לאָמיר זי* איבערבעט ÆÆÆ

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט -

„די† גרעסטע† השפּעה† א5 ף† מיר† האָט† גע≠ האַט† די† ייִדישע† פֿאָלקסמוזיקÆ † איך† הער† ניט† א5 ף† צו† זייַן† אַנטציקט† פֿון† אירÆ † זי† איז† אַז5 † פֿילזייַטיקÆ † זי† קען† זייַן† ז7 ער† פֿר7 לעך† און† אין† דער† אמתן† זייַן† טיף† טראַגישÆ † דאָס† איז† כּמעט† תּמיד† אַ† מין† לאַכן† מיט† טרערןÆ † אָט† די† דאָזיקע† א7 גנטימלעכק7 ט¨ † די† דאָזיקע† מעלה† פֿון† דער† ייִדישער†פֿאָלקסמוזיק† איז†ז 7ער† נאָענט†צו† מייַן† פֿאָרשטעלונג†פֿון† דעם†ווי† אַזוי†דאַרף† מוזיק†זייַן Ɔ ז7 ער†אָפֿט† שאַץ†איך† אָפּ†אַ† מענטשן¨ †ל 5ט† זייַן† באַציִונג†צו† די†ייִדן Æ“

דמיטרי שאָסטאַקאָ יטש, רוסישער קאָמפּאָזיטאָר

אַ† מענטש† אַ† חכם† איז† גע6 ען† דער† דאָזי≠ קער† קאָמפּאָזיטאָר¨ † דמיטרי† שאָסטאַקאָ6 יטשÆ † 6עגן† זייַן† געניאַלער† מוזיק† איז† בכלל† נישטאָ† 6אָס† צו†רעדן Ɔ 6ען† איר†הערט† זייַנע†6 ערק¨ †איז† אייַך†ממש† ש6 ער†צו† זאָגן¨ „†—†כ %האָב† געהאַט†אַ† גר5 סע†הנאה† פֿון†דער† מוזיק“¨†—† אָבער†פֿון† די† ערשטע† קלאַנגען† פֿילט† איר† ש5 ן¨ † אַז† מע† האָט† צו† טאָן† מיט† עפּעס† פֿון† אַ† ששת ימי בראשית קאַטעגאָריע¨ † †— אַ† מדרגה¨ † 6אָס† געפֿינט† זיך† א5 ף†דער† גרענעץ†פֿון†„ געטלעכע†געפֿילן“† און† „שעפֿערישן† משוגעתÆ“† אַז† איר† נעמט† אין† די† הענט† די† פּאַרטיטור† פֿון† שאָסטאַקאָ6 יטשעס† 6אָקאַל ציקל† „פֿון† דער† ייִדישער† פֿאָלקס פּאָעזיע“¨† דערפֿילט† איר† גלייַך† אין† זיך† אַ† קל7 ן† אומבאַהאָלפֿן† קינד¨ † 6אָס† האָט† נאָך† נישט† אָנ≠ געה5 בן† צו† רעדן¨ † אַפֿילו† אויב† איר† זענט† דער† גרעסטער†מומחה† אין†די† מוזיק עניניםÆ †איך† רעד† ש5 ן†נישט† 6עגן† דעם¨ †אַז† ס% איז†אַ† גר5 סער†ספֿק ¨† צי† ס% 6עט† זיך† א5 סגעפֿינען† א5 ף† דער† 6עלט† אַ† פּאַסיקער† זינגער¨ † 6עלכער† 6אָלט† געקאָנט† א5 סזינגען† פּונקט† דאָס¨ † 6אָס† שאָסטאַקאָ6 יטש† האָט†געפֿילט† און†געשאַפֿן Æ

די† געשיכטע† פֿון† שאַפֿן† דעם† דאָזיקן† ייִדישן†6 אָקאַל ציקל†איז† ז7 ער†אַ† באַנאַלעÆ †אין† א7 נעם† אַ† זומער¨ † אין† אַ† צייַטונג קיאָסק† לעבן† זייַן† דאַטשע¨ † האָט† שאָסטאַקאָ6 יטש† דערזען† אַ† זאַמלביכל†„פֿון† דער†ייִדישער† פֿאָלקס פּאָעזיע“¨† געק5 פֿט† עס¨ † און† 6ייַטער†—† דערפֿילט† אין† די† פֿאָלקס לידער† דאָס¨ † 6אָס† האָט† נישט† געלאָזט† אים†צו† רו¨ †ביז† 6אַנען† זייַן†נשמה† האָט†זיך† ניט† „א 5סגעגאָסן“† א5 פֿן†נאָטן פּאָפּיר Æ

הקיצור¨ † דמיטרי† שאָסטאַקאָ6 יטש† האָט† דערפֿילט¨ †אַז† אין†דער† ייִדישער†נשמה† שטעקט† עפּעס† אַז5 נס¨ † 6אָס† די† ייִדן† אַל7 ן† איגנאָרירן† ז7 ער† אָפֿט¨ † אָדער† דערמאָנען† זיך† אין†„דעם “¨ † 6י† מע† זאָגט¨ † נאָר†„א 7ן† מאָל† אין† פּוריםÆ“† איך† מ7 ן† די† רעגלאַמענטירטע† ייִדישע† שטרעבונג† צו†בעטן† אַנטשולדיקונג†בייַ† די†לעבעדיקע† און† אַ†מחילה† בייַ†די† ט5 טע¨ †6 ייַט†אָפּגעש 7דט† זאָל† מען†6 ערןÆ †מיט† א7 ן†6 אָרט†—†אַ† מענטש†נ 7טיקט† זיך†אין†„ סליחות“†און† אין†אַ†„ סליחות צייַטÆ“

ווען†איר† נעמט†אין† די†הענט† די†גרעסטע† און† די† בעסטע† זאַמלונגען† פֿון† די† ייִדישע† פֿאָלקס לידער¨ †זעט† איר¨ †אַז† אַ†בכּבֿודיק† אָרט†פֿאַרנעמען† אין†ז 7† די†דיאַלאָג לידער ¨† דהייַנו¨ †—†ער† פֿרעגט¨ † זי† ענטפֿערט¨ † און† פֿאַרקערטÆ † דער† סוף† פֿון† די† דאָזיקע† לידער† איז† שטענדיק† דער† זעלבער¨ †—† מע†קומט† צו†אַ† פּשרה†און† מע†צעקושט† זיך¨ †6 ייַל† אַ†מענטש† נ7 ניקט†זיך† אין†„סליחות Æ“

צו†בעטן† אַנטשולדיקונג†בייַ† אַ†מענטשן† איז† ש6 ער¨ † אַפֿילו† ש6 ער† מיט† רוחותª † אָבער¨ † 6י† פֿלעגט†עס† זאָגן†מייַן† קלוגע†ש 6יגער ¨† אונדז†צו† לאַנגע† יאָרן¨ † †— זאָלן† אונדזערע† שׂונאים† אַז5 † לאַנג†ד 5ערן ¨† 6יפֿל† ס% 6עט† בייַ†אייַך† ד5 ערן†צו† טאָן†אַ† גוטע†זאַך Ɔ איז†צו† 6אָס† דאַרפֿן†מיר† האָבן† אומזיסטע†שׂונאים ÆÆÆø

א7 נע† פֿון† אונדזערע† בעסטע† לידער זאַמ≠ לונגען† איז† „ייִדישע† פֿאָלקסלידער“† פֿון† עמיל† סעקולעץ¨ †אַר 5ס† אין†בוקאַרעשט ¨† איןπμπ† Ʊ† איר† קענט†דאָרט† געפֿינען†כּמעט† אַלץ¨ †6 אָס†איז† גע≠ 6ען† פּאָפּולער† בייַ† די† ייִדן† אין† דיπ≤∞† ±ער† ביז† דיπμ∞† ±ער† יאָרן† פֿונעם† פֿאַרגאַנגענעם† יאָרהונ≠ דערטÆ †אָבער† דער†זאַמלער† אַליין†האָט† געהאַט†אַ† גע6 יסע†פּראָבלעם† מיט†די† אינפֿאָרמאַנטןª †נישט† אַלע† האָבן† געדענקט† די† 6ערטער† פֿון† אָנה7 ב† ביזן†סוף Ɔ א7 נע†פֿון† אַזעלכע†פּערל† איז†דאָס† ליד† „פֿאַר† דיר†6 על†איך† ק5 פֿן“¨† אין†6 עלכן†עס† פֿעלן† ס% רובֿ† 6ערטער Ɔ עמיל† סעקולעץ† 6ייַזט† אָן¨ † אַז† „ב 7דע† זייַנע† אינפֿאָרמאַנטן† ©אין† די† יאָרן𥥆 ± און† πμ∞± ®† האָבן† איבערגענומען† דאָס† ליד† בייַ† יאָסעלע†לערנער ¨† אין†שטעפֿאַנעשט ¨† סוטשאַטער† געגנט¨ †לעבן† באָטאָשאַן¨ †צוריק† מיט†יאָרן Æ“

איך†האָב† פֿאַרשריבן†דאָס† ליד†אין† יאָרπΣ∂† ±¨ † בייַ† אַ† 65 לן† ייִד¨ † שיקע† נאַדלער¨ † פֿונע ם† בע≠ סאַראַבער†שטעטל† רישקאָןÆ — ל מיר זיך איבערבעטן, איבערבעטן, ט גיב איך דיר מייַן % רט, — א> ב כ= %על %ידער ג< ן מיט ס סיען, שט רבן ז ל איך ן רט, א> ב כ= %על %ידער ג< ן מיט ס סיען שט רבן ז ל איך ן רט. — גוט, מענדל סערצע, י , מע קען אייַך, י , מע קען אייַך, מ נצביל איז רשטעלט, מ צביל איז רשטעלט, %ייַל צוז גן און ליב ה בן ק סט אייַך נישט ק< ן געלט. %ייַל צוז גן און ליב ה בן ק סט אייַך נישט ק< ן געלט. — צוליב דיר %על איך רק> ן מייַן געלן ל שיק און כ= %על ק> ן שק פּקעלע ן נטיק. מיט די שענסטע עט נען %על איך זי שפּ נען, און כ= %על דיך ק טייַע% ען אומזיסט. — איך ד רף נישט אומזיסט, כ= %על גלייַכער ב צ לע% ען, בי נישט צו רן מיט דיר, בי נישט צו רן מיט דיר. און ט קע מענדל ק טשקע, ער גיט מיר די %י טשקע און בעט מיך ף שפּ ציר. — ט %על איך דיר ק> ן קרעלן מיט %עניטשקעס , און פּודרע מיט % דיק ל ן , פּודרע מיט % דיק ל ן… איך %על דיך א> ספּוצע% ען מיט זייַדענע פּלי טיצעס , %י ד מע ונעם גרעסטן ס ל ן. — איך ד רף נישט דייַנע ד מעצעס, איך ד רף נישט דייַנע פּלי טיצעס, כּפּרה ז< ב< דע ר מיר, כּפּרה ז< ב< דע ר מיר, — א> , בר נציע בר נטשעניו, זייַ נישט פּ סקודניצע און בל ז זיך נישט ן, %י פּ כיר. — איך ד רף נישט דייַנע פּלי טיצעס, איך ד רף נישט דייַנע ד מעצעס, איך ד רף נישט דייַן % דיק ל ן… בי דו ביסט מייַנער, א> , מענדל סערצע, בייַ מיר ביסטו %ערט מילי ן.

שירע† גאָרשמאַן¨ † זכרונה† לבֿרכה¨ † מייַנע† אַ לערערקע† און† אַ† פּרעכטיקע† ייִדישע† שרייַבע≠ רין¨ † פֿלעגט† מיר† תּמיד† זאָגן∫†„מעכל ¨† געדענק¨ ניט†אַז 5† דאָס†קעלבל† 6יל† ז5 גן¨ †6 י†די† קו†6 יל א5 סגעז5 גט†6 ערןÆ“

גאָטעניו¨ †אַז† איך†ג 7† ש5 ן†יאָ† צו†די†„ סליחות טאָ†זאָל† איך†כאָטש† האָבן†בייַ† 6עמען† צו†בעטן ÆÆÆ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.