קוואַאַל∫ אייביק פֿפֿונע

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט -

אין† דער† פֿאָריקער† פּרשה† האָבן† מיר† גע≠ שמועסט† וועגן† דעם† חילוק† צווישן† די† מלאכים† און† מענטשןÆ † אַ† מלאך† ווערט† אָנגערופֿן† אין† די† ספֿרי) חסידות† ווי† אַ†„שטייענדיקער '¨ † און† אַ† מענטש† —† ווי† אַ† „גייער 'Æ † לויט† דער† באַקאַנ≠ טער† פֿילאָסאָפֿישער† אינטערפּרעטאַציע† פֿונעם† רמב# ם¨ † זענען† די† מלאכים†„שׂכלים† נבֿדלים' †—† ריין) אינטעלעקטועלע† כּוחות¨ † אָפּגעטיילט† פֿון† דער†גשמיותדיקער† וועלטÆ †אַ† מענטש†קאָן† אָבער† דערזען† אַ† ריין) שׂכלדיקן† ענין† —† אין† אַ† חלום¨ † וויזיע† אָדער† נבֿואה†—† ווי† אַ† כּמו) מענטשלעכע† † געשטאַלטÆ †מיט† די†אַנדערע† ווערטער¨ †קאָן† מען† זאָגן¨ † אַז† אַ† מלאך† איז† אַן† אַבסטראַקטער† גע≠ דאַנק¨ † וואָס† באַקומט† אַ† קאָנקרעטע¨ † לעבעד† † יקע† פֿאָרעם † Æ

מיט†אַ† וואָך†צוריק ¨† האָבן†מיר† געלייענט†די† פּרשה†„נצבֿים '†—† וואָס†איר† נאָמען†מיינט†„ איר† שטייט' †—† וווּ† משה† רבינו† האָט† צונויפֿגערופֿן† † אַלע† ייִדן† און† דערקלערט† זיי¨ † אַז† זיי† שטייען¨ † אין† זייער† אַחוד ת† און† גלייַכקייט¨ † צוז†אַמען† פֿאַרן† אייבערשטןÆ † דער† עצם) געדאַנק† פֿונעם† מענטשלעכן† אַחדו ת† און† ברידערשאַפֿט¨ † ווען† ער† ווערט† פֿאַרווירקלעכט† אין† אַ† קאָנקרעטער† † סיטואַציע¨ † איז† אַ† מין†„מלאך '†—† אַ† גייַסטיקער† כּוח¨ † וועלכער† קאָן† אַנטפּלעקן† ג) טלע†כקייט† אין† די† מענטשלעכע† נשמות¨ † אָבער† בלייַבט† אויף† דער†„שטייענדיקער '† מדרגהÆ †כּדי† אַרייַנצוברענ≠ גען† די† לעבעדיקע† מענטשלעכקייט† אין† יעדער† אידעע¨ † אַפֿילו† דער† העכסטער† און† דער† בעס≠ טער¨ † מוז† מען† געדענקען¨ † אַז† אינעם† צע†נטער† פֿון†יעדן† היסטאָרישן¨ †סאָציאַלן† אָדער†גייַ† סטיקן† פּראָצעס† בלייַבט† דער† אוניקאַלער† יחיד†—† דער† מענטש¨ †וואָס† גייט†כּסדר† אין†זייַנע† זוכענישן† † פֿון† איין†מדרגה† צו†אַן† אַנדערערÆ

אין† פֿאַרגלייַך† מיט† דער† פֿאָריקער† סדרה¨ † האָט† די† הייַנטיקע† פּרשה†„וילך '† אַן† אינגאַנצן† פֿאַרקערטן† נאָמען¨ † וואָס† מיינט† „און† ער† איז† געגאַנגען' Ɔ משה† איז† געגאַנגען† צום† ייִדישן† פֿאָלק¨ † און† געזאָגט¨ † אַז† ער† איז† שוין† הונדערט† און† צוואָנציק† יאָר† אַלט¨ † און† קען† מער† נישט† לע†רנען† מיט†זיי† די†תּורה Ɔ זייַן†לעבן† איז†געקו≠ מען† צו† דעם† סוף¨ † דערפֿאַר† האָט† דער† אייבער≠ שטער† אים† געהייסן† איבערצוגעבן† זייַן† פֿ†ירער≠ שאַפֿט† צו† זייַן† תּלמיד¨ † יהושע† בן≠נון Ɔ ווייַטער† † אין†דער† פּרשה†ווערט† דערציילט¨ †ווי† משה†האָט† דערמאָנט† די† ייִדן† וועגן† פֿאַרשיידענע† מיצוות† —† לויט† דער† ייִדישער† מסורה¨ † איז† משה† ניפֿטר† געוואָרן†דעם† זעלבן†טאָג Ɔ

אויב†דאָס† מענטשלעכע†לעבן† איז†אַ† שטענ≠ דיקער† גאַנג¨ † און† די† מלאכים† ווערן† באַטראַכט† ווי† סטאַטישע¨ † באַקומט† זיך† אַ† פּאַראַדאָקס † Ɔ ווען†אַלע† ייִדן†האָבן† זיך†פֿאַרזאַמלט ¨† און†משה† האָט† זיי† דערקלערט† די† דערהויבענע† מעלה† פֿונעם†מענטשלעכן† אַחדות¨ †ווערן† זיי†אָנג ערופֿן†† „נצבֿים '†—† שטייענדיקעÆ †ווען† משה†רבינו† האָט† געהאַלטן† בייַם† שטאַרבן¨ † בייַם† פֿאַרלאָזן† זייַן† גוף†און† אַרויפֿקומען†אויף† יענער† וועלט¨ † אַזוי† ווי† אַ† מלאך¨ † זאָגט† די† תּורה¨ † אַז† ער† איז† געגאַנ≠ גען† צום† ייִדישן† פֿאָלקÆ † מיט† די† אַנדערע† ווע†רטער ¨† ווערט† דאָס† דערהויבענע† לעבן† פֿון† אַחדות† און†עבֿודת )השם† אַסאָציִיִרט†מיט† דער† מדרגה† פֿון† „שטייענדי≠ קע' †מלאכים ¨† און†דער† טויט† —† מיט† דער† מענטשלע≠ כער† עקזיסטענץ† אין† אַ† שטענדיקער†באַוועגונג Æ

רבי† נחמן† בראַצלע≠ ווער† האָט† אַמאָל† געגעבן† אַן†עצה ¨† וואָס†קלינגט ¨† אויפֿן† ערשטן†בליק ¨† אַ†ביסל† מרה) שחורהדיקÆ †כּדי† אָ†פּצושאַצן† דאָס†לעבן ¨† קאָן†מען† זיך† פֿאָרשטעלן¨ † אַז† ס. איז† אַ† שטענדיקער† גאַנג† צום† טויטÆ † אַזוי† ווי† אַן† אַרעסטאַנט¨ † וואָס† די† פּאָליציי† פֿירט† אים† אין† אַ† קאַרעטע† פֿון† זייַן† תּפֿיסה† צו† דער† תּליה¨ † פֿירט† דאָס† לעבן† דעם† מענטש†כּסדר† צו†זייַן† סוף¨ †און† לאָזט†אים† נישט† זיך†אָפּשטעלן† אינמיטן†דעם† וועגÆ

אויב†מע† טראַכט†זיך† אַרייַן¨ †איז† רבי†נחמנס† עצה† נישט† אַ† מרה) שחורהדיקע¨ † נאָר† בלויז† אַ† רעאַליסטישעÆ † אין† זייַנע† ספֿרים¨ † באַטאָנט† ער† כּסדר¨ †אַז† דאָס†מענטשלעכע† לעבן¨ †און† די†גאַ† נצע† וועלט† בכלל¨ † איז† אין† אַ† שטענדיקן† בייַטÆ † אין† יעדן† מאָמענט† ווערן† מיר† באַשאַפֿן† פֿון† ס. נייַ†—† מיט†נייַע† געדאַנקען†און† דערפֿאַרונגעןÆ †די† חז# ל† זאָגן¨ †אַז† דער†שלאָף† איז†אַ† קליין†שטיקל† פֿ†ונעם† טויטÆ †אַחוץ† דעם¨ †וואָס† אַ†שלאָפֿנדיקער† מענטש† באַוועגט†זיך† נישט†און† פֿאַרגעסט†אויף† אַ†ווייַל† פֿון† זייַן† מציאות† אין† עולם) הזה¨ † קאָן† מען† אויך† אָפּטייַטשן† דעם† דאָזיקן† מאמר) חז# ל† אויף† אַן† אַנדער† אופֿןÆ † יעדן† טאָג¨ † ווען† מיר† וועקן† זיך† אויף¨ † ווערן† מיר† נייַע† מענטשןÆ † מע† קאָן† זאָגן¨ † אַז†דער† נעכטיקער†„איך '† איז†„ג עשטאָרבן†' †און† בטל† געוואָרן¨ † און† דער† נייַער¨ † דער† הייַנט†יקער† —† איז†אַן† ענלעכער¨ †אָבער† אַן†אַנדער† מענטשÆ

יעדער†טאָג† פֿון†אונדזער† לעבן†איז† אַ†גיל≠ גול† פֿון† די† פֿאַרגאַנגענע† טעגÆ † כּדי† צו† ווערן† אַ† בעסערער† מענטש¨ † עפּעס† צו† דערגרייכן¨ † מוז† מען† אָפּוואַרפֿן† דאָס† אַלטע† לעבן† און† אָננעמען† דאָס† נייַעÆ † די† עצם) אייביקייט† פֿון† אַ† מלאך¨ † פֿון† אַן†אייביקער† אידעע¨ †האָט† אַ†חסרון†—† ווייַל†אַן† אייביקע†זאַך† קאָן†זיך† נישט†בייַטן† און†אַנטוויק≠ לעןÆ † פּאַראַדאָקסיש¨ † איז† דאָס† מענטשל†עכע† לעבן¨ † מיט† אַלע† חסרונות¨ † סכּנות¨ † ספֿקות† און† דעם† אומאויסמייַדלעכן† טויט† בייַם† סוף¨ † האָט† אָבער†די† מעלה¨ †וואָס† אַן†אייביקער† אידעאַלער† מלאך†איז† נישט†מסוגל† צו†דערגרייכן Æ

דער† קומענדיקער† יום) טובֿ¨ † יום) כּיפּור¨ † איז† דער† טאָג† פֿון† פֿאַסטן¨ † דאַוונען† און† תּשובֿה† טאָן¨ † ווען† אַ† ייִד† קאָן† דערגרייכן¨ † אָדער¨ † צום† ווייניקסטן¨ † אַ† ביסל† זיך† פֿאָרשטעלן¨ † די† מדרגה† פֿון†אַ† מלאךÆ †אַ† סך†יום )כּיפּורדיקע† תּפֿילות†האָבן† צו† טאָן† מיט† דער† דיאַלעקטיק† פֿון† לעבן† און† טויט¨ †פֿון† פֿאַרבייַיִקייט†און† אייביקייטÆ

מיט†עטלעכע† וואָכן†צוריק ¨† אין†דער† פּרשה† „וא תחנן' ¨† האָבן† מיר† געשמועסט† וועגן† דעם אינערלעכן† אינהאַלט† פֿון† משה† רבינוס† טויטÆ דער† ראָפּשיצער† רבי† דערקלערט† אין† זייַן† ספֿר „זרע† קודש' ¨† אַז†הגם† משה†רבינו† איז†באַערדיקט געוואָרן† אינעם† מידבר¨ † און† איז† נישט† אַרייַן קיין† ארץ) ישׂראל† אינעם† פֿיזישן† זין¨ † איז† ער געוואָרן¨ † פֿון† דער† אינערלעכער† פּערספּע†קטיוו ¨ די† קאָלעקטיווע† נשמה† פֿונעם† ייִדישן† פֿאָלקÆ אַדרבה¨ † ער† איז† יאָ† אַרייַנגעקומען† קיין† ארץ) ישׂראל¨ † מיטגעגאַנגען† צוזאַמען† מיט† די† ייִדן אינעם† גלות¨ † און† וועט† ווידער† אויסלייזן† די גאַנצע†מענטשהייט ¨† ווי†דער† ג) טלעכער†גאולה ) גייַסטÆ

פֿון†דער† אויסערלעכער†פּערספּעקטיוו ¨† האָט משה† געמוזט† שטאַרבן† בייַ† דער† שוועל† פֿון ארץ) ישׂראל¨ † כּדי† מכפּר† צו† זייַן† די† עבֿירות† פֿון ייִדןÆ † פֿונעם† העכערן† קוקווינקל¨ † האָט† ער† גובֿר געווען† דערמיט† דעם† עצם) חילוק† צווישן† לעבן און† טויט† און† צווישן† דעם† דינאַמישן† מענטש און†אַן† אייביקן†מלאך ¨† צעשווענקנדיק†די† גרענעץ צווישן†דעם† מענטש†און† דעם†רבונו )של )עולם Æ

דער†בעל )שם )טובֿ† האָט†כּסדר† באַטאָנט¨ †אַז יעדע† זאַך† אין† דער† וועלט† איז† אַ† מאַניפֿעס≠ טאַציע† † פֿונעם† אייבערשטןª † דער† באַשעפֿער † איז† דאָס† עצם) וועזן¨ † ווי† עס† ווערט† דערקלערט אינעם† ספֿר† „גבֿורת )השם '† פֿונעם† מהר# לÆ † אין או†נדזער† וועזן†שטעקט† דער†אייביקער† פּרינציפּ פֿון† בייַט† און† באַוועגונגÆ † אַ† מענטש† שטרעבט כּסדר¨ †פּאַראַדאָקסיש ¨† צו†פֿאַראייביקן† זייַן†לעבן דורכן†שטענדיקן† אָפּוואַרפֿן†די† פֿריִערדיקע†פֿאָ≠ רעמס†פֿון† עקזיסטענץ¨ †כּדי† זיך†צו† פֿאַרוואַנדלען † אין† עפּעס† בעסערס¨ † ווייַל† ער† פּרוּווט† משׂיג† צו זייַן†דעם† ג) טלעכן†שורש† פֿונעם†וועזן Æ

יום) כּיפּור† איז† דער† טאָג† פֿון† עבֿודת) התּשובֿהÆ †ווי† עס†ווערט† דערקלערט†אין† די†חסי≠ דישע† ספֿרים¨ † קאָן† מען† אָפּטייַטשן† דעם† ענין פֿון† תּשובֿה† ווי†„תּשובֿ )ה .' †—† זיך† אומצוקערן צום† אייבערשטן¨ † און† אומצוקערן† דעם† אות „ה #¨ † וואָס† סימבאָליזירט† די† הייליקע† שכינה¨ צו† איר† ג) טלעכן† שורשÆ † ווען† מיר† שטרעבן† צו פֿאַראייניקן† די† מענטשלעכע† דינאַמישע† נאַטור¨ די† אוניקאַלקייט† פֿונעם† יחיד¨ † מיט† די† אייביקע ג) טלעכע† אידעאַלן† פֿון† אַחדות¨ † יושר† און† ליב≠ שאַפֿט¨ † קאָנען† מיר† זיך† אומקערן† צו† אונדזער ג) טלעכן† שורש¨ † אַנטפּלעקן† אין† זיך† דעם קאָלעקטיוון† גייַסט† פֿון† משה† רבינו† און† ברענ≠ גען† די† גאולה¨ † פּערזענלעכע† און† קאָלעקטיווע¨ אין†דער† וועלטÆ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.