אין ילנע ה ט ר טשילד ניט געלעבט רעצענזיע) DVD)

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט - ® מישיגע אַרבאָר¨ ©ע מיכאל קרוטיקאָ ספּעציעל רן „ רווערטס“

„מאָנאָלאָגן פֿון ייִדישע שרייַבערס∫ אַבֿרהם קאַרפּינאָ יטש Æ“אַ סעריע פֿון באָריס סאַנדלער ¨ „פֿאָר ערטס “¨ Æ≤∞±≤

אַבֿרהם† קאַרפּינאָוויטשן† ©π±≥ ∞∞¥—±≤ ®¨ † דער† העלד† פֿונעם† נייַעם† פֿילם† פֿון† דער† סעריע† „מאָנאָלאָגן† פֿון†ייִדישע† שרייַבערס“¨† באַשרייַבט† זייַן†טעמע† אַז" ∫†„ מייַן†שרייַבן† איז† עגן† ילנע† —† אָבער† ניט† עגן† ילנע† פֿונעם† גאָון† אליהו¨ † ניט† עגן† ילנער† אינטעליגענץÆ“† ער† קלייַבט† זייַנע† העלדן†א "ף† דעם† סאַמע† דנאָ† פֿון† ייִדישן† ילנע ¨† ייַל†„ עגן† דעם† ילנער† גאָון†אליהו† און† דעם† ייִדישן† פֿילאָלאָג† מאַקס† ייַנרייַך† עט† מען† נאָך† שרייַבן† דיסערטאַציעס¨ † אָבער† ער† עט† געדענקען†אַזעלכע† טיפּן† י†מישקע† קראַסאַ טשיק†אָדער† תּמרה†די† ה" כעø “

קאַרפּינאָ יטש† האָט† באַקומען† די† דאָזיקע† פּערסאָנאַזשן† בירושה† פֿון† זייַן† פֿאָטער† משה† קאַרפּינאָ יטש¨ †דעם† בעל) הבית†פֿונעם†„ פֿאָלקס) טעאַטער“¨† אָס† איז† גע ען† ספּעציעל† באַליבט† בייַם†פּראָסטן† עמךÆ †צוזאַמען† מיט†זייַנע† ברידער† און† ש עסטער† האָט† אַבֿרהם† פֿון† קינד ייַז† אָן† געהאָלפֿן† דעם† טאַטן† אין† אָט† דער† פֿאַמיליע) אונטערנעמונג¨ † „א "סגעפֿילט† אַלע† לעכער†אין† טעאַטער¨ † וּ†מען† האָט†נאָר† געקאָנט†פֿאַרשפּאָרן† געלטÆ †“און† דערבייַ†האָט† ער†גיריק† אייַנגעזאַפּט† אַלץ¨ † אָס† ער† האָט† געזען†און† געהערט†א "ף† אָט†דעם†„ ירידÆ“

מיט† יאָרן† שפּעטער¨ † ש" ן† נאָך† זייַן† עליה† ק- ן†מדינת )ישׂראל †© איןπ† π¥± ®¨ † וּ†ער† האָט†זיך† אָנגעשלאָסן† צו† דער† ייִדישער† ליטעראַרישער† גרופּע†„יונג )ישׂראל “¨ † האָט† זיך† קאַרפּינאָ יטש† גענומען†פֿאַר† זייַן†לעבנס )פּראָיעקט∫† מחיה) מתים† צו†זייַן† אין†זייַנע† ביכער†די† אַמאָליקע† עלט†פֿון† ילנער† ייִדישע† גאַסן¨ † אָס† זייַנען† גע ען† די† ה- ם† פֿאַר† זייַנע† העלדןÆ † די† דאָזיקע† נסיעה†אין† צייַט†און† ר" ם†ה -בט† זיך†אָן† ש" ן†אינעם† ערשטן† זאַמלבוך†זייַנעם ¨„† דער† עג†ק -ן† סדום“†© πμπ± ®Æ †

די† האַנדלונג† פֿון† די† דערצ- לונגען† קומט† פֿאָ ר†אי ן†ארץ )ישׂראל† נאָך† דע ם†א "פֿקום† פֿון† דער† מדינה¨ † אָבער† דער† גלותדיקער† עבֿר† האָט† דאָ†מער† ממשות†א -דער† דער†ישׂראלדיקער Ɔ אין† זייַנע† ייַטערדיקע† ביכער¨ † אַזעלכע† י† „בייַם† ילנער† דורכה" ף“†© Σπ∂ ±® ¨„† א" ף† ילנער†גאַסן“† ©πΠ± ±® ¨„† א" ף† ילנער† עגן“†© πΠΣ± ®† זייַנען†ש "ן† אין†גאַנצן† גע ידמעט† ילנעÆ

יעדער†פֿילם† פֿון†סאַנדלערס† סעריע†האָט† אַן† א- גענעם†סטיל† און†קאָמפּאָזיציע Ɔ צומאָל†איז† די† דערצ- לונג†געב "ט† כראָנאָלאָגיש¨ †צומאָל† לאָזט† מען† דעם† שרייַבער† אַל- ן† דערצ- לן† עגן† די† אי†נטערעסאַנטע† מאָמענטן†פֿון† זייַן†לעבן Ɔ אָבער† דער† דאָזיקער† פֿילם† האָט† צ -† העלדן¨ † דעם† שרייַבער† אַבֿרהם† קאַרפּינאָ יטשן †און† זייַן† שטאָט† ילנע Ɔ מיר† זעען† סייַ† דעם† אַמ†אָליקן† „ירושלים† ד2 ליטא“¨† י† זי† האָט† זיך† אָפּג†עהיט† א" ף† אַלטע† פֿאָטאָגראַפֿיעס¨ † סייַ† די† הייַ†נטיקע† ילנע ¨† אָס† זעט†א "ס† י† אַ†שאָטן ¨† מיט†ש -נע† באַנייַטע† הייַזע ר†און† גאַסן¨ † אָבער† אָ ן†אירע† ייִדישע† תּושבֿיםÆ † דע ר†א -נציקער† אָפּקלאַנג† פֿון† יענע† צייַטן† זייַנען† די† שטימען† פֿון† קאַר≠ פּינאָ † יטשעס† פּערסאָנאַזשן¨ † אָס† מען† הערט† הינטער†דעם† אימאַזשÆ

דער† פֿילם† ה- בט† זיך† אָן† און† ענדיקט† זיך† אינעם†סאַמע† האַרץ†פֿון† קאַרפּינאָ יטשעס† ילנע† —† א" פֿן†ראָג† פֿון†גלעזער )גאַס† און†ייִדישער† גאַסÆ † דאָרט†איז† אַ†מאָל† געשטאַנען†אַ† בלינדער†ייִד† און† האָט†געבעטן† אים†אַריבערפֿירן† פֿון†א -ן† זייַט†גאַס† א" ף†דער† אַנדערערÆ †צוזאַמען† מיט†צענדליקער† אַנדערע† געשטאַלט ן†איז† דער† דאָזיקער† ייִד† פֿאַרבליבן† שט- ן† א" ף† דער† גאַס¨ † פֿאַרא- ביקט† דורך†קאַרפּינאָ יטשעס† כּוח) הדמיוןÆ

קאַרפּינאָ יטש† טש פֿאַרשט- ט† דעם† עם מהות† פֿון† דער† ער ל יטעראַרישער† ר מלאָכה† אַז" ∫† „אַ† אַ שרייַבער† ערט† ט ניט† געב" רן¨ † מען† ען דאַרף† ז- ער† אַ אַ† סך† אַרבעטן¨ † צו† ו דערגראָבן†זיך† צו† דעם †א -גענעם† באַש- דענעם†טאַלאַנט ל Ɔ“ער†האָט† געפֿונען† זייַן†שליחות† י† אַ†היטער† פֿונעם†אַלטן† ילנער† „גע ירץ “¨ † אָס† מען† שפּירט† צום† שטאַרקסטן† ד קא†אין† דער†אונטער עלט Ɔ†

צומאָל† באַקומען† די† העלדן† פֿון† קאַרפּי≠ נאָ יטשעס†מעשׂיות† אַן†עכט )העראָיִשן† פֿאַרנעם¨ † י† למשל¨ †די† גאַסן) פֿר" †תּמרה† די†ה "כע Ɔ זי†איז† גע ען† ד י†א -נציקע† ייִדישע† פֿר" ¨† אָס† האָט† זיך† ניט†א "סגעטאָן† פֿאַר† די† דייַטשן† ען† ז- † האָבן† צעשאָסן† ייִדן†אין† פּאָנאַרÆ †און† אַז" † האָט† זי†„געראַטע עט† דעם†כּבֿוד† פֿון†דער† ייִדישער† פֿר" “¨ † האַלט† קאַרפּינאָ יטש Ɔ אין† פּאָנאַ ר†און† אין† ילנער† געטאָ†איז† אומגעקומען†א "ך† זייַן† משפּחה¨ †נאָר† ער†אַל -ן† האָט†געהאַט† אַ†גוטן† מזל† זיך†צו† ראַטע ען†אינעם† סאָ עטן) פֿאַרבאַנד¨ † וּ† מען†האָט† אים†גלייַך† פֿאַרשיקט†א "ף† אוראַלÆ

קאַרפּינאָ יטש† מעג† זייַן† באַש- דן† ען† עס† קומט† צו† אָפּשאַצן† זייַן† טאַלאַנט¨ † אָבער† ער† איז† גוט† גע "ר† פֿון† די† ש עריק- טן† פֿון† דער שעפֿערישע ר†א "פֿגאַבע ¨† אָס† ער† האָ ט†א "ף זיך† גענומעןÆ † ער† - סט¨ † אַז†„ק -נער† איז† ניט מצליח†גע ען† אין†שילדערן† די†אונטער עלט Æ“און†דער† סוד†פֿון† זייַן†הצלחה† איז†אין† דער†אינ≠ טימער†ליבע ¨† אָס† ער†פֿילט† פֿאַר†זייַנע† העלדן און†ז -ער† אומגעקומענע† עלטÆ †דאָס† איז†א "ך גע ען†זייַן† א- גענע†פּרי אַטע† עלט ¨† אָס† ער האָט†געשאַפֿן† פֿאַר†זיך† אין†ישׂראל Æ

בייַ† טאָג† האָט† אַבֿרהם† קאַרפּינאָ יטש געאַרבעט†אין† דער†פֿאַר אַלטונג† פֿונעם†ישׂראל≠ דיקן† פֿילאַרמאָנישן† אָרקעסטערÆ † דער† פֿילם ייַזט† זייַנע†פֿאָטאָס† מיט†די† שטערן†פֿון† עלט ) מוזיק∫†אַרטור† רובינשט- ן¨ †לענאַרד† בערנסטייַן¨ זובין† מעטאַÆ † בייַ† נאַכט† האָט ער†א "סגעטאָן† דעם† דרייַט- לן) קאָסטיום†מיטן† קראַ אַט†און† זיך אַ עקגעזעצט† צום† שרייַבטיש¨ אַרומגערינגלט† מיט† די† שאָטנס פֿון†די† ילנער† גאַסןÆ

די† מעשׂיות† עגן† ילנער טיפּן† זייַנען† פֿול† מיט† שאַרפֿע אָבסער אַציע ס†און† פּיקאַנטע פּרטים¨ † י ¨† למשל¨ † דער† פּלאַן† צו עפֿענען† אַ†„ייִדישע† פֿאָלקשול† פֿאַר ליבע“¨† אָס† האָט†געהערט† צו†דעם באַקאַנטן†פֿאָלקלאָריסט† שמשון†כּהן Æ אַזאַ† מין† אַנשטאַלט† אָלט† א" ך געשאַפֿן† ג פֿעסטע† אַרבעט) שטעלעס פֿ פֿאַר†ייִדישע† גאַסן) מ- דלעךÆ

אין† דער† ייִדישער† מיטאָלאָגיע פֿון† פֿ מזרח) א- ראָפּע† פֿאַרנעמט† אָדעס דעם†בכּבֿודיקן† אָרט†פֿון† דער†„גנבֿים ) ה" פּטשטאָטÆ“†פֿאַר† דעם†דאַרף† מען†באַדאַנקען דעם†רוסיש )ייִדישן† מחבר†איסאַק† באַבעלÆ † ילנע ערט† פֿאָרגעשטעלט¨ †להיפּוך ¨† י† די†שטאָט† פֿון רוחניות¨ † קולטור†און† למדנות Ɔ אין† דער†אמתן אָבער†איז† דער†אָנט -ל† פֿון†ייִדן† צ ישן†אָדעסער אונטער עלט† ניט† גע ען† העכער†א -דער† אין אַנדערע† שטעט† פֿונעם† רוסישן† תּחום) המושבֿ¨ בעת† ילנע†האָט† טאַקע†יאָ† געהאַט†אַ† שטאַרקע און†אַנט יקלטע† אונטער עלטÆ

„שרייַבן† איז†ז -ער† אַן†אינטימע† עובֿדה¨ † י ליבע“¨† זאָגט†קאַרפּינאָ יטש Ɔ ער†האָט† געשאַפֿן זייַן† ילנע† פֿאַר† זיך¨ † י†א "סצאָלנדיק† זייַן חובֿ†פֿאַר† דער†אומגעבראַכטער† עלט† פֿון†זייַן יוגנטÆ † און† מיר¨ † זייַנע† ל- ענער¨ † פֿאַרבלייַבן† אים דאַנקבאַר† פֿאַר† דעם¨ † אָס† ער† האָט† זיך† אַז" ברחבֿותדיק† געט- לט† מי ט†אונדז† מיט† זייַנע טייַערסטע†אוצרות Ɔ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.