגל† אין† ליכט† און† סייַ† אין†מאַנגל† פֿון† ברע†נשטאָף ¨† און† פֿאַרגעס† נישט† אַז† די† זון† שייַנט† פֿאַר† יעדן† א! נעם† אומזיסט† און† בענזין† קאָסט† אַ†מאַיאָנ≠ טעקÆ

„מיסטער† קעניאָ קענישט† דו† האָסט† כאָטש† אַ†קבלה† א ף†דייַן† לאָמפּ†פֿון† אָפֿיציעלע†ק עלן ø† איך† הער† אַז† דייַן† קבלה† איז† נישט† ערט† דאָ† ק! ן† גראָשן¨ † ה! סט† עס† אַז† דו† האָסט† זיך† פֿאַר≠ אַנדלט† אין†אַ† לאָמפּ†אומלעגאַל ¨† אָס† זאָג†סטו ø† איך†הער† נישט°†רעד† העכער¨ †לאָמיך† פֿאַ†רריכטן† מייַן†געהער אַפּאַראַטל Ɔ ש ן¨ †קענסט† ש ן† ייַ≠ טער†האַלטן† פֿאַסאָןÆ “

דער† זאַל† איז† גע ען† געפּאַקט† בעת† איך† האָב†גערעדט† צום†לאָמפּ Ɔ מייַן†לאָמפּ† האָט†פּלו≠ צעם† גענומען† אַרפֿן† רעפֿלעקסן† א פֿן†„ ייַסן† ה זÆ “

„ אָס† טוסטו †מיסטער† קעניאָ קעניטש°† קענסט† חלילה† אָנמאַכן† אַ† סומאַטאָכ ע Ɔ מ+ עט† נאָך†מ !נען† אַז† ’אַקופּייַ† אָל סטריט‘† האָט† זיך† אַראָ†פּגעלאָזט† אַהער† צו† פֿאָדערן† גלייַכע† רעכט† צו†די† אַלן Æ“

„הוראַ°† הוראַ°†האָט† דער†עולם† אָנ עזנדיקע† גענומען†ליאַרעמען ¨„† סאַראַ†קלוגער† לאָמפּ°†דער† לאָמפּ† האָט† אַ† קאָפּ† א פֿן† קאַרק¨ † אַ† סך†מאָל† קליגער† י†אונדזערע† סענאַטאָרן†און† קאָ†נגרעס לייַטÆ “ דער קטי ר, קלינט איסטוווּד, בעת זייַן אוי טריט, דעם 30סטן אויגוסט,

אוי ן נ צי נ לן רעפּובליק נער צוז מענ ר אין ט מפּ , ל רידע

„א ב† ש ן† יאָ† קלוג¨ †“האָב† איך† ייַטער† גערעדט† צום† לאָמפּ¨ † „איז† אָס† זאָגסטו† נישט† צו† אונדזער† סענאַטאָר† אייַקען אייַקעניש¨ † מיט† זייַן†טעאָריע† עגן† לעגיטימער†שענדונג Ɔ ממש† אַ†חכם† פֿון†דער† מה נשתּנהÆ †ער† טענהט†אַז† א ב† מ+ פֿאַרג אַלדיקט† לעגיטים¨ † קען† דער† פֿר ען אָרגאַניזם† בייַשט! ן† אַ† ש אַנגערשאַפֿטÆ †מען† פֿאַרג! ט† נישט† אַז † שנעל† אין† טראָגן† פֿון† אַ† לעגיטימער†פֿאַרג אַלדיקונג°°°† אַז †אַז† א ב†יאָ ¨† איז† פֿאַרבאָטן† אָפּצוטרייַבן† דעם† עמבריאַ¨ † ייַל† דאָס†פֿאַלט† אונטער†דער† קאַטעגאָריע†פֿון† מאָרדÆ

„איז† זאָג† מיר† נאָר† לאָמפּ לאָמפּיאַדע¨ † צי† האָט†אייַקען אייַקעניש† אַ†קאָפּ† צי†אַ† קאַפּעליוש † ø† אָס ø †מ +דאַרף† אַרייַנקוקן†אין† זייַנע†שריפֿטן† צו† דערג! ן† דעם† סוד¨ † האָסטו† קאָפּ¨ † מוחÆ † קאַפּע≠ ליוש† אַרייַנגעקוקט† אין† דער† סטאַטיסטיק† פֿון† אונדזערע†קינדער† אָס† זייַנען†געב רן† גע אָרן† פֿון† אַ† שענדונגø † ז! † צ! לן† גאַנצע† פֿינף† און† צ אַנציק†ט זנט† פֿון†ז !† אין†לאַנד ¨† און†דו† סע≠ נאַטאָר†אייַקען† פֿאַרנעמסט†גאָר† דעם†פּאָסטן† פֿון† פֿאָרזיצער†פֿון† דער† יסנשאַפֿטלעכער†קאָמ† יסיע† פֿונעם†סענאַט Ɔ אָט†האָט† איר†אים ¨† דעם†פֿאַרפֿל קאָפּÆ † ער† קען† נאָך† אַר סקומען†מיט† אַזע†לכע טעאָריעס†אַז† ש אַנגעשאַפֿט†האָט† גאָ†רנישט† צו טאָ ן†מיט† דע ר†מענער ראַסע Ɔ ס+ איז† אין† דער לופֿט¨ † און†מ +קען† זיך† אָנשטעקן† אין† דעםÆ † און א ב†מ + יל† נישט† פֿאַרש אַנגער ן†מו ז†מען טראָגן†אַ† מאַסקע¨ †דער† עיקר†בייַ† נאַכטÆ

„איז† וּ† האַלטן†מיר ø† א †יאָ ¨† מיסטער†לאָמ≠ פּאַדוזע¨ † אַז † י† דו† שטעלסט† זיך† אייַן† פֿאַר הילערי†קלינטאָן† א ךÆ †קען† איך†דיר† זאָגן†אַז† דאָס אָס† זי† פֿאַרמאָגט† אין† איר† קלענסט† פֿינגערל¨ פֿאַרמאָגט† נישט† קאַנדאָליסאַ† רייַס ¨ †מישעל באַכמאַן¨ † מיט† דער† אַ מאָליקער† גובערנאַנטקע פֿון†אַלאַסקע ¨† סאַראַ†פּ !לין ¨† אין†איר† גאַנץ†לייַב און† לעבן¨ † און† אַז† עס† באַפֿאַלן† סאַראַ† פּ! לין† די פּאָר† געדאַנקען¨ † אַז † פֿאַרשרייַבט† זי† ז! † א ף דער† דלאָניע† פֿון† א! ן† האַנטÆ † זי† זעט† א ך† פֿון איר†פֿענצטער† אין†קיך†—† רוסלאַנד†און† פּוטינען האַלב נאַקעט¨ † רייַטנדיק† א ף† זייַן† פֿערדל ’סטאַלין ¨†‘ זינגענדיק†’א !† אוכניעםÆ “‘

איז† אָס†קומט† אַר ס†דערפֿון ø† די†מענטשן אָס† איך† קען† אַרום† זיך¨ † די† אָס† פֿאַרמאָגן† אַ פֿאַר מעגן¨ † זייַנען† איבערצייַגטע† רעפּובליקאַ≠ נערÆ † יענע† אָס† דאַרפֿן† האָרע ען† א ף† ז! ער חיונה¨ † ציטערן† פֿאַר† ז! ער† שטעלע†מיט† ז! ער מעדיצינישער† פֿאַרזיכערונג¨ † זייַנען† בדרך כּלל דעמאָקראַטןÆ † איז† אַלע† ילן† מאַכן† אַמעריקע¨ און† אַז† עס† געלינגט† ז! ¨† דר! ט† מען† א ס† דעם דאַשיק†און† מען†שליסט† זיך†אָן† אין†די† ראַנקען פֿון†די† רעפּובליקאַנערÆ

און† דאָס† אָס† מיט† ראָמני† יל† א פֿדעקן דעם† סוד† פֿון† זייַנע† צינדזן† פֿאַר† גאַנץ† בראָד¨ נישט†אַז † צו†זען† יפֿל† ער†פֿאַרמאָגט ¨† נאָר†צו זען† א ף† יפֿל† ער† האָט† נישט† געצאָלט† זייַנע צינדזן¨ † יל† ער† זיך† דורכש מוגלען† דורך† די שפּאַרונעס† † פֿון†די† באַזונדערע†געזעצן† אָס† עס דערל בט† זיך† דער† א! ן† פּראָצענט† און† לאַכט זיך†א ס Ɔ איך† על†פֿאַרענדיקן† מיט†אַ† מעשׂהלע † פֿון† די†מעשׂהלעך† אָס† געפֿינען† זיך† אין†מייַן ערשט דערשינענעם† בוך† „שליסל† צו† ייִדיש¨ “און†עס† ה! בט†זיך† אָן†אַז ∫

דער† טאַטע† פֿ גל¨ † דער† פֿאַרזאָרגער† פֿון זייַנע†קינדערלעך† לערנט†זייַן† קינד∫

„גיב† נאָר†אַ† קוק†קינד† מייַנס¨ † י†קלוג† דער א! בערשטער† האָט† אַלץ† אייַנגעשטעלט† אין דער† עלט Ɔ די† פֿ! גל† ל! גן† ז! ערע† א! עלעך אין† די† נעסטן¨ † און† ען† ז! † ש! לן† זיך† א ס¨ פֿון†די† א! עלעך†קומען† אַר ס†קל !נע† פֿ! געלעךÆ דעמאָלט†נעמט† דער†טאַטע† פֿ גל†און† די†מאַמע פֿ גל†פֿיטערן† די†קל !נע† פֿ! געלעך†ז !ערע ¨† מיט גרילעכלעך† און† ערעמלעך Ɔ און† ז! † דאַנקען און†ל בן† גאָט†פֿאַר† זייַן†א סערגע ! נטלעכער † גוטסק! טÆ †“פֿרעגט† אים†דאָס† ערשט געב †רענע פֿ! געלע∫

„טאַטע°† זאָג†מיר ¨† גיבן† די† גרילעכלעך† און ערימלעך† א ך† אָפּ† אַ† ל ב† צו† גאָט† ען† די פֿ! געלעך†עסן† ז! †א ף øøø“

אָט† האָט† איר† די† אילוסטראַציע† פֿון† צ ! אַמעריקאַנער†פּאָליטישע† פּאַרט! ען¨ † ען†א !נע עסט† א ף† די† צ !טע† און† אַלע† דאַנקען† גאָט¨ דער†עיקר† די†פֿרומע† ע אַנגעליקערÆ †מיר† לעבן אָבער† אין† אַ† דעמאָקראַטישע ר†מדינה ¨† דאַרפֿן מיר†ל בן† און†דאַנקען† גאָט†פֿאַר† דעם† אָס†עס עט† אים†אייַנפֿאַלן† א ף†להבא Æ

Images Getty

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.