געשמיס דע שמייַסערÆÆÆ

Forward (Yiddish Edition) - - אין דער וועלט ון ייִדיש - זוסמאַ סעגאַלאָ יטש

געה סן† האָט† ער† דידקאָÆ † אַ† ש נער† מאַלאָרוס Ɔ אַ† יונגער† כ אַט Ɔ אין† זייַן† דאָרף† איז† ער† אַ דאי†גע ען† דער†ערשטער ÆÆÆ

בייַ† אונדז† אין† קאַזאַרמע† האָט† מען† אים† ליב† געהאַט† פֿאַר† זייַנע† טענץ¨ † פֿאַר† זייַנע† ש נע† לידערÆ † אומעטום†רוקן† זיך†אַזעלכע† אַר ס† י† די†ערשטע Ɔ י† א ף†עפּלב ם ¨† אַרפֿט† זיך† אין† די† א גן† יענער† עפּל¨ † עלכער†באַקומט† פֿריִער†פֿאַר† אַנדער† די† ר טע† בעקעלעךÆÆÆ † מען† קאָן†אַזאַ† נישט†פֿייַנט† האָבןÆ †אַלע† ילן† זיך†מיט† אים† חבֿרןÆ † מען† שטעלט† אים† שטענדיק† אַר ס† אין†פֿראָנט ÆÆƆ אַ†ש נער† זעלנערÆ †אים† פֿאַרש ייַגט† מען¨ † ען†ער† לערנט†זיך† שלעכטÆ

דידקאָ†איז† טאַקע†גע ען† אַ†לאַנגע† צייַט†דער† ליבלינג†פֿון† אונדזער†ראָטע Ɔ ער†האָט† ניקער† י† אַלע†אַנדערע† געפֿילט†דעם† ש ערן†יאָך† פֿון† קאַזאַרמעÆ †שלעכט† איז†אים† נישט†גע ען Ɔ רייַכע† קרובֿים†האָט† ער†געהאַט Ɔ ייַזט† א ס¨ †אַז† עס†איז† אים†טאַקע† צו†גוט† גע עןÆ

דידקאָÆÆÆ † דער† ש נער† יונג† מיט† די† בל ע† א גן† איז† גע אָרן† אַ† תּליון¨ † אַ† שמייַסערÆ † אין† דעם† יאָר† פֿון† ערבֿ† דער† רוסישער† רע אָלוציע† האָט† מען† אין† די† קאַזאַרמעס† געשמיסןÆ † פֿאַר† יעדער†קל ניק ט Ɔ מען†האָט† געקאַטע עט†פֿאַר† אַ עקג ן†אָן† אַ†דערל בעניש ¨† פֿאַר†נישט† ר ניקן† די†ביקס ¨† פֿאַר†אַ† ב זן†בליק† א פֿן†ז אָדנעם ÆÆƆ פֿאַר† נישט† עלן† געבן† כאַבאַר † דעם† עלטסטן† און†פֿאַר† געבן†כאַבאַר ÆÆÆ

דעם†שמייַסער† פֿלעגט†שטענדיק† באַשטימען† דער† ז אָדני† פּעטרענקאָ¨ † נאָר† אַ† סך† פֿלעגן† זיך† אַר סדר ען¨ † און† לייַכטער† י† אַלעמען† אָלט† דידקאָן†געראָטן† זיך†אָפּצוזאָגן† פֿון†אַזאַ† שליחות† —† פּעטרענקאָ† האָט† דעם† ש נעם† דידקאָ† נישט† פֿייַנט†געהאַט ÆÆÆ

נאָר† א ן† מאָל¨ † צ † מאָל ÆÆƆ דידקאָ† האָט† געשמיסןÆ

דער† עולם† זעלנערס† האָט† באַמערקט¨ † אַז† דידקאָ† נעמט† אָן† די† שליחות† מיט† ליבשאַפֿט∫† אַנדערע†סאָלדאַן† האָבן†ז יך†געבעטן ¨† מען†זאָל† ז † באַפֿרייַעןª †ז † האָבן†זיך† געק ענקלט†בעת† מען† האָט†ז † דערלאַנגט†די† ריטער¨ †כּדי† צו†שמייַסן† אַ† פֿאַרזינדיקטן†חבֿר ª† ז †פֿלעגן† מיט†עקל† צומאַכן† די†א גן ¨† בעת†פּעטרענקאָ† פֿלעגט†נעמען† צ לן† די†שמיץ Æ —† א ן¨ †צ ¨† דרייַÆÆÆ נאָר† דער† דידקאָ† האָט† הנאה† געהאַט† פֿון† דעם†שטיקל† אַרבעטÆ †ער† פֿלעגט† ליונגעריש† אַריבערג ן† דעם† קאָפּ¨ † אַ† טר סל† געבן† מיטן† אַקסל† און† נעמען† פֿעסט† די† ריטער¨ † די† ר טע† סטעפּריטערÆÆÆ † און† אַלע† האָבן† געמוזט† אָנקוקן† די† סצענעÆ † מען† פֿלעגט† אונדז† א סשטעלן† אין† אַ† געהאָרזאַמען† קאַראַהאָד∫† קוק† און† ש ייַג°† ב ג† נישט† אָפּ† דעם† קאָפּ¨ † ייַל† דו† באַקומסט† דערפֿאַר† אין† קאַרקÆÆÆ † גר סע† מענטשן† ציִען† א ס† א ף† דער† ערד† אַ† פֿאָטער† פֿון† קינדער¨ † אַן† אַלטן† מאָביליזירטן† פּ ער†פֿון† דאָרף¨ †צי† אַן† אַרבעטער† פֿון† שטאָט† און† קאַטע ען† איבערן† מענטשנס†צאַרט† לייַבÆÆÆ † מיט†די† צ ן†פֿלעגן† מיר† צעבייַסן† אונדזער† כּעס† און† בלייַבן† געהאָרזאַם¨ † י† די†געבונדענע† שעפּסןÆ

דידקאָ†אַל ן ¨† אַ†יונגער† בליִענדיקער†בחור†—† פֿון† אַנעט†האָט† זיך†צו† אים†גענומען† אַזאַ†ב זע† לוסט†צו† פּייַניקןø

די† געשמיסענע† פֿלעגן† דערנאָך† דערצ לן¨ † אַז†ער† שמייַסט†אָן† רחמנותÆ

די†זעלנערס† האָבן†זיך† גענומען†אָפּרוקן† פֿון†אים Ɔ זייַנע†לידער† האָט†ק נער† נישט†גע אָלט† הערןÆ

פֿיר†הונדערט† הערצער†פֿון† אונדזער†ראָטע † האָבן†אים† געהאַסט†און† דער†האַס† האָט†געקוקט† פֿון†אַלעמענס† א גןÆ

נאַטשאַלסט אָ † האָט† באַמערקט ¨† אַז† מען† האָט† דידקאָן† פֿייַנט¨ † איז† ער† דעמאָלט† באַל נט† גע אָרן† מיט† אַ† בענדל† און† ער† איז† גע אָרן† דער† ליבלינג† בייַ† עטלעכע† ז אָדניסÆÆÆ † ער† איז† געשלאָפֿן† בייַם† סאַמע† עק† פֿון† דער† קאַזאַרמע¨ † נעבן† דעם† אונטער, אָפֿיציר† אָראָן ¨† עלכער† האָט†א ך† געהאַט†אַ† הינטיש†האַרץ ÆÆÆ

דער†אונטער ,אָפֿיציר† אָראָן† האָט†גענומען† דעם† דידקאָ† אונטער† זייַן† שוץÆ † ז † פֿלעגן† שטענדיק† זייַן† צוזאַמעןÆ † ז ערע† צ † פּאָר† א גן† פֿלעגן† אַרומש עבן† אין† קאַזאַרמע† י† ב זע† פֿייַערלעךÆ † שטענדיק† האָבן† ז † עמען† געזוכט¨ † א סגעזוכט† מיט† עמען† מען† קאָן† זיך† אָפּרעכענעןÆ †דעם† מענטשנס†יסורים† איז†גע ען† ז ער†נשמה ,שפּייַז† און†נאָך† יעדער†עקזעקוציע† פֿלעגן† ז † אַ עק† אין† שטעטל† פֿאַרטרינקען† די† הנאה†ז ערע Æ

נאָר† אָראָן¨ †פּעטרענקאָ ¨† דראָס†—†דאָס† זייַנען† גע ען† אַלטע† גזלנים¨ † לאַנג, יאָריקע† קאַזאַרמע, תּליניםÆ †דידקאָ† איז†אָבער† נישט†לאַנג† געקומען† פֿון† דאָרף¨ † פֿון† אונטער† דעם† פֿרייַען† הימל¨ † פֿון† דער†נאַטור† אַל ן†איז† ער†געקומען ÆÆƆ צי†דען† איז† די†נאַטור† אַז †שלעכט ø† אין†זייַנע† לידער¨ † אָס† ער† פֿלעגט† זינגען¨ † איז† גע ען† אַז † פֿיל† ליבע¨ † אַז †פֿיל† זונפֿאַרגאַנג†און† טר ערÆÆÆ † וּ†איז† דאָס† אַלץ† פֿאַרש וּנדןø † עלכער† טייַ ל† האָט† אים† אַרייַנגעשטעלט†אַ† טייַ לש†האַרץ ø† האָט†אים† די† קאַזאַרמע†אַז † פֿאַרסמטÆÆÆø

מען† האָט† אים† א סגעמיטןÆ † א סגעדאַכט† האָט†זיך ¨† אַז†אין† אַ†ש נעם† טאָג† עט†מען† אים† געפֿינען† אַ† דערשטיקטן¨ † ייַל† די† נקמה† האָט† שטייַפֿע† פֿ סטן¨ † ייַל† די† גערעכטע† נקמה† קאָן† אַר פֿשטעלן† די† פֿיס† א ף† אַ† מענטשנס† האַלדז† און†לאַנגזאַם† דערשטיקןÆÆÆ

דידקאָ† האָט† ייַטער† געלעבט∫† געגעסן† קאַשע†און† ש אַרץ†בר ט Ɔ מיטן†אונטער ,אָפֿיציר† אָראָן† פֿלעגט† ער† אַלץ† אָפֿטער† אַ עקג ן† אין† שטאָט†און† פֿון†דאָרטן† קומען†שיכּור ÆÆÆ

אַ†ליבלינג† איז†ער† גע ען†בייַ† נאַטשאַלסט אָ† און†אַ† תּליון†פֿאַר† די†זעלנערס Æ

א ן†מאָל ¨† אין†אַ† ינטער ,פֿרימאָרגן ¨† עס†איז† גע ען† אַזאַ† פֿראָסט¨ † אַז† מען† האָט† די† זעלנערס† נישט† געקאָנט† אַר סשיקן† א פֿן† פּלאַץ† זיך† לערנעןÆ †עפֿנט† זיך†פּלוצלינג† די†טיר† פֿון†קאַזאַרמע† און†צוזאַמען† מיט†אַ† קעלט†פֿון† דער†גאַס† קומען† אַרייַן† דער† פּראַפּאָרשטשיק† איסיראָ † און† נאָך† אים†דער† ז אָדני†פּעטרענקאָ† מיט†פֿראָסטשט ב† א ף†די† גר סע† אָנצעס†און† מיט†דעם† ראָטע, בוך†אונטערן† אָרעםÆÆÆ

אַ†סך† פֿאַרזינדיקטע†סאָלדאַטן† זייַנען†בל ך† גע אָרן¨ † ייַל† פּעטרענקאָ† קומט† נישט† אַז † גלאַט†אין† דער† עלט†אַרייַן† מיטן†בוך Æ

ק נער† הערט† נישט¨ † י† מענטשישע† הער≠ צער† פֿאַלן† אַראָפּÆ † די† זעלנערס† גיבן† אַ† קוק† צו† דער† טיר¨ † צום† קל נעם† פֿענצטערÆ † בייַ† אַ† סך† קומט†פּלוצלינג† דער†געדאַנק∫† אַנטל פֿןÆÆÆ †אַנט≠ ל פֿן¨ † ייַל† אַ† סכּנה† האָט† זיך† אָנגערוקטÆ † אַ† שוחט† איז† געקומען† שעכטן† די† עופֿותÆÆÆ † אַזאַ† אייַ†נדרוק ¨† אַזאַ†געפֿיל ÆÆÆ

אונטער†די† נאַרעס† יל†מען† זיך†באַהאַלטן ¨† י† אָנגעשראָקענע†קינדער ÆÆÆ

און† פּעטרענקאָ† שיסט† מיט† ב זע† בליקן ÆÆƆ א ף†לינקס† און†א ף† רעכטסÆÆÆ

עס† ערט† שטילÆ † ט ט† שטילÆ † די† ענט† ציִען† זיך† אייַןÆ † דער† ברודיקער† סופֿיט† האַלט† אייַן†דעם† אָטעםÆ

די†זעלנערס† שטעלן†זיך† א ף†און† פּעטרענקאָ† ה בט†אָן∫ בראַטצי א ÆÆƆ נאָכן† בראַטצי† ג ען† שטענדיק† שמיץ Ɔ פּעטרענקאָ† רעדט† אָפּ† אַ† צען† מינוטÆ † ער† רעדט† מאָראַל∫† ען†אַ† זעלנער¨ †זאָגט† ער¨ † ערט†געשמיסן ¨† פֿאַלט†דער† פֿלעק†א ף† דער†גאַנצער† ראָטעÆÆÆ

מיר† שט ען† אַלע† אין† שרעק∫† ער ø† ער† עט† דאָס†הייַנט† זייַן†דער† קרבןø

און†פּלוצלינג† דערהערן†מיר† אַ†נאָמען ÆÆƆ מיר† גל בן†נישט† די†א גענע† א ערן∫

—†דידקאָ°

דידקאָ†ג ט† אַר ס†אַ† בל כער†און† שטעלט זיך†אַ עק† נעבן†פּעטרענקאָ ÆÆÆ

—† פֿאַר† דעם† סקאַנדאַל¨ † אָס† דו† האָסט געמאַכט† שיכּורערה ט† אין† שטעטל¨ † האָט† דער פּאָלקאָ ניק†דיך† פֿאַרמישפּט†צו† צען†שמיץ Æ

פֿון†א ן† פּאָר†א גן† צו†דעם† צ טנס† פּאָר א גן† —† אַ† נקמה, שמ כעלע† האָט† גענומען ש עבן†אין† קאַזאַרמעÆÆÆ

און† באַלד† האָט† זיך† אָנגעה בן† די† מיאוסע צערעמאָניעÆ

צום† ערשטן† מאָל† איז† די† זאַך† פֿאָרגעקומען אין† אַ† געה בענער† שטימונגÆ † עס† איז† פּשוט פֿר לעך†גע אָרן Æ

בייַ†א נעם† פֿון†די† זעלנערס†האָט† זיך†אַר ס≠ געכאַפּט∫† —† צען†שמיץ† איז† ניק ÆÆÆ —† ש ייַגן°† —† האָט† אַ† געשר † געטאָן פּעטרענקאָ†און† גענומען†זוכן† מיט†די† א גןÆÆÆ

דער†שאָטן† פֿון†שרעק† איז† ידער†דורכגע≠ גאַנגען†איבער† דער†קאַזאַרמע Æ

—† ער† יל† שמייַסן†דעם† שטענדיקן†שמייַ≠ סערø †—†האָט† זיך†פּעטרענקאָ† גע יצלטÆ —† יאָ¨ †יאָ ÆÆƆ איךÆ אַלע¨ † דאַכט† זיך¨ † אַז† אַלע† ילן† אָפּטאָן† אַזאַ ה ליק†שטיקל† אַרבעטÆ †פֿון† אַלע†זייַטן† האָבן†זיך געטראָגן†שטימען Æ

דידקאָ†האָט† זיך†אַרומגעקוקט†—† נישטאָ†ק ן הילף¨ † ק ן† טראָפּן† מיטגעפֿיל† —† אַ† בל כער¨ † אַ ב זערÆÆÆ † ב ז¨ † י† אַ† חיהÆ † ען† מען† אָלט† אים אין†יענער† רגע†געלאָזן ¨† אָלט† ער†שטיקער† פֿל ש מיט†די† צ ן†געריסן† פֿון†לעבעדיקע† מענטשןÆ

מען† האָט† געבראַכט† דעם† שטר ענעם מאַטראַץÆ †מען† האָט†געבראַכט† די†ר טע† ריטער און†פּעטרענקאָ† האָט†נ אָך†אַ† מאָל†איבערגעל ענט דעם†באַפֿעל ÆÆÆ —†קנעפּל† זיך†אָפּ° —† ל ג†זיך ÆÆÆ° י† אַ†חדר ,ייִנגל† האָט†דער† שקלאַף†געפֿאָלגט Æ זייַן† ש נק ט¨ † זייַנע† בל ע† א גן¨ † אַלץ† איז† אין ערגעץ†פֿאַרש וּנדן† גע אָרן¨ †אָפּגעמעקט† גע אָרןÆ

אין† עטלעכע† מינוט† אַרום† איז† ער† געלעגן א ף†דער† נאַרע†אַ† צעקייַלטער†פֿון† די†ריטער Æ

אַ† שלעכטער† מענטשÆÆÆ † נאָר† אַ† רחמנות גע ען†צו† קוקן†א ף† איםÆ †אין† די†עטלעכע† מינוט איז†זייַן† פּנים†אַלט† גע אָרן¨ †מיאוס† צעקראָכןÆÆÆ †ער האָט†גע נט† י†אַ† באַבע†און† די†זעלנערס† זייַנען צוגעגאַנגען†צו† אים†נענטער† און†געמורמלט∫ —† הונט°†פֿאַר† אַ†הונט† איז†נישטאָ† ק ן†רחמנות° אָראָן ¨† זייַן† חבֿר¨ † האָט† זיך† אָפּגעטראָגן א ף† דעם† טאָג† פֿון† קאַזאַרמעÆ † ק נער† האָט† צו דידקאָן†ק ן† אָרט† נישט†גערעדט Ɔ ער†האָט† זיך אייַנגענורעט† א ף† זייַן† געלעגער† און† געש יגן —† פֿאַר†אונדז† איז†ער† גע ען†געשטאָרבן Æ 1) אוקר יִנער 2) בריה 3) גרופּע ירער 4) שוחד 5) ק מפּ ניע 6) די א בערשטע מ כט 7) גוטע ברידער!

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.