אי קעלער

Forward (Yiddish Edition) - - אין דער וועלט ון ייִדיש -

אַÆ מÆ פֿוקס

די†שמאָלע† שט נטרעפּ¨ †געשפּאָלטענע† מיט† אייַנגעפֿרעסענעם† אַלטן† שט! ב¨ † מיט† אָפּגע≠ טרעטענע† טריטגריבער¨ † האָבן† זיך† געדר דלט¨ † י† די† רינגען† פֿון† אַ† שלאַנג¨ † אַראָפּ¨ † אַראָפּ† י† אין†דער† פֿינצטערניש†פֿון† אָפּגרונטÆ †בייַם† אַראָפּ≠ נידערן†אין† קעלער†האָט† מען†געמוזט† נ גן†דעם† קאָפּ¨ † אַז† ער† זאָל† זיך† נישט† אָנשלאָגן† אין† דעם† האַלב# קייַלעכדיקן¨ † מיט† פֿייַכטן† שימל† אָנגע≠ אַקסענעם† ציגל# גע עלב¨ † אָס† האָט¨ † י† אַ† גר! סע† ש אַרצע† שיסל¨ † איבערגעקערט† מיטן† מ! ל† אַראָפּ¨ † ש ער† געה! ערט† איבערן† קעלערÆ † צום†ערשטן† זענען†די† א! גן†בלינד† גע אָרן†אין† דער† גראָער† געדיכטעניש† פֿונעם† שט! ב¨ † אָס† האָט† גענעפּלט† אין† דער† לופֿטן† י† אַ† אָלקן† אַשÆ † פּעלצהאָר¨ † געקרימטע† שטיקלעך† פֿאָדעם¨ † י† ייַסע† ערים ¨† זענען† געש וּמען† אין† איםÆ † מען† האָט† געהערט† אָפּגעהאַקטן¨ † ה זעריקן† הוסטן†פֿון† ל דיקע†ברוסטן ¨† י† פֿון†פּ !קן ¨† אין† קייַכעדיקן†אָטעם ¨† י† פֿון†גע אָרגענע† העלדזערÆ

אַז† דאָס† א! ג† האָט† זיך† אַ† רגע† צוגע !נט† צו† דעם† פֿאַרמעקטן† האַלב# טונקל† און† דורכגע≠ דרונגען† דעם† אַשיקן† שט! ב# אָלקן ¨† האָט† מען† דערזען¨ † י† דורך† דער† שאַטקע† פֿון† אַ† זיפּ¨ † דעם† דנאָ† פֿונעם† קעלער¨ † געדי כט† אָנגעזעצט† מיט† קופּעס† אָנגעב! גענע† מ דלשע† קעפּ¨ † ענג† צונ! פֿגעשטעקטע†לעבנאַנאַנד ¨† י† עופֿות†אין† אַ† שטייַגÆ †די† דאָזיקע†קעפּ† פֿון†די† ייַבער ¨† יונגע†און† אַלטע¨ †האָבן† אַלע†געהאַט† בל כע¨ †פֿאַרטריקנטע† פּנימער¨ † מיט† א! סגעצ! מטע† קנעכערנע† טאָלן† בייַ† די† של פֿן¨ † י† שאַרבנסÆ † די† צעש! בערטע† קעפּ†האָר ¨† פֿול†מיט† שטיקלעך† פֿאָדים† און† שט! ב¨ † זענען† גע ען† שיטער¨ † געל¨ † י† פֿאַ†ר יאַנעט† גראָז† און† אין† די† אייַנגעפֿאַלענע† מ דלעך† האָבן†זיך† געש אַרצלט†פֿאַר≠ פֿ! לטע† שטיקלעך† צ ן# פּענ≠ קעס¨ † י† פֿאַרזשאַ ערטע† שטי†קלעך† טש עקעסÆ † עס† האָט† דאָ† נעפּלדיק† געטריפֿט† מיט† א! סגעש יצט# ש ערן¨ † ז! ע†רלעך # אַרעמען†ריח Ɔ אין† די† הערצער† זענען† דאָ† שטום† גע ען† אָנגע אַקסן† פֿאַ†רבי≠ טערטע†נ !טן ¨† י† סאַזשע†אין† ק! מענסÆ †אַז† ז †האָבן† א! ף†אַ† רגע†א !פֿגעה !בן† דעם†טעמפּן† בליק†פֿון† גער! טלטע¨ †קרענקלעכע† א! גן¨ †איז† ער† מיד†הענגען† געבליבן†א !ף† דעם†פֿאַרש אַרצטן† ציגל# גע עלב¨ † אָס† האָט† געטריפֿט† מיט† דינע† אַסער #טראָפּנס ¨† י† מיט† נאָגנדיקן† טר! ער# גלי ער†פֿון† פֿאַרקנעכטן†לעבן Æ

גאַנץ† פֿון† א! בן† האָט† בל ך† געריזלט† טר†יבער† שייַן† פֿון† קל נע† פֿענצטערלעך¨ † מיט† אייַזערנע† קראַטעס¨ † י† אין† תּפֿיסה¨ † און† איבער† ז † זענען† גע ען† איבערגעצ! גן† געדיכטע† פֿאַ†רזשאַ ערטע ¨† דראָטענע† נעצן¨ † אָס† האָבן† שטענדיק† געציטערט† פֿונעם† געזשום† פֿון† די† נ מאַשינעןÆ

דער† קעלער† איז† גע ען† אַ† אַרשטאַט† פֿון† פֿוטער אַרג† און† זעק† אין† אַ† הינטערגעסל† פֿון† דער†ש נער† שטאָט† יןÆ †פּעק† מיט† כע† פֿעלן¨ † אָס† האָבן†געאָטעמט† מיט†ש ערן ¨† ז! ער# פֿעטן† ריח¨ † זענען† אַהער† געבראַכט† גע אָרן¨ † און† די† קנאָכיקע¨ †פֿאַרהאָרע עטע† הענט†פֿון† די† ייַבער† האָבן† ז † געשניטן† מיט† שאַרפֿע† מעסערס¨ † אַנדערע† האָבן† ז † געבערשט† און† געקעמט¨ † י† אַנדערע† האָבן† די† פֿעלן† גענ ט† א! פֿן† ש! סÆ † אין† דער†טריבער† בלינדק ט† פֿון† די† עלעקטרישע† לעמ†פּלעך ¨† אָס† האָבן† געל† געזופּט† די† שט! ב# אָלקנס ¨† האָט† מען† גע≠ מאַכט† די† ש נע† פּעלצן¨ † אָס† צירן†און† אַרעמען† די†לייַבער† פֿון†די† רייַכע† שטאָטלייַטÆ † אין† אַ†נדערן† עק† קעלער† האָבן† גע≠ טראַסקעט† נ מאַשינען † ¨† אָס† מען† האָט† א! ף† ז † גענ ט† גראָבע† זעקÆ † אַ† באַזונדער† קופּקעלע† מ דלעך††האָבן† פֿאַרריכט† און† געל גט† לאַטעס† א! ף† אַלטע¨ † ש אַרצע† און† קלעפּיקע† זעק¨ † אָס† האָבן† א! סגעזען† י† שרעקיקע†זשאַבעס Ɔ צ ישן†ז † האָט†מען† געזען† אַרבעטן†דרייַ† ייִדישע†מ דלעך Ɔ די†קל נע† מאַני† מיט† דער† פֿאַרשפּיצטער† נאָז¨ † די† לאַנגע† אייַנ≠ געב! גענע†שׂרה† בין†מיטן† גלעזערנעם†א !ג ¨† און† די†פֿרעמדע† ש נע†חנה† קרעל¨ † אָס†מאַני† האָט† זי†געבראַכט† אַהער¨ †אין† קעלער¨ †צו† דער†אַרבעט Æ

מיט† אַ† מאָל† טוען† זיך† ז ערע† קעפּ† טיפֿער† אַ† נ ג† איבער† דער† אַרבעט† י† אין† שרעק† פֿאַר† עפּעס† אַ† צרהÆ † ז ערע† אָטעמס† ערן† פֿאַר≠ שטומט¨ † און† מאַניס† בליק† טוט† אַ† זייַטיקן† פֿלי† איבערן† קעלער∫† צי† מ הערט† און† מ סט¨ † אַז† ס עט† זיך† דאָ† באַלד† אָפּשפּילן† אַ† פֿר לע כע† מעשׂהÆ † מיט† ב דע† שפּיציקע† עלנב! גנס† טוט† זי† אַ† טאָרע† אירע† ב דע† חבֿרטאָרנס¨ † שׂרה† בין† און†חנה† קרעל¨ † אָס†זיצן† פֿון†ב דע† זייַטן†און† אַרבעטן†גיכער∫

—† א! ¨† קינדער¨ † דער† באַלעבאָס† ג ט ¨† דער† אַלטער† חזיר¨ † דער† הער† קנעפּלמאַכער ¨† אַ† רוח† אין†זייַן† טאַטןÆ †—†ש #אַ #אַ ¨† רעדט†נישט ¨† ייַל† ער עט† ב ז† ערןÆ

ס דערהערט† זיך† אַ† סקריפּ† פֿון† דעם ברעטערנעם† קאָנטאָר# טירל¨ † אָס† שט ט† י† אַ שטייַג†אין† ינקל† קעלער¨ †און† ס קייַקלט†זיך† אַר! ס אַ†קל ן ¨† קייַלעכדיק†מענטשל ¨† אונטערטראָגנדיק דאָס†ה !כע† דיקע†בייַכל† מיט†ב דע† הענטÆ †זייַנע שאַרפֿע† א גלעך† פּינטלען† ברוגזÆ † ער† קנעפּלט מיט† פֿאַרציטערטע† פֿינגער† דעם† פֿאַרשמירטן¨ ש אַרצן† ראָקÆ † א! פֿן† א! סגעקראָכענעם† קאָפּ¨ שט ט† פֿאַרשפּיצט† אַ† מיצל¨ † י† בייַ† אַ† גלחÆ † די לאַנגע†שופֿר #נאָז† איז†געב !גן† איבער†ב דע† דיקע ליפּן¨ † אָס†ציִען† זיך†אין† דער†בר ט ¨† פֿון†א ן† עק פּנים† צום† אַנדערןÆ † די† מיטגאָמבע† איז† געגאָלט מיט†אַ† לענגלעך†גריבעלע† און†פֿון† ב דע†באַקן הענגען† אַראָפּ† צ † פֿאַרשפּיצטע† געל# גר! ע בערד¨ † י† צ † פֿלעדער ישןÆ † א! פֿן† האַלדז באָמבלט† אַ† שנור† מיט† אַ† ש אַרצן† טרייַבערלÆ ער† דערהערט† נישט† א! ף† א ן† א! ער¨ † און† אַז מען† רעדט† צו† אים¨ † שטעקט† ער† אַרייַן† דאָס טרייַבערל†אין† א! ער¨ †און† ער†קרימט† דאָס†מ !ל צום† טרייַבערל¨ † גלייַך† ער† יל† זיך† אַרייַנפֿייַפֿן אין† א! ערÆ † שט ענדיק† אַ† ביסל¨ † נעמט† ער צום† ערשט† אַר! ס† פֿון† א בערשטער† עסטל # קעשענע† אַ† לעדערן† ש דל† און† פֿון† דאָרט† אַ גילדענעם† א! גן# צ יקער¨ † זעצט† אים† מיט† צ פֿינגער† אַר! ף† רייַטנדיק† א! ף† דער† שופֿר# נאָז¨ טוט† דערנאָך† ז ער† פּאַ אָליע† און† באַדעכטיק אַ†מעלק† מיט†דער† זשמעניע†א ן† העלפֿט†באָרד ¨ דערנאָך†אַ† מעלק†מיט† דער†אַנדערער† זשמעניע די† אַנדערע† העלפֿט† און† הוסטלט† אָפּ† מיט גרימצאָרןÆ

—†האַ ø† אָס ø† אָס† ה סט†דאָס ø† מען†אַרבעט אָדער† מען† שלאָפֿט† בייַ† מיר¨ † העø † ז † ילן אומזיסט†געלט† באַצאָלטø †איך† שמייַס†אינען† אַלע אַר! ס¨ † איך† פֿאַרמאַך† דעם† קעלער¨ † זאָ† אַר† איך

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.