די פֿאַרבעטונג

Forward (Yiddish Edition) - - יו כּיפּור מאָטי - ® יאָרק ©ניו מרי שמולע יטש האָפֿמאַ ספּעציעל רן „ רווערטס“

אַנומלטן† האָט† מיך† אַ† באַקאַנטע† פֿאַרבעטן† א" ף†מיטאָג Ɔ זי†האָט† זיך†דער וּסט ¨† אַז†איך† עס† ב- גל†באַשמירט† מיט† -כן† קעז¨ †געמישט† מיט† ציבעלעסÆ † האָ ב†איך† באַשלאָסן† נישט† צו† עסן† ק- ן†פֿרישטיק† צוליב†דעם† מיטאָגÆ †נאָך† אַלעמען¨ † דער† ב- גל† מיטן† - כן† קעז†און† ציבעלע† עט† מיך† זעטיקןÆ † האָט† זיך† אַז" † געמאַכט¨ † אַז† דער† מיטאָגט יש†איז† גע ען† געפּאַקט† מיט† געסט¨ † באַקאַנ טע†און† פֿרייַנדÆ † מיר† האָבן† זיך† נישט† געזען†אַ† שאָק†מיט† יאָרן¨ †איז† גע ען† עגן† אָס† צו† רעדןÆ † מיר† האָבן† זיך† דער וּסט† ער† עס† האָט† חתונה† געהאַט†און† ער† עס†איז† גע אָרן† אַ† מאַמעª † ער† האָּט† אָנגע "רן† אַ† מאַמע†און† ער† ס2 האָט†צוגעקריגן† שטיפֿקינדערÆ

מי ט†א -ן† אָרט ¨† דער† שמועס† האָט† געד" ערט† אַ† גאַנץ† לאַנגע† צייַט† און† מייַן† מאָגן† האָט† ש" ן† גענומען† טאַנצן† אַ† קאַדריל¨ † ס2 ה- סט† בורטשעןÆ †און† געבורטשעט†האָט† עס†צום† טאַקט† פֿון†דער†„ התּיק הÆ“†האָב† איך†עס† כּסדר†געמוזט† מונטער ן†און† צורעדן† עס† זאָ ל†א "סבורטשען† ד קא†דעם† ניגון†פֿון†„ א" פֿן†פּריפּעטשיק Æ“† אָס† זאָל†איך† טאָןÆ †איך† האָב†אַ† מוזיקאַלישן†מאָגן Ɔ אַ† מאָל† הער†איך† בעטהאָ ענס† נייַנטע† סימפֿאָניע¨ † און† אַ† מאָל† מאָצאַרטןÆ † ס2 ענדט† זיך† אָס† איך† האָב† געגעס ן†א "ף† פֿרישטיק Ɔ א" ב†איך† האָב† געגעסן† שמאַלץ) הערינג¨ † האָט† זיך† מיטאָגצייַט† געטראָגן† טשייַקאָ סקיס† „ש אַנען )אָזערע Ɔ“א" ב†איך† האָב†זיך† אַראָפּגענומען†די† האַנט†פֿון† האַרצן† און† געגעסן† האָבער) פֿלאָקן¨ † האָט† עס† א" סגעבורטשעט† הענדלס† „מעסע ¨ †“או ן†א "ב† איך†האָב† זיך†געלאָזט† צורעדן†פֿון† מאַנע) קאַשע† האָט† דער† מאָגן† געקראַטשעט† סטראַ ינסקי† אָפּוס†נומ 2† דרייַÆ

ק- נער†האָט† זיך†נישט† אומגעקוקט†א "ף† מייַן† מוזיקאַלישן† מאָגן¨ † כאָטש† איך† האָב† אָנגעה" בן† צו† הערן† דאָס† בורטשען† פֿון† מייַנעם† אַ† שכן¨ † עלכער† האָּט†זיך† א" סגעדר- ט†און† געפֿרעגטÆ

„ ען† ג- ט† מען† עסןø †“†— האָ ב†איך† זיך† אָפּגערופֿן∫

„ז -† באַקן†ערשט† די†ב -גל† און† - סט†דאָך† י† מען† זאָגט† בייַ†אונדז ¨† אַז† מ2 שעלט† עמעצן∫† ’זאָל† ער†ליגן† אין†דר 2ערד† און†באַקן† ב- גלÆ 2“†

רופֿט† זיך† אָפּ† מייַן† שכן¨ † אַ† ייִד† פֿון† אַ† יאָר† זעכציק¨ † מיט† אַ† געשליפֿן† בערדעלע¨ † אַ† פּאָר† רייַזנדיקע†א -געלעך ª† ער† - סט† וּ† ער†איז† פֿאַרפֿאָרן† מיט† ז- ø† אפֿשר† ק- ן† מאַדאַגאַסקאַרÆ † דער ייַל†איז† ער† אָבער† געזעסן† לעבן† מיר†און† גע אָלט† יסן† אָס† דאָס† ב- גל) שפּריכ אָרט† באַדייַטÆ †זאָג† איך†אים∫

„ל "ט† י †איך† האָּב† געהערט¨ † האָט† עס† געהאַט† צו† טאָן† מיטן† גראַף) פּאַן† ב- גל¨ † אַ† פּריץ† אין† אַמאָליקן† שטעטל† אָס† פֿלעגט† ליב† האָבן† צו† שפּילן† ביליאַרד¨ † און† ען† ער† איז† הונגעריק† גע אָרן† האָּט† ער† נעבעך† געמוזט† צאַנקען†און† אַז" †א "סג -ן† פֿאַר†הונגער† צ ישן†די† ביליאַרד) באַלעמלעך¨ † ביז† ער† האָּט† זיך† דערטראַכט† צו† אַ† פֿאָרטלÆ †ער† איז†אַ עק† צום†שטעטלדיקן† בעקער† ר2 † פֿייַטל† אַלגערהאָל ץ†או ן†אים† געבעטן† צו† מאַכן† אַ† ב- גל† פֿאַ ר†אים† מיט† אַ† ל אָך†אין† מיטן¨ † ער† זאָל† קענען† שפּילן† ביליאַרד† בעת† די† ב- גל† עלן† הענגען†א "פֿן† שטעקן¨ †און† יעדעס† מאָל† אָס† דער† מאָגן† האָּט† ב ייַ†אים† גענומען† בורטשען† פֿון† הונגער† אַז" † פֿלעגט† ער† תּיכּף) ומיד† אַראָפּנעמען† אַ† ב- גל† פֿון† זייַן† ביליאַרד) שטעקן†און† זיך†פּאָסמאַקע עט Æ

צוריק† צום† שטעטלÆ † דאָס† מאָל† על† איך† אָנכאַפּן† אַזאַ† שטעטעלע† י† פּאַביאַניץÆ † נישט† ייַט† פֿון† לאָדזשÆ † די† דעמפּיקסטע† היץ† פֿלעגט† אָנקומען† אין† חודש† א" גוסט¨ † האָט† מען† דאָך† געדאַרפֿט† באַקן† ב- גלÆ † האָבן† די† ייַבע ר†אין† שטעט ל†א "פֿגעה "בן† ז -ערע† פֿאַרטעכערÆ † דאָרט† אַרייַנגע אַליעט† די† סקאָ אָראָדעס† מיט† אַ†פֿלעשעלע† ב" מלÆ †דאָס† מעל†מיט† די†ה - ן¨ †די† א- ער† מיטן† זאַלץ†און† אַ עק†א "פֿן† בית) עולם† באַקן† ב- גלÆ †א "פֿן† ה- ליקן† אָרט†איז† אַלע† מאָל† גע ען†אַ† מחיה†קיל Ɔ אַ†לאַגאָדנע† ינטעלע† האָּט† שטענדיק†געבלאָזן† צ ישן†די† קבֿרים¨ †האָּט† מען† דאָרט†געמאַכט† אַ†פֿייַער† און†געבאַקן† ב- גל¨ †און† די† קבֿרים† אַרום† ז- † האָּבן† י† געש עבט†אין† ינט Ɔ פֿלעגן†ז -† רעדן†צום† מת†בזה )הלשון∫ „זאָל† ער†ליגן† אין†דר 2ערד† און†באַקן† ב- גלÆ“ אָס† אַן†אמת† האָב†איך† ערשט†נעכטן† געזען† א" ף† דער† טעלע יזיע† אַ† גאַנצע† סעריע† קבֿרים† אין† לאָס) אַנדזשעלעס¨ † וּ† עס† ליגן† באַגראָבן† באַרימטע†פֿילם )שטערן† פֿונעם†עקראַן Ɔ האָט†מען† זיך†געגר "סט† דערמיט† אָס†דאָ† ליגט†באַגראָבן† קלאַרק† ג- בל† און† דאָרט† מערילין† מאָנראָוÆ † בייַ† דער†זייַט† בעטי†ד - יס†און† איר†צו† קאָפּנס†גערי† קופּערÆ †דאָס† ה- סט†אַ† אַזשנע† געזעלשאַפֿט¨ †איז† דאָרט†באַקט† מען†נישט† ק- ן†ב -גל Æ

דערצ- לט †אונדז† דער† זשורנאַליסט† משה† קאַפּ" ער¨ † אַז† אַז" † י† ע ס†איז† גער" ם†א "פֿן† האָל†י וּדער†בית )עולם ¨† גאַנצע†שטחים† אין†פּאַרק† מיט†ב -מער† און†בלומען ¨† האָבן†זיך† דאָרט†אַראָפּ≠ געלאָזט† † אַ† חבֿרה† מוזיקאַנטן¨ † זי†נגער ¨† פֿאַ†ר ייַ≠ לער¨ †קאָמיקער† און†סתּם† נישט) ט" געניכטסן † ¨† און† מ2 שפּילט ¨† און† מ2 טאַנצט¨ † מ2 מוזיקאַלע עט†א "ף† אָס† די† עלט† שט- ט† און† מ2 האָט† הנאה† פֿו≠ נעם†לעבן Ɔ ז- †טענהן ¨† אַז†ז -† האָּבן†א "פֿג עלעבט†† אַ† ביסל† די† מתים¨ † אַ† רחמנות† נעבעך† † א" ף† ז- ¨† אָנגע "רן† אַזאַ†לוקסוסדיקע† קאַריערע† † און†איצט† ליגט†מען† אין†דר 2ערד† און†מ 2באַקט† ב- גלÆ

אָבער† צוריק† צום† בורטשען† בעטה†אָ ענס† נישט) פֿאַרענדיקטע† סימפֿאָניעÆ † ס2 האָט† נישט† גענומען† לאַנג†און† די† בעל) הביתטע† האָט† דער≠ לאַנגט† יעדן†א -נעם† פֿון†אונדז† א" ף† אַ† פּאַפּירן † ) טעלערל¨ † איבערגעשטאַנענע† ב- גל¨ † דאָס† ה- סט¨ † מען† האָט† ז- † מסתּמא† געק" פֿט† א" ף† הורט† אין† סופּערמאַרקעטÆ † י† נאָר† מייַן† מאָגן† האָּט† דערשפּירט¨ † אַז† ס2 ליגט† אַ† ב- גל† לעבן† מיר¨ † אַז" † האָּט†עס† נאָך†מער† א" סגעבראָכן†אין† ספּאַזמאַטי≠ שער†בו† רטש†ערייַ Ɔ איך†האָּב† געכאַפּט†דעם† ב- גל† אָ†נג† עשמירט† מיטן† שטשעפּיאָרעק† ©דינע† צעבע≠ לעס® ¨† קעז†או ן†אים† גענומען† שלינגען† י†איך† אָלט† ערשט†אַר "ס† פֿון†אַ† כינעזישן†רעסטאָראַן ¨† ייַל† י† נאָר† מ2 שטעלט† אַ† פֿוס† אַר" ס† פֿון† אַ† כינעזישן†רע† סט†אָראַן† אַז" † ערט†מען† הונגעריקÆ

נישט† יכטיקÆ †אַלע† געסט†האָבן† געגעסן† י† די†אָכליאַפּעס ¨† י† ז- † אָלטן†נישט† געזען†ק -ן† ב- גל†זינט† נאַפּאָלעאָנס†אָנפֿאַל† א" ף†באָראָדינאָ Ɔ אָפּגעגעסן¨ † אָפּגע ישט† זיך† די† ליפּן¨ † געבליבן† ט" ט) הונגעריק† אָבער† ק- ן† אַנדער† ב- גל† איז† נישט† גע ען† בנימצא Ɔ איך† האָב† זיך† גענומען† וּנדערן Ɔ נישט†ש "ן† זשע†בלייַבט† מען†הונגעריק† נאָך†אַ† מיטיק†אין† אַמעריקעø † י†איז† דאָס†געהערט† גע אָרןø †כ 2מ -ן† צו†זאָגן ¨† דאָ†עסט† מען†דאָך† י† די† ה- שעריקן† אָס† באַפֿאַלן† די† פֿעלדער† מיט† תּבֿואה†און† מאַכן†פֿון† ז- †קרעפּלפֿל -ש Æ

ער† פֿו ן†אונד ז†איז† נישט† גע ע ן†א "ף† חתונות†און† בר) מיצ תª † דאַרף†איך† דאָך†אייַך† נישט† דערצ- לן† י† די† אַמעריקאַנער† געסט† באַפֿאַלן† † דעם† „שמאָרגעסבאָרד ¨†“פּונקט† י† די† זשע†דנע† פֿליגן¨ † י†דאָס† אָלט† גע ען†די† לעצ≠ טע† מאָלצייַט† אַרום† דעם† געקר- ציקטנס† פּסח≠ דיקער† סעודה¨ † וּ† אַלע† זייַנע† געסט† קוקן† מיט† קעלבערנ ע†א "ג ן†א "ף† ז- ע ר†א "סל -זע ר†און† חלשן† פֿאַר† הונגערÆ † הייַנט† ליגן† ז- † אַ לע†אין† דר2 ערד†און† באַקן†ב -גל Æ

אָבער†נישט† אין†דעם† ג- ט†עס Ɔ עס†ג -ט† אין† דעם† אָס† מ2 בלייַבט† הונגעריק† נאָכן† פֿאַ†רבעטן† א" ף† אַ† מיטיקÆ † אָבער† צו† דער†אונטערנ עמונג†† האָט†עס† נישט†געהאַט† ק- ן†שייַכות Ɔ מיר†האָּבן† פֿאַרברענגט†און† געש "רן†„ ע יגע†ליבע ¨†“ק- ן† מאָל† נישט† צו† פֿאַרלירן† דעם† קאָנטאַקטÆ † אַפֿילו† אַז†א -נער† פֿון†אונדז† " נט†אין† מעקסיקע†און† אַ†צ - טער†אין† טימבאַקטו†—† אָס†איז† ע†רגעץ† אין†אַפֿריקע Ɔ דר- †איך† זיך† ידער†אַ† מאָל†א "ס† צום†שכן† און†פֿרעג† אים∫ „ אָס†טוסטו† גאָר†אין† טימבאַקטוø “דערצ- לט† ער† מיר¨ † אַז† זינט† ער†איז† אַ עק† פֿון† לאָס) אַנדזשעלעס ¨† איז† אַנשטאָט† דינען†אין† מיליטער¨ †האָט† ער†זיך† אָנגעשלאָסן†אין† אַ†פּראָ≠ גראַם† אָס† רופֿט† זיך†„פּיס† קאָר¨ “† וּ† די† יונגע) לייַט†און† מ- דלעך†באַדינען† און†העלפֿן† די†פֿעל≠ קער† צו† קומען† צו† זיך¨ † סייַ† מעדיציניש†און† סייַ† עקאָנאָמישÆ †האָט† ער†דאָרט† חתונה†געהאַט† מיט† אַ†טימבאַקטורקע† און†זיך† דאָרט†באַזעצט Ɔ אָבער† אַז" † הונגעריק† י† ער† איז† דאָ¨ † זיצנדיק† בייַם פּוסטן†טיש ¨† איז†ער† אַפֿילו†אין† טימבאַקטו†נישט גע עןÆ

איך† דער יס† זיך¨ † אַ ז†א -נער† פֿו ן†אונדז שרייַבט† פֿאַר† דער† טעלע יזיע¨ † און† א- נע† איז געשולט† אין† טעאַטער) קונסט¨ † האָט† מען† מורא צו†באַרעדן† די†גאַסטגעבערין ¨† עלכע† איז†בדרך ) כּלל† אַ† " לע† בחורטעÆ † אָבער† זי† פֿאַרמאָגט נישט† ק- ן† בר- טע† האַנטÆ † ק- נער† פֿו ן†אונדז האָּט† עס† נישט† גע וּסטª † נישט† חלילה¨ † אָס ס2 פֿעלט†ז -† געלט¨ †נישט† חלילה† אָס†ז -† נ- טיקן זיך† אין† הילףÆ † פֿאַרקערט¨ † די† משפּחה† איז† גוט אייַנגעשטעלט†און† זייַנען†גאָר† גאַסט) פֿרייַנדלעךÆ

די†צרה† איז†באַשטאַנען† אין†גענעטישן† אָפּ≠ שטאַםÆ † ב- דע† קומען† אַר" ס† פֿון† קאַרגע† לייַט¨ קמצניםª † מענטשן¨ † אָס† לייַדן† פֿון† אַזאַ† קרענק אָס† רופֿט†זיך†„ קאַרגאָלייַטיסÆ †“פֿאַראַן† דער" ף טאַבלעטן†און† מעדיקאַמענטןÆ †זעט† א" ס¨ †אַז† דעם טאָג† אָס†מ 2האָט† אונדז†פֿאַרבעטן† א" ף†מיטאָג האָבן†ז -† נישט†אייַנגענומען† דעם†מעד† יקאַמענט † Æ אָבער†דאָס† איז†נאָך† נישט†דער† סוףÆ †בייַם† ע†נדיקן די†שׂימחה† האָט†יעדערער† פֿון†אונדז† באַק†ומען† אַ חשבון†א "פֿן† ב- גל† מיטן† קעז¨ †און† חבֿרה† האָט זיך†גענומען† איבערקוקןÆ

„ אָסø †“ק- נער† האָּט† זיך† נישט† גע אָלט אַר" סכאַפּן† מיט† אַ† אָרט ¨† בכדי† נישט† צו† באַ≠ ל- דיקן† די† בעל) הביתטעÆ † האָב†איך† באַשלאָסן א" פֿן†אָרט† צו†פֿאַרבעטן† די†משפּחה† קמצנים†צו מייַנס† אַ† עטשערע ¨† וּ† איך† האָב† סער ירט ייַן ¨† לאָקשן†מיט† י" ך¨ †געבראָטענע† קאַטשקעס † מיט†קל -נע† קאַרטאָפֿעלעךÆ †צום† סוף†אַ† טשאָקאָ≠ לאַדע † )טאָרט† און† יעדערער† האָט† באַקומען† אַ גלאָז† ט- Ɔ נאָר† אָס† דעןø † איך† האָב† יעדערן באַ יזן †א -ן† ט- זעקעלע †און† געה- סן† יעדן א- נעם†אייַנטונקען† דאָס†זעלבע† ט- זעקעלע†אין ה- סן† אַסער )גלאָז Ɔ ען† דאָס† ט- זעקעלע† איז אַנעמיש† † גע אָרן¨ †האָב† איך†יעדן† א- נעם†א "ס≠ געט † -לט† אַ†חשבון† פֿון†צען† דאָלאַר†און† פֿופֿציק † סענטÆ † אַז" † האָב†איך† געטענהט† האָט† געקאָסט † יעדן†א -נעמס† עטשערע Æ

די† משפּחה† קאַרגלאָ סקי† האָּט† זיך איבערגעקוקטÆ †ז -† זייַנען†געקומען† מיט†ז -ערע פֿיר† קינדער ¨† און† דער† חשבו ן†איז† באַשטאַנען פֿון† קרובֿ† צו† זיבעציק† דאָלאַרÆ † ז- † האָבן† מיך אָנגעקוקט†סקאָס∫

„ אָס† ה- סט¨ † מיר† זייַנען† דאָך† געקומען אַהער† א" ף† אַ† פֿאַרבעטונג† צו† עסן† מיט† אייַך עטשערע ¨ †און† דאָ †אין† מיצקע† דרינען† אַזאַ טייַערער†חשבון ø“האָב†איך† זיך†צעלאַכט Æ „איך† בין†נישט† אַז" †זשעדנע† י† איר†מ -נט ¨ אָבער†דער† אָנדענק†פֿונעם† ב- גל† אָס†האָּט† מיך געקאָסט†פֿיר† דאָלאַר†מיט† דרייַ†און† פֿופֿציק†סענט עט† ש" ן†בייַ† מיר†בלייַבן† א" ף†א -ביק† און†איך על† האָבן† אָס†צו† דערצ- לן†מייַנע† א- ניקלעךÆ “

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.