קוואַאַל∫ אייביק פֿפֿונע ל ל

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט - פֿון מÆ אַלקין ספּעציעל רן „ רווערטס“

אין† ספֿרי חסידות† ווערט† אַבֿרהם אָבֿינו† אָפֿט† פֿאַרגליכן† מיט† נחןÆ † נח† ווערט† באַטראַכט† † ווי†אַ†„ צדיק†אין† פּעלץ †—† אַ†הייליקער† מענטש¨ † וועלכער†האָט† זיך†געזאָרגט† וועגן†זייַן† דור¨ †אָבער† האָט† נישט† געטאָן† גענוג¨ † כּדי† צו† ראַטעווען† † די† מענטשהייט†פֿונעם† מבולÆ †להיפּוך ¨† האָט†אַבֿרהם אָבֿינו¨ †ווי† אַ†חסידישער† צדיק¨ †זיך† כּסדר†ג עדרייט†† מיט†פּשוטע† מענטשן¨ †כּדי† צו†פֿאַ† רשפּרייטן†זייַן† אמונה†צווישן† זיי¨ †און† אַ†סך† געוואַ†נדערט† איבער† דער†וועלט ¨† זוכנדיק†נייַע† תּלמידיםÆ

די† הייַנטיקע† פּרשה† הייבט† זיך† אָן† ווי† אַ† המשך†פֿון† דער†מעשׂה† וועגן†אַבֿרהמס† וו†ידער≠ שטאַנד†קעגן† דעם†בייזן† מלך†נמרוד Ɔ ס+ איז†אינ≠ טערעסאַנט¨ †אַז† די†מעשׂה† גופֿא†איז† אינעם†חומש† נישטאָª † די† חז3 ל† גיבן† איבער¨ † אַז† נמרוד† האָט† געהייסן†צו† פֿאַרברענען†אַבֿרהמען† אין†אַ† קאַלך אויוון†—†דערפֿאַר ¨† וואָס†ער† האָט†זיך† אָ†פּג עזאָגט†† צו†דינען† אים†ווי† אַן†אָפּגאָט Ɔ ס+ איז†געשען† אַ†נס ¨† און† דאָס† פֿייַער† האָט† נישט† געשאַט† † אַבֿרהמעןÆ † דער† באַשעפֿער† האָט† אים† אָבער† אָנגעזאָגט† צו† פֿאַרלאָזן† זייַן† היימלאַנד† און† צו† לאָזן† זיך† וואַנדערן† דאָרט¨ † וווּהין† די† ג טלעכע† † השגחה† וועט†אים† פֿירןÆ

ס+ איז†מערקווערדיק ¨† אַז†די† געשיכטע†פֿונעם† ייִדישן†פֿאָלק† האָט†זיך† פֿאַקטיש†אָנגעהויבן† פֿון† אַן† אויפֿשטאַנד† קעגן† אימפּעריאַליזםÆ † על פּי חז3 ל¨ †האָט† נמרוד†געפּרוווּט† צו†שאַפֿן† די†ער שטע†† וועלט אימפּעריע† אין† דער† וועלטÆ † צ†וליב† דעם† האָט†ער† געפּרוּווט†אויפֿצושטעלן† אַ†ט† ורעם†ביזן† הימל†—†ווי† אַ†סימן† פֿון†זייַן† מאַכטÆ †זייַן† פּלאַן†איז† אָבער†נישט† געלונגעןª †אַדרבה ¨† די†פֿאַראייני† קטע† מענטשהייט† איז† צעשפּליטערט† געוואָרן¨ † ווי† אַ† רעזולטאַט† פֿון† דער† אימפּעריע בויערייַ¨ † אויף† צעקריגטע† פֿעלקער¨ † וועלכע† האָבן† מער† נישט† געקאָנט† פֿאַרשטיין† איינער† דעם† צווייטןÆ † מע† קאָן† זאָגן¨ † אַז† די† קריגערייַ† צווישן† פֿאַרשיידע≠ נע† גרופּעס† מענטשן† איז† געווען† אַ† רעזו†לטאַט† פֿון† דעם¨ † וואָס† אַנשטאָט† דעם† ברידע†רלעכן† „האָריזאָנטאַלן † אַחדות¨ †האָט† דער†בייזער† קיניג† געפּוווּט† זיי† צו† „גלאָבאַליזירן † דורכן† ווער≠ טיקאַלן†טורעם† פֿון†זייַן† מאַכטÆ

אַבֿרהם≠אָבֿינו† איז† געווען† אַ† וואַנדערנדי≠ קער†דיסידענט†—† אַן†אַקטיוויסט ¨† ווי†מע† וואָלט† געזאָגט†הייַנט Ɔ דער†מדרש† דערציילט¨ †אַז† בייַם† אָנהייב† האָט† ער† געטראַכט¨ † אַז† ס+ איז† כּדאַי† צו† דינען†די† זון†ווי† אַ†ג טהייַט ¨† דערנאָך†—†די† לבֿנה¨ † די† שטערן† און† אַנדערע† נאַטור אָביעקטןÆ † צום† סוף† האָט† ער† פֿאַרשטאַנען¨ † אַז† דער† שורש† פֿו≠ נעם† וועזן† קאָן† נישט† רעדוצירט† ווערן† צו† אַ† קאָנקרעטן†כּוח† אָדער†אָביעקט Æ

דער† אייבערשטער† האָט† אים† געהייסן† צו† פֿאַרלאָזן†זייַן† היימלאַנד†און† צו†גיין ¨† בו†כשטעבלעך ¨† צו† זיך† אַליין†—†„לך לך Æ † על פּי חסידות¨ † מיינט† עס¨ † אַז† אַבֿרהם† האָט† תּמיד† געשטרעבט† צו† געפֿינען†זייַן† אייגענעם†ג טלעכן† שורשÆ †אין† זייַנע† זוכענישן¨ †האָט† ער†אויך† גובֿר†געווען† די†גרענעצן† פֿון† דער† פּרימיטיווער† רעליגיע¨ † לויט† וועלכער† דער† באַשעפֿער† ג†עפֿינט† זיך† אינעם† הימל† אָדער† קאָנטראָלירט†די† וועלט†אינגאַנצן† פֿון† דרויסןª † ער† האָט† פֿאַרשט†אַנען ¨† אַז†דער† וועג† צום†אייבערשטן† איז†תּמיד† דער† וועג† צו† זיך† אַליין†—† צום† ג טלעכן† אידעאַל† אין† דער†מענטשלעכער† נשמהÆ

די† חסידישע† צדיקים† דערקלערן¨ † אַז† אַפֿילו† ווען† אַבֿרהם†האָט† געדינט†דער† זון†און† דער†לבֿנה ¨† איז† עס†נישט† געווען†פֿאַר† אים†אַן† עבֿודה זרה¨ †ווייַל† ער†האָט† שטע†נדיק† ערנסט†געפּרוּווט† צו†געפֿינען† דעם† שורש† פֿונעם† וועזןÆ † פֿונדעסטוועגן¨ † איז† אַזאַ† עבֿודה† געווען¨ † בעצם¨ † אַ† טעותÆ † די¨ † וואָס† גלייבן†אין† אַ†גאָט ¨† וועלכער†קאָנטראָלירט† דעם† אונ†יווערס†„ פֿון† דרויסן ¨† מאַכן† אויך† אַ† גרויסן† טעות¨ †הגם† זיי†מיינען† לשם שמיםÆ †דער† אייבער≠ שטער†ווערט† געפֿונען†אינעם† פּראָצעס†פֿון† דער† מענטשל†עכער† וואַנדערונג† צו† זיך† אַליין¨ † ווייַל† ער†איז† דאָס†עצם וועזן ¨† און†נישט† אַ†דרויס† נדי≠ קע† פֿיגור¨ † ווי† דער† מהר3 ל† דערקלערט† אין† זייַן† ספֿר†„גבֿורות† ה+ ª † דערפֿאַר† איז† דער† שם השם† פֿאַרבונדן†מיטן† וואָרט†„הויה †—† דאָס†וועזן Æ

דער†אַפּטער† רבֿ¨ †אַ† גרויסער†קלאַסישער† חסי≠ דישער† דענקער¨ † דערמאָנט† אין† זייַן† ספֿר†„אוהבֿ† ישׂראל †דעם† אויסדרוק†פֿון† די†חז 3ל ¨† אַז†נח† איז† געווען†„מקטני† אמנה†—†מאמין† ואינו†מאמין †—† אַ† מענטש†מיט† אַ†שוואַכער† אמונה¨ †ווע† לכער†האָט ¨† מיטאַמאָל¨ †געגלייבט† און†נישט† געגלייבט† † אינעם† קומענדיקן† מבולÆ † דער† אַ†פּטער† רבֿ† באַטאָנט¨ † אַז† נח†איז† געווען†זיכער† אַ†גרויסער† צדיק†און† נישט† געהאַט† קיין† ספֿקותÆ † פֿונדעסטוועגן¨ † האָט† ער† מורא† געהאַט† צו† גלייבן† צו† שטאַרק¨ † כּדי† זייַן† פֿעסטע†אמונה† זאָל†נישט† גורם†זייַן† דעם†מבול Æ

ווען† עמעצער† וויל† עפּעס† מיטן† גאַנצן† האַרצן¨ † קאָן† עס† מקוים† ווערןª † דער† מענטשלע≠ כער†אמונה כּוח† איז†זייער† גרויסÆ †נח† האָט†נישט† געוואָלט†דינען† ווי†אַ†„ טריגער †פֿון† דער†וועלט קאַטאַסטראָפֿע† —† דערפֿאַר† האָט† ער† געפּרוּווט† † אויסצובאַהאַלטן† זייַן† אייגענע† אמונהÆ † ווי† מיר† האָבן† שוין† באַהאַנדלט† דאָס† אין† די† פֿריִע†רד† יקע† פּרשיות¨ †האָבן† די†מענטשן† געבראַכט†דעם† מבול† אויף† זיך† אַליין¨ † דורך† זייערע† בייזע† מעשׂיםÆ † זיי† האָבן† געשאַפֿן† אַ† געזעלשאַפֿט¨ † ווע†לכע† איז† געווען† באַגרינדעט† אויף† רויבערייַ¨ † און† האָבן† מיט† זייערע† רויבערישע† תּאוות† צעשאָקלט† † די† יסודות†פֿון† דער†נאַטור Ɔ אויב†אַזוי ¨† ווי†אַזוי† וואָלט† נח†געקאָנט† גורם†זייַן† דעם†מבול† מיט†זייַן† אמונהø

די† דאָזיקע† צוויי† פּירושים† —† אַז† די† פֿאַר≠ פֿלייצונג† איז† געווען† אַ† דירעקטער† רעזולטאַט† פֿון† רויבערישע† מענטשלעכע† באַציִונגען¨ † און† אַז† נחס† אמונה† וואָלט† געקאָנט† גורם† זייַן† דעם מבול†—†זענען† לאוו דווקא†אין† אַ†סתּירה† איינער מיטן†צווייטן Ɔ נח¨ †זייַענדיק† אַ†„צדיק† אין†פּעלץ ¨ האָט†גערופֿן† די†מענטשן† תּשובֿה†צו† טאָן¨ †אָבער זיך†געהאַלטן† העכער†פֿון† זייÆ †ממילא ¨† האָבן†זיי זיך†נישט† צוגעהערטÆ †אַדרבה ¨† וואָס†העכער† ער האָט†זיך† געהאַלטן†מיט† זייַן†דערהו† יבענער† † און שטאַרקער†אמונה ¨† אַלץ†מער† אָפּגעריסן† † איז†ער געווען†פֿונעם† פֿאָלקÆ

עס† טרעפֿט† זיך† אַמאָל¨ † אַז† ווען† עמ†עצער קומט† אַרויס† מיט† אַ† קריטיק¨ † רופֿט† זי† אַרויס† אַ פֿאַרקערטן† רעזולטאַט¨ † ווייַל† דער† עולם† פֿילט¨ אַז†דער† קריטיקער†האַלט† זיך†ווי† אַ†פֿאָ† רשטייער פֿון† אַ† פֿרעמדער† און† ווייַטער† עליטÆ † אין† אַזאַ פֿאַל¨ † קאָן† אַ† שטאַרקע† אמונה† —† ווען† זי† איז אויסגעמישט†מיט† אַ†טראָפּן† עליטאַר†ישער† גאווה —†גורם† זייַן†אַ† פֿאַרקערטן†רעזולטאַט Æ

נחן† האָט† זיך† אייַנגעגעבן† זיך† צו† ראַטע≠ ווען† אויף† אַ† שיף¨ † וועלכע† האָט† זיך† אויפֿגע≠ הויבן† העכער† ווי† די† בערג¨ † ווען† די† אַנדערע † מענטשן† זענען† דערטרונגען† געוואָרן† אינעם יםÆ † מע† קאָן† זאָגן¨ † אַז† דאָס† סימבאָליזירט† נחס גייַסטיקן†צוגאַנג ª† ער†האָט† געטראַכט¨ †אַז† ער†איז העכער† ווי† די† פֿאַרדאָרבענע† וועלט†—† דע†רפֿאַר האָט† ער† מורא† געהאַט† צו† טראַכטן† וועגן† דעם קומענדיקן† מבול¨ † כּדי† נישט† אַרייַנברע†נגען† די פּשוטע†„נידעריקע † מענטשן†אין† אַ†סכּנה† צ†וליב זייַן†דערהויבענער† אמונהÆ

להיפּוך¨ † האָט† אַבֿרהם† זיך† געהאַלטן† פּשוט און†געוואַנדערט† אַרום†דער† וועלט†צווישן† פּשו≠ טע†מענטשן† אויף†ג טס† באַראָטÆ †ער† האָט†כּסדר באַטאָנט¨ † אַז† דער† אייבערשטער† איז† נישט† ער≠ געץ† הויך† אינעם† הימל¨ † נאָר† איבעראַל†—† בפֿרט אין† יעדער† מענטשלעכער† נשמהÆ † דערפֿאַר¨ † ווי עס† דערקלערט† רש3 י¨ † האָט† ער† מצליח† גע≠ ווען¨ † צוזאַמען† מיט†שׂרהן ¨† אויפֿצולעבן† אַ† סך געפֿאַלענע† † נשמות¨ † אָנצוצינדן† אין† זיי† דאָס† ג טלעכע† פֿייַערÆ † יעדעס† אָרט† אין† זייַן† וועג† איז פֿאַר† אים† געווען† „האָרץ† אַשר† אַראך ª† ווי† די חסידישע† צדיקים† טייַטשן† אָפּ† דעם† דאָזיקן פּסוק¨ † האָט† פֿאַר† אַבֿרהמען† איבעראַל† געשייַנט דאָס†ג טלעכע† ליכטÆ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.