יוס אָפּאַטאָשו, „קיו — נישט אונטערגאַנג!“(זאַמלביכער, 6, 1945(

Forward (Yiddish Edition) - - ינטעלע ייִדיש ¿ דאָאָס -

י† גר$ ס†דער† הייַנטיקער†בראָך† זאָל†נישט† זייַן¨ † און† י† טיף† מיר† זאָלן† נישט† אָפּג ן† אין† בלוט¨ †ג ען† מיר†נאָך† אַלץ†נישט† אונטערÆ

ס5 האָבן† זיך† מיט† אַ† מאָל† גענומען†באַ ייַזן† אַז$ פֿיל† אָרזאָגערס ¨† פֿינצטערע† אָרזאָגערס ¨† עמען† דער† ייִדישער† עבֿר¨ † אין† בר טסטן† זין¨ † איז† פֿרעמדÆ † און† י† דער† שט גער† פֿון† אָר≠ זאָגערס¨ † איז† ז ער† הייַנט† געזיכערט¨ † ייַל† די† לייַט† זעען† ש$ ן† ז † זאָלן† שטענדיק† זייַן† ייַט† פֿון†יעדער† געפֿאַר¨ †דערפֿאַר† טאַקע† סן† ז †אַז† מיר¨ †ייִדן ¨† ג ען†אונטער Ɔ דאָס†האָבן† ז †געלערנט† בייַ†דער† פּאָפּוגייַ¨ † אָס†זיצט† א$ ף†דער† ייִדישער† קאַטערינקע†און† שפּילט†זיך† מיט†אונדזער† גורלÆ נ ן¨ †ייִדן ¨† מיר†ג ען† נאָך†נישט† אונטערÆ זעט† איר¨ † נישט† א ן† מאָל† חידוש† איך† זיך† פֿאַר אָס† מיר† זייַנען†ביז† הייַנט† נישט† אונטער≠ געגאַנגעןÆ † י† נאָך† זייַנען† מיר†בייַגעקומען† די† גזירות† און† שחיטות¨ † די† קר צצוגן†—† ען† די† גאַנצע† עלט† האָט† זיך† אָנגעזעצט† אונדז† א$ ס≠ צוראָטן† —† מלוכות† און† די† קירך¨ † ס5 אַדל† און† קנעכט¨ †שׂררים† און†ס 5פּע על Æ

האָבן† ייִדן† דער$ ף† אַ† פֿאַרטיקן† תּירוץ† —† צרות†און† פּורעניות†גיבן† צו†כּוח ¨† י† אין†פּסוק† שט ט†—†„ואשר† יענו†אותו† כּן†ירבה† וכן†יפרוץ“† —† י† ז †האָבן† ס5 ייִדישע†פֿאָלק† געפּ ניקט¨ †אַז $† האָט† עס† זיך† געמערט† און† אַז$ † האָט† עס† זיך†געשפּר ט Æ

א$ ב† אַז$ ¨† י† נאָך† זייַנען† מיר†בייַ≠ געקומען†די† זאַטק ט¨ †דעם† $ לטאָג†און† ס5 עשירות¨ † אָס† האָט† זיך† אַרייַ†נגעריסן† אינעם†ייִדישן† לעבןÆ † י†אַ† מגפֿה¨ †בייַ† אונדז† צוגענומען† מער† ייִדן† דורך† פֿרייַ יליקן† שמד¨ † י†די† שחיטות†און† קר צצוגןø †מיר† האָבן† דאָך† א$ ך† געהאַט† מלכים† צדיקים¨ † אָס† האָבן† נישט† גערודפֿט† ק ן† ייִדן¨ † אָס† האָבן† לי ב† געהאַט† ייִדןÆ † פֿאַר אָס† האָבן† זיך† ייִדן† נישט† א$ סגעמישט† מיט† דער†אַרומיקער† עלט ø

האָט† מען† דער$ ף† א$ ך† אַ† פֿאַרטיקן† תּירוץ†—†ס 5ייִדישע† רעליגיעזע†לעבן† האָט† אונדז† א$ פֿגעהאַלטןÆ † דאָס† איז† נישט† מער† י† אַ† השערהÆ † אין† אַ† סך† תּקופֿות† פֿונעם† דריטהאַלבן" ט$ זנט" יעריקן† גלות† האָבן†מיר† ק ן†מיצ ת† פּונקט†אַז $† נישט† אָפּגעהיט¨ † י† מיר† היטן† ז † הייַנט† נישט† אָפּÆ †ס 5איז† אַ†טעות ¨† אַז†דער† דייַטשישער† פֿרומער†ייִד† פֿון†∂±טן† יאָרהונדערט¨ †דער† פּ$ לישער† פֿר†ומער† ייִד† פֿון†∂±טן† יאָרהונדערט¨ † אַז† דער† ייִד† איז† גע ען† דער† טיפּ" ייִד† פֿון† אַלע† תּקופֿות† און† פֿון† אַלע† לענדערÆ † אין† דער† צייַט† פֿון† ד י†בעלי "תּוספֿות ¨† די† אמתע† טאַטעס† פֿון† אַלע† שפּעטערדיקע† „שולחן "ערוכס “¨ † איז† אַזאַ† יכטיקע† מיצ ה† י† ל גן† תּפֿילין¨ † כּמעט† י† נישט†אָפּגעהיט† גע אָרןÆ †דורות† פֿריִער†האָבן† די גאָונים† פֿון†בבֿל† זיך† געקלאָגט¨ † אַז† ייִדן† זייַנען נישט† מלע† די† קינדער¨ † אַז† ז † טרייַבן† זנות† און גיל$ "עריות Ɔ ¸ÆÆÆ ˛ פֿרעגט†זיך∫† אָס† האַלט†אונדז† א $ף ø אונדזערע† „רעאַל "פּאָליטיקער“† לאַכן† פֿון אונדז¨ † טענהן¨ † אַז† א$ ף† יעדער† צרה† האָבן† מיר אַ†פֿאַרטיקן† פּסוקÆ †און† אַזאַ†„א $סגעדראָשענער“פּסוק† איז† א$ ך∫† „מיר† האָבן† איבערגעלעבט המנען¨ †מיר† האָבן†איבערגעלעבט† די†בבֿלים ¨† די גריכן¨ † די† ר$ מער¨ † עלן† מיר† איבערלעבן† די נאַציסÆ“פֿרעג†איך∫† און†אַז 솆≤ הונדערט†יאָר† האָבן†אָנגעהאַלטן די†פּסוקים†—† הינטער†יעדן† פּסוק¨ † י†הינטער† אַ פּאַנצער¨ † אָרצלט† אַ† ייִדישער†לעבן "קוק ¨† פֿאַר≠ אָס† זאָלן† די† פּסוקים†—† דער† ייִדישער† לעבן" און" עלט "קוק†—† ד קא†איצט† זייַן†באַנקראָט ø

איך† האַלט¨ † אַז† ד קא† אין† דעם† גל$ בן¨ † אין די†פּסוקים ¨† אַז†אונדזער† שכן¨ †דער† נישט" ייִד¨ †איז א$ ך†אַ† מענטש¨ †נישט† ק ן† ילדע†חיה ¨† אין†דעם גל$ בן† ליגט† אונדזער† כּוחÆ † דער† גל$ בן† האַלט ש$ ן† אונדז† א$ ף† ט$ זנטער† יאָרןÆ † דער† גל$ בן האָט† אונדז† געגעבן† כּוח† ידער† א$ פֿצו ב$ ען ארץ" ישׂראל† נאָך† גלות† בבֿל¨ † א$ פֿצוב$ ען† ייִדי≠ שע†ייִשובֿים† איבער†גאָר† דער† עלט¨ †גיט† אונדז כּוח†צו† ב$ ען†ארץ "ישׂראל† הייַנטÆ †

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.