בעסער מיט אַ שווערד

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט - לייזער בורקאָ ©ניו יאָרק ® ספּעציעל רן „ רווערטס“

קוקנדיק† ווי† אָבאַמאַ† און† ראָמני† האָבן†אין† די†דעבאַטעס† זיך†דועלירט ¨† האָב† איך† עטלעכע† מאָל† זיך† געריכט¨ † אַז† אָט אָט† וועט† איינער† פּלוצעם† אַרויסציִען† אַ† שווערד† אָדער† אַ† פּיסטויל†און† אַוועקלייגן†דעם† אַנדערן† אויף† אייביקÆ † אַזוי† פֿלעגט† זייַן† אין† די† אַלטע† צייַטן¨ † ווען† צוויי† מענער† פֿון† די† העכערע† שטאַנדן† האָבן† זיך† צעווערטלט†איבער† אַן†ענין† פֿון†כּבֿוד∫† איינער† האָט† געוואָרפֿן† די† הענטשקע† און† געפֿאָדערט† סאַטיספֿאַקציעÆ † אויף† אַן†אָפּגעשטימטן† פּלאַץ†האָבן† די†צוויי† זיך† געטראָפֿן† און† מיט† די† געהעריקע† וואָפֿנס¨ † פֿאַר† די† געהעריקע† עדות¨ † האָבן†זיי† באַשלאָסן†דעם† עניןÆ †אַרויס≠ רופֿן† דעם† קעגנער† אויף† אַ† דועל† איז† ניט† בלויז† גיכער† און† ביליקער† ווי† אַ† דעבאַטע¨ †נאָר† דער†רעזולטאַט† איז†אַן† ענדגילטיקער¨ † אַ† קאָנקלוסיווער¨ † וואָס† עס† דאַרפֿן† דערנאָך† ניט† קומען† די† פֿאַרשיידענע†קאָמענטאַטאָרן† אויף†די† נייַעס פּראָגראַמען†און† זיך†אויסטענהן† איבער† דעם¨ † ווער† עס† האָט† פֿאַקטיש† געוווּנעןÆ † דער† געווינער† געווינט† און† שויןÆ

אפֿשר† מיינט† איר¨ † אַז† אַרויסרופֿן† עמעצן† אויף† אַ† דועל† איז† ניט† לויטן† אַמעריקאַנער† † נוסח¨ † אַז† אונדזער† מלוכה†שטיצט† זיך†נאָר† אויף†ג עזעצן†¨ † ניט† אויף† געוואַלד מעשׂים¨ † קען† איך† אייַך† ברענגען† אַ† משל† פֿון† אונדזע≠ רע† ”גרינדער פֿאָטערס “¨ † וואָס† האָבן† געשאַפֿן† די† רעפּובליק∫† אונדזער† ערשטער† פֿינאַנץ מיניסטער¨ † אַלעק≠ סאַ†נדער† האַמילטאָן¨ †איז† אומגעקומען† אין† אַ† דועל† מיטן† וויצע פּרעזידענט† אַראָן† בור† אין† Π∞¥Æ± † אַפֿילו† דער† ”גרויסער† באַפֿרייַער“¨† אייברעהעם† לינקאָלן¨ † איז† געגאַנגען† אויף† אַ† דועל† איןΠ¥≤† ±¨ †נאָר† צום†גליק ¨† האָט†זיך† אַלץ† פֿאַרענדיקט† אָן† קרבנותÆ † אַמעריקע† שטאָלצירט†מיט† אַ†לאַנגער† טראַדיציע† פֿון†פֿירער† און†גענגסטערס† וואָס†שיסן† כּסדר†איינער† אויפֿן†צווייטן† אין†משך† פֿון† הונדערטער† יאָרןÆ † ס+ איז† דען† דאָ† נאָך† אַזאַ† לאַנד¨ † וווּ† דאָס† רעכט† צו† טראָגן† געווער† ווערט† באַשטעטיקט† אין† דער† קאָנסטיטוציעø † דווקא† מיט† דעם†פּונקט† זייַנען†ביידע† פּרעזידענט קאַנדידאַטן† —† אָבאַמאַ† און† ראָמני† —† מסכּיםÆ

אָדער† איר† מיינט† אפֿשר¨ † אַז† נאָר† בייַ†די† גויים†מעג† מען†אַרויסרופֿן† אויף† אַ† דועל†—† דאָרט¨ † אין† זייערע† קלובן† פֿאַר†אַריסטאָקראַטן† און†מיליטערישע† אָפֿיצירן¨ † אַפֿילו† אין† זייערע† שענק¨ † וווּ† מע† קען† זיך† גרינג† באַליידיקן† —† אָבער† ס‘איז† פֿאָרט† ניט† קיין† ייִדישע† זאַךÆ †האָט† איר†ווייַטער† אַ†טעות∫† מיר† האָבן†אויך† אַ†בכּבֿודיקע† פּאָזיציע†אין† דער†געשיכטע† פֿון†דועלירן ¨† ספּעציעל† אין†די† דייַטש רעדנדיקע†לענדער Ɔ בייַ† די† דייַטשן† און† עסטרייַכער¨ † דאַרף† מען† וויסן¨ † איז† דועלירן† אין† π± טן† און† אָנהייב†∞≥סטן† יאָרהונדערט† גע≠ ווען† גאָר† פּאָפּולער¨ † בפֿרט† אין† די† אונ†יווערסיטעטן Ɔ דאָרט† האָט† די† יוגנט† זיך† צעטיילט† אויף† באַזונדערע† ברודערשאַפֿטן† ©fraternities †בלע“ז® ¨† וואָס† פֿלעגן† כּסדר† דועלירן† צווישן† זיךÆ † אויף† יעדן† קאַמפּוס† האָט† זיך† געפֿונען† אַ† ספּעציעלער† טרעניר≠זאַל ¨† וווּ† די† סטודענטן† האָבן† געמאַכט† טרעניר געניטונגען† איין† שעה† יעדן† טאָג¨ † און† דער† אוניווערסיטעט† האָט† אָנגעשטעלט† אַ† פֿעכטמייַסטער ¨† וואָס† זאָל†זיי† אויסלערנען†די† גאַנצע†קונסט† פֿון†פֿעכטן ¨† פֿון†קעמפֿן† מיט†שווערדן Ɔ נאָכן† אויפֿקום† פֿונעם† מאָדערנעם† אַנטיסעמיטיזם¨ † אין† דיΠΠ∞† ±ער† יאָרן¨ † האָבן†די† גוייִשע†ברודערשאַפֿטן† אָפֿט† ניט† געוואָלט† אַרייַננעמען† קיין† ייִדן¨ † האָבן† די† ייִדישע† סטודענטן† געשאַפֿן† אייגענע† ברודערשאַפֿטן¨ † וואָס† האָבן† זיך† אויך† פֿאַרנומען† מיט† טרענירן† און† דועלירן¨ † כּדי† צו† ווייַזן¨ † אַז† ייִדן† קענען†זייַן† פּונקט†אַזוי† מענעריש†און† פֿאַרטיידיקן†זייער† ווירדעÆ

איר† זאָלט† ניט† מיינען¨ † אַז† פֿעכטן† איז† אין† יענע† יאָרן† געווען† אַזאַ† מין† איידעלער†פֿאַרמעסט ¨† ווי†מע† זעט†עס† הייַנט¨ †למשל ¨† אויף†דער† אָלימפּיאַדע†—† עס†האָט† געמיינט†גאָר† עפּעס†אַנדערש Ɔ די†צוויי† פֿעכטערס†זייַנען† געשטאַנען† באַזונדער¨ † איין† מעטער† אין† צווישן¨ † און† געקעמפֿט† מיט† קורצע† שווערדןÆ † דער†גוף† און†די† אָרעמס†זייַנען† געווען† גוט† באַדעקט† און† באַשיצט¨ † קיין† סך† האָט† מען† זיך† ניט† געקענט† רירןÆ † נאָר† דער† קאָפּ† איז† געווען† אויפֿגעדעקט† און† די† גאַנצע† קונסט† איז† געווען† אַרייַ†נצושטעכן† די† שווערד† אינעם† קעגנערס† פּנים† אַרייַן Ɔ דערבייַ† זייַנען† געשטאַנען† † צוויי† אַסיסטענטן ¨† אויך† באַוואָפֿנט† מיט† שווערדן ¨† וואָס† זאָלן† אין† אַ† נויט† זיך† אַרייַנמישן ¨† ווי† אויך† פֿאַרשיידענע† עדות† און† אַ† דאָקטער ¨† וואָס† זאָל† באַהאַנדלען† די† וווּנדן Ɔ ווייַל† דער† עיקר† איז† דאָך† געווען† די† וווּנדן∫† יעדער† באַטייליקטער† האָט† געחלומט† צו† באַקומען† אַ† וווּנד ¨† כּדי† עס† זאָל† בלייַבן† אַ† שראַם¨ † וואָס† זאָל† עדות† זאָגן† פֿון† זייַן† מוט† און† מענע≠ רישקייטÆ † מיט† אַזעלכע† שראַמען† האָבן† שטאָלצירט† דורות† דייַטשע† סט†ודענטן† און† אָפֿיצירן¨ † ייִדן† בתוכםÆ † אַ† מאָל† האָט† דער† דאָקטער† אַפֿילו† בכּיוון† אַזוי† ”באַהאַנדלט“† די† וווּנדן† מיט† קרייַטעכצער † ¨† עס† זאָל† בלייַבן† אַ† גרעסערער† † שראַם°

עס† פֿאַרשטייט† זיך¨ † אַז† די† אַנטי≠ סעמיטן† זייַנען† ניט† געווען† קיין† גרויסע† בעלנים† אויף† דועלירן† מיט† ייִדןÆ †דער† דועל†אַליין† האָט†מיט† זיך† פֿאָרגעשטעלט† אַ† געוויסע† אָנער≠ קענונג†פֿונעם† ווערט†און† כּבֿוד†פֿונעם צווייטן† צד¨ † אַז† דער† קעגנער† איז ווערט¨ †מע† זאָל†מיט† אים†פֿעכטן Ɔ עס איז†אויך† געשען†ניט† זעלטן¨ †אַז† דער ייִד†האָט† געוווּנען†אַזעלכע† דועלן†און געמאַכט† צו† גאָרנישט† דאָס† גאַנצע דייַטש נאַציאָנאַלע† באַרימערייַÆ די† ווינער† ייִדישע† ברודערשאַפֿט ”קדימה“† האָט† זיך† טרענירטΠ† † שעה אַ† טאָג† אין† משך† פֿון† אַ† האַלב† יאָר¨ ביז†די† אַנדערע†ברודערשאַפֿטן† האָבן פּשוט†מורא† געקראָגן†מיט† זיי†זיך† צו פֿאַרפֿירןÆ †וואָס† זשע†האָט† מען†געטאָן ø די† אַנטיסעמיטישע† ברודערשאַפֿטן האָבן† אָנגענומען† אַ† ספּעציעלע רעזאָלוציע†אין Ππ∂†± ¨† אַז†„ייִדן† האָבן ניט†קיין† כּבֿוד¨ †קיין† האָנאָר ¨† און†אַז „מע† טאָר† מיט† זיי† ניט† דועלירן Æ ווי† ווייַט† דאָס† האָט† געהאָלפֿן¨ † ווייס איך† ניט¨ † ווייַל† אין† די† יאָרן† פֿאַר דער† ערשטער† וועלט מלחמה† זייַנען די† ייִדן† געווען† אַן† ערך앆 † פֿון† די דייַטשע† בירגער¨ † וואָס† מע† האָט פֿאַרמישפּט† פֿאַר† דועלירן† ©וואָס† איז כּלומרשט†געווען† אַ†פֿאַרברעכן ®μ†—† מאָל† אַזוי† פֿיל¨ † ווי† זייער† פּראָצענט פֿון†דער† אַלגעמיינער†באַפֿעלקערונג Æ

ניט†בלויז† האָבן†די† דועלן†געגעבן די† ייִדן† אַ† געלעגנהייט† צו† באַקעמפֿן דעם†אַנטיסעמיטיזם ¨† נאָר†נאָך† אַ†מעלה האָבן†זיי† געהאַט∫†עס† איז†ניט† געגאַנגען אין†דעם ¨† ווער†ס +וועט† געווינען†אָדער פֿאַרשפּילן¨ † ווער† ס+ איז† פֿיזיש† דער שטאַרקסטער¨ † נאָר† אינעם† מוטיקן דעם†כאַראַקטער† פֿונעם†פֿעכטער ¨† אין זייַן† ניט† אַרויסווייַזן† קיין† מורא† און ניט† ווייַכן† פֿונעם† קעגנערס† שווערדÆ אַז† איינער† האָט† זיך† ניט† אויפֿגעפֿירט בשעתן† דועל† ווי† עס† דאַרף† צו† זייַן¨ האָט† די† ברודערשאַפֿט† אים† געקענט אויסשליסן† פֿון† זייערע† רייעןÆ † אַזאַ צוגאַנג† וואָלט† ניט† געשאַדט† בייַ אונדזערע† הייַנטיקע† פּרעזידענט דע≠ באַטעסÆ † אַז† אָבאַמאַ† אָדער† ראָמני פֿירן† זיך† ניט† אויף† מיטן† געהעריקן דרך ארץ¨ †אַז† זיי†קריגן† זיך†ווי† קליינע קינדער† און† דערציילן† ליגנס† איינער וועגן† דעם† צווייטן¨ † וואָלט† געווען† אַ יושר¨ † מע† זאָל† זיי† טאַקע† אויסשליסן פֿונעם†וואַל פֿאַרמעסט ÆÆÆ

ן נטיסעמיטישע ק ריק טור ון ייִדישע עכטערס

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.