אַבֿי האָפֿמאַ ווי איציק מאַנגער

Forward (Yiddish Edition) - - NEWS - לייזער בורקאָ ©ניו יאָרק ®

ספּעציעל ! רן „! רווערטס“

פֿאַרן† קריטיקער† איז† אַוודאי† אַן† אומגליק† צו† רע≠ צענזירן† אַ† גוטע† פּיעסע † Ɔ די† גאַ†נצע† איראָניע¨ † וואָס† קומט† אים†צו† נוץ†ווען† ער†לאַכט† אָפּ† פֿון† שונדישע† און† שלימזל≠ דיקע† פֿאָר†שט עלו††נגען ¨† וועלן† אים† דאָ† ניט† העלפֿןÆ † ער† קען† ניט† ק†ומען† מיט† טענות† וועגן† דע ם† וואָס† טויג† ניט¨ † אָדער† מיט† עצות¨ † ווי† אַזוי† ער¨ † דער† קריט†יקער ¨† וואָלט†עס† געמאַכט † ¨† פֿאַרשטייט† זיך¨ † אַ† סך† בעסער † Ɔ וועגן† דעם† מצבֿ† פֿונעם† הייַנ≠ טיקן† טעאַטער† אָדער† פֿון† דער† אַלגעמי†ינער† קו†לטור† קען† ער† זיך† אויך† ניט† באַקלאָגן † Ɔ איז† וואָס† זאָל† ער† טאָן¨ † חוץ† דעם† זיצן† נעבעך† מיט† אַראָפּגעלאָז≠ טע†הענט† און†שווייַגן ø

ניין¨ † אַזוי† קען† ניט† זייַןÆ † אַז† דער† קריטיקער† זעט† עפּעס† גוטס ¨† דאַרף† ער† מודה† זייַן† דעם† גאַנצן† אמת† און† זאָגן† אָפֿן† פֿאַר† אַלעמען† פּשוט∫†ס /איז† טאַקע†גוט Ɔ און†שוין°† מער†ווילט† זיך† ניט† שרייַבןÆ † ער† קען† שוין† אַריבע†רגיין† אויף†אַן† אַנדער†טעמע Æ

אָבער† עס† מאַכט† זיך† אַ† מאָל¨ † אַז† ער† זעט† עפּעס†וואָס† איז†ניט† סתּם†גוט ¨† נאָר†זייער ¨† זייער† גוט¨ †ממש† אַן† אויסנאַם¨ †וואָס† אַזוינס†האָט† ער† נאָך† קיין† מאָל† אין† זייַן† לעבן† ניט† געזעןÆ † אין† דעם† פֿאַל† האָט† ער† ווידער† מזל¨ † ווייַל† וועגן† אַזאַ† פּיעסע† איז† יאָ† דאָ† וואָס† צו† זאָגןÆ † און† אַזאַ† פּיעסע† † איז† „זכרונות† פֿון† אַ† פֿאַרלוירע≠ נעם† פּאָעט∫† דאָס† לעבן† און† שאַפֿן† פֿון† איציק† מאַנגער“¨† געשריבן† פֿון† מרים† האָפֿמאַן¨ † וואָס† אַבֿי† האָפֿ†מאַן† האָט† געשפּילט† פֿיר† מאָל¨ † פֿו≠ נעם† πטן† ביזן† ≥±טן† סעפּטעמבער¨ † בייַ† דער† „פֿאָלקס† בינעÆ“

איציק†מאַנגער† איז†כּידוע† ניט†געווען† קיין† גרויסער† צדיק Ɔ דערפֿאַר† אָבער† שטעלט† מיט† זיך† פֿאָר† זייַן† לעבן† און† שאַפֿן† אַן† אינטערע≠

' י ה !מ ן אין דער ר לע !ון איציק מ נגער סאַנטן†מאַ† טעריאַל†פֿאַר† דער†בינע Ɔ דאָס†בילד† אַליין† איז† געשמאַק† איבערצודערציילן∫† אַ† גרויסער†שר ייַבער††טענהט† זיך†אויס† מיט†גאָט† און† מיט† זיך† אַליין¨ † טרינקט† דערבייַ† אויס† אַ† פֿלעשל† ווייַן¨ † און† זינגט† פֿאַרן† עולם† וועגן† זייַנע† אַוואַנט†ורעס Ɔ אָבער† אַ† בילד† אַליין† איז† ניט†גענוג† אין†טע אַטער†¨ †עס† ווענדט†זיך† אינעם† שפּילן† און† זינגעןÆ † אַבֿי† האָפֿמאַן† טוט† אָן† די† ראָלע†פֿון† מאַנ†גער† ווי†אַ† זייַדענע†הענטשקע ¨† זי† פּאַסט†אים† זייערÆ †ער† ווייסט†תּמיד† די†גרענעץ† צווישן† שפּילן† און† ליצנות¨ † אַפֿילו† ווען† ער† שפּילט† אַ† שיכּורÆ † דער† עולם† פֿאַרלירט† קיין† מאָל† ניט† די† עמאָציאָנעלע† † פֿאַרבינדונג† און† פֿילט†מיט† די†גאַנצע† צייַטÆ

עטלעכע†פֿון† מאַנגערס†לידער† זייַנען†אַזוי† גוט† באַקאַנט¨ † אַז† אַ† מאָל† ווילט† זיך† זיי† מער† ניט† הערןÆ † נאָך† אַ† מאָל†„אויפֿן† וועג ÆÆÆø“† עס† וויל†זיך† שוין†אויפֿהענגען† אויף†יענעם† בוים Ɔ אָבער† מיט† דער† מוזיקאַלישער† באַגלייטונג† פֿון† בנימין† שעכטער† אויף† דער† פּיאַנע ¨ † האָט† אַבֿי† האָפֿ†מאַן† אַרייַנגעבראַכט† אַזאַ† פֿרישקייט† אין† די† אַל†טע† שלאַגערס ¨ † אַן† אַנדער† ניואַנס ¨† וואָס† איך† האָב† פֿריִער† ניט† געהערטÆ † שוין† אָפּגערעדט† פֿון† די† ווייניקער† באַקאַנטע† לידער¨ † וואָס† עס† וואָלט† געווען† אַ† יושר† זיי† צו†הערן† אָפֿטערÆ †דער† עיקר¨ †זייַנען† די†לידער† ניט†געווען† צו†זיס† לעך¨ †צו† סענטימענטאַל ª† מען† האָט† געפֿילט¨ † אַז† עס† ליגט† הינטער† זיי† אַן† אמתער†ווייטיק Æ

דער† גרויסער† ווייטיק ¨† און† ניט† נאָר† פֿאַר† מאַנגערן¨ † איז† אַוודאי† געווען† דער† ייִדישער† חורבןÆ † ניט† ווי† אַן† אַבסטראַקט† היסטאָרישע† געשעעניש † ¨† נאָר†אמתע† מענטשן¨ †פּשוטע† ייִדן¨ † אָדער† ווי† מאַנגער† זאָגט∫† די† פּורים* שפּילערס† און† שנייַדער* יונגען¨ † וואָס† ער† האָט† געקענט† קינדווייַז † ¨† וואָס† פֿעלן† אים† איצט† אויס¨ † אַפֿילו† ווען† ער† לעבט† צווישן† ייִדן¨ † אַפֿילו† אין† אַ† ייִדישער† מדינה Ɔ זיי† פֿעלן† אונדז† אויך† אויס† און† די† פּיעסע† טוט† אונדז† אַ† טובֿה¨ † וואָס† זי† דערמאָנט†אונדז† וועגן†זיי Æ

בשעת† מייַן† וויזיט† אין† ישׂראל† מיט† אַ† חודש† צוריק† האָב† איך† געוווינט† אין† דער† געגנט† גבֿעתּיים† ¨לעבן† תּל* אָבֿיבֿ¨ † צופֿעליק† ניט† ווייַט† פֿון† מייַנעם† אַ† חבֿר¨ †עמיל† קאַלין¨ †וואָס† איז† אַ† גרויסער† אָנהענגער† פֿון† מאַנגערןÆ †צווישן† מייַן†גאַס† און† זייַן† גאַס† איז† געלעגן† דער† גרו†יסער† בית* עולם† „נחלת† יצחקÆ“† האָט† מיר† עמיל†דערציילט ¨† אַז†דאָרטן† געפֿינט†זיך† מאַ†נגערס† קבֿרÆ † די† נאַכט¨ † איידער† איך† בין† אַוועקגעפֿלויגן† † קיין† ניו* יאָרק¨ † האָט† עמיל† מיר† דערמאָנט¨ †אַז† איך†בין† נאָך† ניט† געווען† בייַ†מאַ† נגערן¨ † איבער†צ† וגעבן† גרוסן† פֿון† זייַנע† אַמעריקאַנער† † לייע≠ נערÆ † האָבן† מיר† אין† דער† פֿינצטער† זיך† אַרייַ†נגע≠ גנבֿעט† אויפֿן† בית* עלו ם† און† אים† גלייַך† געפֿ†ונען ¨† טאַקע† † בייַם† אַרייַנגאַנג∫† אַ† פּש†וטער† ווייַסער† שטיין¨ † אָן† בילדער¨ † אָן† פֿליטער≠ לעך¨ † אָן† קיין† ליטעראַרי≠ שע† צ†יטאַטן ¨† גאָרניט† אַזוי¨ † ווי† מע† וואָלט† זיך געקאָנט† פֿאָר†שטעלן Ɔ אפֿשר† קומט† אונדזער † סאַמע† באַליבטסטן† ייִדישן† פֿאָלקספּאָעט† עפּעס בעסערסø † בייַם† לעבן† וואָלט† ער† פֿאַרטרו†נקען דאָס†געלט† און†דעם† כּבֿוד¨ †אָבער† הייַנט†וואָלט עס†ניט† געשאַטÆ

וצ ם† סוף¨ † דאַרף† דער† קריטיקער† פֿאָרט געפֿ† † ינען† עפּעס† אַ† קלייניקייט¨ † וואָס† ער† זאָל קענען† זיך† באַקלאָגן † Ɔ און† איך† האָב† עס† טאַקע געפֿונען∫† † פֿאַר† וואָס† שפּילט† מען† אַזאַ† פּיעסע נאָר† פֿיר† מאָל¨ † ווען† זי† וואָלט† געדאַרפֿט† † גע≠ שפּילט† ווערן† וואָכן† און† חדשיםø † אַזאַ† פּיעסע † וואָלטן† געדאַרפֿט† † זען† טויזנטער¨ † ניט† בלויז† די פֿייַ†נשמ עקער†¨ † נאָר† אויך† דער† ברייטער† עול םÆ אין† פֿרילינג† וועט† די† „פֿאָלקסבינע 1† אוי†פֿפֿירן מאַ†נגערס†„ מגילה“¨† וואָס†דאָס† איז†אַוודאי† מער פּאָפּ†ולער ¨† מער† פּורים* שפּילער† און† שנייַדער † * יו†נגיש ¨† אָבער†באמת† ניט†אַזוי† שטאַרק¨ †און† ניט אַזוי† ווי†כטיק† ווי† איין† שעה† מיט† אַבֿי† האָ†פֿמאַן און†בנימין† שעכטערÆ

ל. בורק בייַם ק' ר !ון איציק מ נגער

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.