געברענגט אַ סוד

Forward (Yiddish Edition) - - אין דער וועלט ון ייִדיש - יÆ מ Æ ייַסנבערג

ס איז† ש ער† צו† פֿאַרשט ן† זייַן† א! סזען† נאָך† אַ† לאַנגער† צייַט† נישט† זייַן† אין† דער† ה ם Ɔ געקומען† איז† ער† א! ף† אורל! ב† צום† ברודערÆ † א גנטלעך† צו† זיך† אַה ם Ɔ נאָר† דער† ברודער† האָט† ש! ן† געהאַט† אַ† ייַב† און† ער† נישט¨ † האָט† עס† געה סן† צום† ברודערÆ † זייַן† פּנים† איז† גע ען† ליכטיק¨ †קייַלעכדיק ª† די†א !גן ¨† כּמעט† שייַנענדיק¨ † ען† ז † אָלטן† נישט† גע ען†אַ† ביסל†פֿון† גר! לעכן†קאָליר Ɔ אָבער†דערפֿאַר† די†גר !סק ט† ז ערע¨ † דאָס†גלייַכע ¨† אָפֿענע†קוקן† איז†גע ען† נאָך† מער† י† שייַנענדיק טÆ † און† וּהין† האָבן† ז † אים† געקענט† ל גן† שלאָפֿן¨ † דער† ברודער† מיטן† ייַב ¨† ען† עס†קומט† אָן†די† נאַכט ø† זען†זעט† ער†א !ס† אין†זייַן† ש נעם†זעלנערישן† שינעל†מיט† די†נייַע† שליפֿעס¨ † י†גאָר† אַ† גר! סער† מאַן¨ † י† עס† אָלט† דער† ק סער† אַל ן† גע עןª † דערצו† נאָך† איז†ער† א! ך†העלדיש ¨† סייַ†אין† זייַנע† בר טע† אַקסלען† און† סייַ† אין† זייַן† מילך# קלאָרן¨ † ר נעם† פּנים Ɔ וּהין† זשע† האָבן† ז † אים† צו† ל גן† אין† ז ער† ברודיקער† שטוב¨ † און† בשעת† ער¨ †אַזאַ† מאַנספּאַרש! ן¨ † ען†ער† ציט† זיך† אין† איר† א! ס¨ † אָלט† ער† זי† גע≠ דאַרפֿט† אַל ן† טאַקע† צו† פֿאַרנעמען ø† די†גאַנצע† דאגה†איז† א! ף†ז † געפֿאַלן† א! ך† איבער† זייַנע† געפֿעסלטע† און† ספּעציעל† געקאַרבטע† שטי ל¨ † אָס† מען†קריגט† ז †נאָר† דאָרט†ערגעץ ¨† אין† די† ייַטע†מקומות Ɔ א! ך†איבער† דעם† סקריפּ¨ † אָס†ז † האָבן†צוגעסקריפּעט† בייַ†יעדן† טריט†און† צוגעגעבן†אים† אַ† גאָר†זעלטענעם† סודÆ ”†אָט† אַז! ¨† ה סט† עס¨ †לעבט† מען†אין† יענע†ערטער ÆÆÆ“און† ירקלעך ¨† אָלט† מיכאל† געדאַרפֿט† א! סזען† י† אַ† סוד¨ † נישט† נאָר† בל! ז† דערמיט¨ † נאָר† דאָס¨ † אָס† עס† האָט† זיך† אין† זייַנע† א! גן† אָפּגעשפּילט¨ † האָט†א !סגעזען† עפּעס†ז ער† ייַטס ¨† פֿרעמדס¨ † אָס† ליגט† איבער† ימים Ɔ און† אָלט†ער† נאָר†דערצ לט† עפּעס† עגן† ש אַרצן† אָדער† קאַספּישן† ים¨ † י† אַז! †אַ† שט גער†דער†” פּאַראָכאָד“† ©דאַמפֿער ®† האָט† זיך† גע יגט† א! ף† ב דע†זייַטן ¨† אַהין†און† אַהער¨ †און† עס† האָבן†זיך† געיאָגט†די† עלן† י† מחנות† ש אַרצע† עלף¨ †און† י ¨† ענדלעך¨ †איז† די† שיף† אַרייַן† אין† דער† ”בו כטעÆÆÆ“† דעמאָלט† —† ק ן† א נציקער† פֿון† די† שכנים† אָלט† נישט† פֿאַרמיטן† זייַן† א! ער† צוצול גן† און† א! סגעהערט† י† אַ† ה ליקע¨ † פֿאָרכטיקע† מעשׂהÆÆÆ † האָט†ער† אָבער†גאָרנישט† דערצ לט¨ † ימכאל¨ † און† דאַדורך¨ † קען† זייַן¨ † ש עבט† איבער† אים† נאָך† גרעסער† און† נאָך† מוראדיקער† דער† סוד† פֿון† דער† ייַטק ט¨ †פֿון† דער†פֿרעמדק ט Ɔ דער† דאָזיקער† סוד¨ † דאַכט† זיך¨ † ליגט† אין† אים† טיף† באַהאַלטן¨ † אַפֿילו† אין† די†ר !טע† פּאַסיקלעך†פֿון† זעלנערישן† העמד† זייַנעם¨ † ובפֿרט† נאָך†—† אין† די† א! גןÆ †אָט† דאָס†אַלץ† האָט†פֿאַרשאַפֿט† דעם†ברודער† מיטן† ייַב¨ †דער† ש ע≠ גערין† זייַנער¨ † י† אַ† ש ערע† זאָרגÆ † און† ה! פּטזאַכלעך† —† איר† טאַקע¨ † דער† ש עגערין∫† ” וּהין† עלן† ז † אים†ל גן ø“

און† איזן† ער† דאָך† פֿון† א ן† משפּחה¨ †כאָטש† ער†זעט† א! ס†אַז !ÆÆÆ † ב דע†ברידער† האָבן†דאָך† א ן†טאַטן† געהאַטª †א ן† שטיקל†פּלאַץ† האָבן†ז † נאָך† ב דע† בשותּפֿותÆ † דאָס† איז† די† ירושה¨ † אָס† דער† פֿאָטער† האָט† ז † איבערגעלאָזטÆ

זומער† ערט† אין† דעם† גאָרטן† פֿאַרז ט†גרינס Ɔ דורך†די† שטראַכעטן† אָס† ג ען† אין† גאַס† אַר! ס¨ † קוקן† אַדורך† די† גרינע† בלעטערדיקע† שטענ†גלעך† פֿון†די† קאַרטאָפֿלעס†מיט† ז ע†רע† פֿייַנע† בליטן¨ † אָס† פֿאַר≠ שייַנען†דאָס† א! ג†מיט† ז ער† סער† פּערל# א דל†ק ט Ɔ ז † קוקן† אַר! ס† מיט† ז ער† שלום† און† דערצ לן† עגן† ז ער†שטילן† לעבן†דאָ† אונטער† דעם†פּל !ט Ɔ א! ך†די† שפֿע¨ † אָס†איז† דאָרט† אין† יענער† ז†ומער† דיקער† צייַט† איז† נישט† אָפּ†צושאַצן Ɔ ט ל† מאָל† שטעקט† אַ† קונדס† אַרייַן† אַ† הענטל† דורך† די† שטראַכעטן† און† נעמט† נאָך† אַפֿער†פֿון† אונטער†די† גרינע†שטענג≠ לעך† עטלעכע† ייַסע† גר! סע† א ער† פֿון†אַ† הון¨ † אָס†האָט† זיך†פֿאַ† רגנבֿעט† אונטער† דער† בעל# הביתטעס† יסן ¨† דעם† ברודערס† ייַב ¨† א! סזיצן† דאָ† קינדערלעך¨ † ייַל† יענע† יל† דאָס† איר† נישט† געבןÆ † און† נישט† נאָר† בל! ז† דאָס† פֿרידלעכע† שטיקל† פּלאַץ† האָבן† די† צ † ברידער† בשותּפֿותÆ † א! ך† דאָס† הייַזל¨ † אָס† קוקט† אַר! ס† פֿון† דאָרט† פֿון† אונטער† אַן† אַלטן¨ † א! סגעקרימטן† מאָך# באַ אַקסענעם† דאַך# דאַשיק Ɔ דער† דאַך† זעט† א! ס† י† אַ† היטל¨ † דאַכט† זיך¨ † פֿון† אַ† פֿאַר≠ צייַטישן†מענטש Ɔ דער†מענטש† שט ט† אָנגע כמורעט† א! ף† דער† עלט† און† האָט†ש !ן† נישט†ק ן† כּוח†דאָס† היטל† אַר! פֿצורוקן¨ † און† דאַדורך† קוקט† ער† אַז! † א! סגעקרימטÆÆÆ † אָט† דאָס† האָבן† ז † א! ך† בשותּפֿותÆ † אַרייַן† ג ט† מען† דערינען† טאַקע† דורך† דעם† טירל† אָס† איז† אין† פּל! טÆ † זומער† זענען† פֿאַר† דער† פֿאָרנטיקער† אַנט ¨† אין† ב דע† זייַטן¨ † א! סגעזעצט† בר ט# בלעטערדיקע† ר! זן# שטאָקן™ Ɔ פֿון† ז ער†בר טק ט† און†גרינק ט† ל גט† זיך† שטענדיק† אַ† זאַפֿטיק# גרינלעכער† שאָטן†איבער† דער†זאַמד #סטעטשקע ¨† אָס† פֿירט†טיף† א! פֿן†בערגל† צו†דער† בר טער† הילצערנער† טירÆ † ינטער† ידער† —† איז† א! סער† דעם¨ † האָבן† ז † נאָך† א! ך† אַ† שפּייַ כלער† הינטן¨ † ייַט† אונטערן† לאַנג# שמאָלן† ה! ףÆ † דער†שפּייַכלער† איז†ש !ן† א! ך†ז ער† אַן† אַלטערÆ † דער† פֿאָטער† פֿלעגט† אין† אים† האַלטן† פֿאַרש דענע† בעל# הבתּישק טןÆ †און† א! ך†הייַנט† באַנוצט† אים† די† ש עגערין† דער! ףÆ † נאָר† פֿון† דעסט עגן† איז† דאָס† אַלץ† איצט† גע ען†אַ† שפּייַÆ †קל ן† און†אָרעם† האָט† דאָס† אַלץ† א! סגעזען† אַנטקעגן† דעם† נייַ# אַה מגעקומענעם† גאַסטÆ † ערשט† איצט† האָט† די† ש עגערין† דערזען† איר† קל ניק ט† און† איר† אָרעמק ט∫† וּהין† עלן† ז †אים† פֿאָרט†ל גן ø†—† האָט†זי† זיך†שטיל† נאָר†געהאַלטן† אין† א ן†פֿרעגן Æ

איר† מאַן¨ † דער† ברודער ¨† האָט† גע וּסט†פֿון† איר†ש ערער† זאָרג ¨† אָס† דאָס†איז† א! ך†זייַן† זאָרג†גע ען Ɔ אָבער† אין†שפּייַכלער† איז†געלעגן† גענוג†ה ¨ † נאָך†פֿון† פֿריִערדיקן†מאָל† שנייַדן†א !ף† ז ער† א גן† שטיקל† לאָנקע¨ † אָס† ז † האָבן† טאַקע† דאָרט† א! ף† יענער† זייַט¨ † ידער† הינטן¨ † ש! ן† נאָך† דעם† שפּייַכלער†—†און† אָס† איר¨ †דעם† ייַב† זייַנעם¨ †איז† עס†גאָר† נישט†אייַנגעפֿאַלן† אין†זין ¨† אַז†טאַקע† אין†דעם† ה †דאָרט† אין† שפּייַכלער† קען† א! ך† זייַן† נישט† ק ן†שלעכט† געלעגערÆÆÆ

—† נו¨ † אָס†זשע† זאָרגסטו ø†—† האָט† דער† מאַן† געפֿרעגט¨ † †— אָט† זעסטו† דאָך¨ †און† ש! ןÆÆÆ

און† ירקלעך†איז† דערמיט†ש !ן† באַזייַטיק† גע אָרן† די† זאָרגÆ † ט ל† מאָל† אַן† אייַנפֿאַל† אַ† גוטער† העלפֿט† מער† י† די† גרעסטע† רייַכק ט¨ † ען† מען†קען† זיך†אין† איר†ק ן† עצה†נישט† געבןÆ

דער†ברודער† ידער ¨† דער†אַה מ≠ געקומענער † ¨† האָט†אַ דאי† נישט†פֿאַר≠ שטאַנען† די† זאָרגÆ † ער¨ † אַ† געשעפֿט† האָט†ער ¨† אַבי†ער† איז†אַה מגעקומען† און† מען† זעט† זיך† ידער Ɔ טאַקע† אין† דער†אמתן∫† אָס† האָט†ער† צו†זאָרגן ø† —† אָט† זעט† ער† די† ש עגערין† זייַנע¨ † אַ† געזונטע† און† ש נע¨ † אַ† בר ט≠ ברוסטיקע † Ɔ איר†שטימע† ל! פֿט†פֿון† אַ† גר! מער¨ †בר טער† ברוסט¨ † י†ט !זנט† גלעקלעך¨ † בשעת† ז † צעקלינגען† זיך† אין† אַ† גר! סן¨ † בר טן† גאָרטןÆ † און† איבערה! פּט†טאַקע ¨† ען† זי†רופֿט† די† הינער†צונ !ף† פֿון†גאָרטן ¨† אין†האַלבן† טאָג¨ † כּדי† צו† אַרפֿן† ז † שטיקלעך† אָפּגעקאָכטע† קאַרטאָפֿלעסÆ † דעמאָלט† שט ט†נאָך† א! ך†די† זון†איבער† דער† מיט† חלל¨ † פּונקט† איבער† איר† קאָפּ†—† פֿל צט† איר† קול¨ † חוץ† י† גלעקלעך¨ † א! ך† נאָך† צוזאַמענגעמישט¨ † י† מיט† אַ† טייַך† ליכטיק טÆ † ער† זעט† איר† בר ט¨ †ז !בער† קל ד†און† די†טונקל≠ ק ט† פֿון† די† פֿאַלדן¨ † אָס† לאָזן† זיך לענג# א! ס† אַראָפּ† פֿון† אונטער† איר טאַליע¨ †צוזאַמען† מיט†אירע† דראָבנע ייַבע† רישע† טריטÆ † אָט† די† דאָזיקע פֿאַלדן¨ † בשעת† זי† באַ עגט† פֿלינק מיט† אירע† טריט¨ † באַקומען† עפּעס מיט† אַ† מאָל† אַן† א! פֿגע אַכטק ט און† טאַנצן† פּונקט† י† לעבעדיקע מיט† אַ† געש ינדער† צערודערטק ט¨ אָפּשפּרינגענדיק†און† צופֿאַלנדיק†מיט אַ† קושן† פֿון† די† ז! מען† אירע† טריטÆ דעמאָלט†זאָגט† ער†איר ¨† ען† זי†ג ט פֿאַרבייַ∫

—† אָס† דאַרפֿסטו†דען† זאָרגן†פֿאַר מייַן†שלאָפֿן† ג ן ÆÆÆø אָךÆÆÆ †—†זאָגט† זיÆ און† די† ש עגערין† פֿילט† גאָר נישט¨ † י† זי† פֿאַלט† אַל ן¨ † י† פֿון זיך¨ † צו† אים† צוÆ † אָבער† זי† בלייַבט שט ן†און† זאָגט†גאָרנישט† מער¨ †נאָר י† דאָס†פּנים† אָלט† איר†מיט† אַ†מאָל ¨ פּלוצלינג¨ † אַראָפּגעזונקען† גע אָרן און† י†זי† אָלט† ערגעץ†אַרייַנגעפֿאַלן ¨ פֿאַרבלאָנדזשעט† גע אָרן† מיט† אירע טריט¨ † אַל ן† נישט† יסנדיק† וּהין Æ עס† זעט† א! ס¨ † י† זי† אָלט† עפּעס גע אָלט¨ † אָדער† עפּעס† געהאַט† צו זאָגן¨ † נאָר† די† ערטער† זענען† איר י† דערשטיקט† גע אָרן† אין† האַלדזÆ מיכאל† ידער ¨† דער† ש אָגער¨ † איר מאַנס† ברודער¨ † פֿאַרשעמט† זיך† אַל ן א! ך†פֿאַר† איר†ר !טק ט Æ

זי†שט ט† אַז! †אַ† צ # דרייַ†סע≠ קונדן† מיט† שטיל† אַראָפּגעהאַנגענע ברעמען† פֿון† איר† געזונקענעם† י פֿאַר†ל !רענעם† פּנים Ɔ זי† האַלט† זיך דעמאָלט† ז ער† שטאַרק† אייַן† אין אָטעמען¨ † אַז! † אַז† מען† קען† גאָר דייַטלעך† הערן¨ † י† איר† האַרץ קלאַפּטÆ † און† מי כאל¨ † דער† ש אָגער¨ סט†ש !ן† איצט¨ †אַז† בייַ†נאַכט ¨† ען די†זון† עט† אונטערג ן¨ †האָט† ער†צו שלאָפֿן†אין† שפּייַכלער†צ ישן† ה ÆÆÆ

אַ† ר! טע† האָט† זיך† אין† יענעם פֿאַרנאַכט†די† זון†אַראָפּגעלאָזט† ייַט הינטער† ז ער† פּאַרקאַן† און† האָט א! סגעזען†† י† אַ† גר! סער† סט! ג ה ÆÆƆ אַ† ר! טע† סודותדיק ט† האָט די† שטילק ט† פֿון† דער† עלט† אייַנ≠ געהילטÆ

* שט נגען "ון ר זן' קערן ”סל נעטשניקעס“

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.