קוואַל∫ פֿונע אייביק תּולדות

Forward (Yiddish Edition) - - פראָנט זייַט -

פּרעזענטירט† דעם† פֿאַרפֿאָלגטן†„געצעלט זיצער “¨ † וועלכער† מוז זיך† אויסלעבן† אונטער† דעם† דרוק† פֿון† די† מאַכטהאָבערÆ † אינעם היסטאָרישן†קאָנטעקסט† פֿון†דער† אַמאָליקער†אייראָפּע ¨† האָט†עס אָבער† געשטימט† מיט† די† באַציִונגען† צווישן† דער† קריסטלעכער „רומישער“† מאַכט†און† די†ייִדן Æ

יעדער† מענטש¨ † אַ† ייִד¨ † אַ† קריסט¨ † צי† נאָך† עמעצער¨ † קאָן געהערן† צו† דער† מעטאַפֿיזישער† מחנה† פֿון† יעקבֿ† און† עשׂוÆ † דער קאַמף† צווישן† די† דאָזיקע† מחנות† גייט† טאַקע† אָן† ווייַטער¨ † און מע†טאָר† עס†נישט† פֿאַרגעסןÆ †די† חז2 ל†וואָרענען† אונדז†אין† פּרקי אָבֿות¨ †אַז† די†מאַכטהאָבער† האָבן†נישט† ליב†דעם† פּשוטן†מענטש און†פֿירן† זיך†מענטשלעך† צוליב†זייערע† אייגענע†אינטערעסן Æ

ס% איז†מערקווירדיק ¨† אַז†די† תּורה†דערמאָנט†„ צוויי†נאַציעס“אין† שייַכות† צו† דער† קריגערייַ† צווישן† יעקבֿ† און† עשׂוÆ † כּל זמן די†מענטשן† צעטיילן†זיך† אויף†שטרענג אָפּגעזונדערטע† גרופּעס¨ וועלכע† שטרעבן† איבערצונעמען† די† מאַכט†—† דאָס† לאַנד† אָדער די†פּריווילעגיעס† איינע†פֿון† דער†צווייטער†—† ווי†עס† איז†געשען צווישן† די† תּנ2 כישע† מלכי אדום† און† די† ייִדישע† מלכים†—† וועט זיכער†נישט† זייַן†שלום† אויף†דער† וועלטÆ †

דער† אייבערשטער† האָט† געזאָגט† יצחקן† בנבֿואה¨ † אַז† דאָס פֿאָלק† פֿון† זייַן† עלטערן† זון† וועט† באַדינען† דאָס† פֿאָלק† פֿון† זייַן ייִנגערן† זוןÆ † ווי† דערמאָנט¨ † האָט† דער† מלך† יוחנן† הורקנוס¨ † נאָך דעם† וווּנדער נצחון† פֿון† די† חשמונאָים† איבער† דער† מעכטיקער גריכיש סירישער† סעלעוודיקישער† אימפּעריע¨ † געצוווּנגען† די אדומים† זיך† מגייר† צו† זייַןÆ † געוויסע† אדומים† האָט† געשפּילט† אַ שליסל ראָלע† אין† דער† גריכישער† מלחמה† קעגן† ייִדן¨ † דערפֿאַר האָט†דער† ייִדישער†קיניג†—† אַליין†אַ† סתּירותדיקער†מענטש ¨† וועלכן די†חז 2ל† קריטיקירן†פֿאַר† אומיושרדיקע†אַקציעס†—† באַשלאָסן†צו אַסימילירן† דעם† שׂונא† דורך† גוואַלד מיטלעןÆ † ווי† אַ† רעזולטאַט¨ זענען† די† אייניקלעך† פֿון† די† אדומישע† גרים† געקומען† צו† דער מאַכט¨ †און† האָבן†אָנגעהויבן† רודפֿן†די† אַנדערע†ייִדן Æ

די†תּורה† דערציילט†אונדז ¨† אַז†יעקבֿ† און†עשׂו† האָבן†זיך ¨† נאָך†אַ לאַנגן†מחלוקת ¨† איבערגעבעטן†אויף† אַ†פֿרידלעכן† אופֿןÆ †אַנשטאָט קריגן†זיך† און†צעטיילן† זיך¨ †מוזן† די†מענטשן† שטרעבן†תּמיד† צו אַנטוויקלען†ברידערלעכע† באַציִונגען†איינער† מיטן†צווייטן Ɔ הרבֿ אליהו פּינחס†האָראָוויץ† דערקלערט†בפֿירוש† אין†זייַן† ספֿר הברית¨ אַז† ווען† ייִדן¨ † קריסטן† און† אַנדערע† מענטשן† לעבן† און† אַרבעטן ברידערלעך†צוזאַמען ¨† קאָנען†זיי† אַלע†פֿאַרזוכן† אַ†טעם† פֿון†רוח הקודש†—†אַ† ג טלעכע†אַנטפּלעקונג† אין†זייערע† נשמותÆ †מע† קאָן זאָגן¨ †אַז† ווען†דער† פֿיזישער†„יעקבֿ“† און†„עשׂו“†—† פֿאַרשיידענע פֿעלקער† און† קולטורן†—† זענען† בשלום¨ † קאָנען† זיי† ברענגען† די מענטשלעכע† געזעלשאַפֿט† צו† אַ† מצבֿ¨ † ווען† דער† קאַמף† צווישן דעם† פֿרידלעכן† „יושבֿ אהלים“† און† דעם† דאָמינירנדיקן† „יודע ציד“†וועט† בטל†ווערן Æ מצד†עשׂון Ɔ כּדי†זייַן† ברודער†זאָל† אים†נישט† דערהרגענען¨ †האָט† יעקבֿ†געמוזט† אַנטלויפֿן†אין† אַן†אַנדער† לאַנדÆ

עשׂו†איז† געווען†דער† פֿאָטער†פֿון† די†אדומים†—† אַן†אוראַלט† סעמיטיש†פֿאָלק Ɔ ווי†עס† ווערט†דערציילט† אין†תּנ 2ך ¨† האָבן†ייִדן† זיך† נישט† איין† מאָל† געקריגט† מיט† די† מלכים† פֿון† אדוםÆ † יוחנן† הורקנוס¨ † איינער† פֿון† די† ייִדישע† מלכי ם† פֿון† דער† חשמונאָי ם דינאַסטיע¨ † האָט† מגייר† געווען† די† אדומים† בגוואַלדª † שפּעטער¨ † האָבן† די† אייניקלעך† פֿון† די† אדומישע† גרים† איבערגענומען† די† מאַכט†בייַ† די†ייִדן Ɔ אַזוי†אַרום ¨† איז†די† נבֿואה†וועגן† יעקבֿס†צוויי† זיך קריגנדיקע†זין† מקוים†געוואָרן† אויף†פֿאַרשיידענע† אופֿניםÆ

אין† דער† ייִדישער† טראַדיציע† ווערט† יעקבֿ† אַסאָציִיִרט† מיט† ייִדן†און† ייִדישקייט¨ †און† עשׂו†—†מיט† דער†רוימישער† אימפּעריע¨ † מיט† דער† קריסטלעכער† רעליגיע† און† מיט† דער† אייראָפּעיִשער† ציוויליזאַציעÆ † אין† קבלה ספֿרי ם† דינט† ער† ווי† אַ† סימבאָל† פֿון† אַנטיסעמיטן¨ † רשעים† און† צומאָל† סימבאָליזירט† ער† אַפֿילו† דאָס† מעטאַפֿיזישע†שלעכטס† אינעם†גאַנצן† אוניווערסÆ

אויפֿן† ערשטן† בליק¨ † זעט† אויס† אַזאַ† אינטערפּרעטאַציע† פֿון† דער† מעשׂה† מיט† יעקבֿן† און† עשׂון† גאַנץ† פּעסימיסטיש† און† פֿינצטערÆ †די† חז2 ל†דערקלערן ¨† אַז†עשׂו† האָט†פֿייַנט† יעקבֿןª †ס %איז† אַ†„פּשוטע† הלכהÆ“†לויט† דעם†פֿאַרשפּרייטן† אָפּטייַטש¨ †מיינט† עס¨ † אַז†ס %איז† פֿאַראַן†אַ† טיפֿע†מחלוקת† צווישן†ייִדן† און†קריסטן† אָדער¨ † נאָך† ברייטער¨ † צווישן†„גוטע“† ייִדן† און†„שלעכטע“† נישט ייִדן¨ † וואָס†הייבט† זיך†אָן† נאָך†פֿון† דער†מוטערס† בויךÆ

ווען† מע† טראַכט† זיך† אַרייַן† אין† דער† הייַנטיקער† פּרשה† און† אין† די† קומענדיקע† פּרשיות¨ † קאָן† מען† אָבער† באַמערקן¨ † אַז† די† תּורה† לערנט† אונדז† פּונקט† אַ† פֿאַרקערטן† לימודÆ † הגם† יעקבֿ† און† עשׂו† האָבן† זיך† לאַנג† געקריגט¨ † זענען† זיי¨ † סוף כּל סוף¨ † געווען† צווילינג ברידער¨ † און† האָבן† זיך† שפּעטער† איבערגעבעטןÆ † די† קבלה ספֿרים† דערקלערן¨ † אַז† דער† גייַסטיקער† שורש† פֿון† עשׂון† איז†העכער ¨† אין†אַ† געוויסן†אַספּעקט ¨† ווי†בייַ† יעקבֿן¨ †און† אַז†עשׂו† האָט†תּמיד† געהאַט†אַ† פֿאַרבינדונג†מיט† קדושהÆ

דער† מעטאַפֿיזישער† קאַמף† צווישן† דעם† אַרכעטיפּ† פֿון† יעקבֿ† און† עשׂו¨ † וועלכער† ווערט† כּסדר† דערמאָנט† אין† קבלה¨ †האָט† גאָרנישט†צו† טאָן†מיט† קריסטן†אָדער† אַנדע≠ רע†פֿעלקער Ɔ ווען†די† ספֿרים¨ †וווּ† די†דאָזיקע† טעמע†ווערט† דערמאָנט¨ † זענען† אָנגעשריבן† געוואָרן¨ † זענען† ייִדן† געווען† אונטערטעניק† צו† אַכזריותדיקע† קריסטלעכע† מלוכותÆ † דער† מאַטאַפֿיזישער† „עשׂו“† רעפּרעזענטירט† די† אומיושרדיקע† מאַכט† און† היעראַרכיעסª † דער† מעטאַפֿיזישער†„יעקבֿ“† רע≠

אין† דער† פֿאָריקער† פּרשה† ווערט† דערציילט† וועגן† דע ם¨ † ווי† אַזוי† יצחק† האָט† געפֿונען† זייַן† שידוך¨ † מיט† דער† הילף† פֿון† זייַן† טאַטן¨ † אַבֿרהמען¨ † און† האָט† חתונה† געהאַט† מיט† רבֿקהןÆ † די† הייַנטיקע†סדרה† הייבט†זיך† אָן†מיטן† געבורט†פֿון† צווילינג זין†בייַ† יצחקן†און† רבֿקהן†—†יעקבֿ† און†עשׂו Æ

במשך† פֿון† צוואָנציק† יאָר¨ † האָט† רבֿקה† נישט† געהאַט† קיין† קינדערÆ †די† תּורה†רופֿט† זי†אָן† אַן†„עקרה“†—† אַ†פֿרוכטלאָזע† פֿרויÆ † שפּעטער¨ † צוליב† יעקבֿ† תּפֿילות¨ † האָט† זי† פֿאַרשוואַנגערט† מיט† אַ† צווילינג†—†צוויי† קינדער†מיטאַמאָל Ɔ זייַענדיק†נאָך† אין†דער† מאַמעס† בויך¨ † האָבן† די† צוויי† ברידער† זיך† אָנגעהויבן† קריגןÆ † עשׂו† איז† געבוירן†געוואָרן† דער†ערשטער Ɔ יעקבֿ†האָט† זיך†אָנגעהאַלטן† בייַ† עשׂוס†פּיאַטע† בעת†זייַן† געבורט¨ †פּרוּוונדיק† צו†ווערן† דער†בכור Æ

דער†אייבערשטער† האָט†געזאָגט† יעקבֿן¨ †ווען† זייַן†ווייַב† איז† געוואָרן†אַ† מעוברת†מיט† צוויי†זיך קריגנדיקע† קינדער¨ †אַז† רבֿקה† טראָגט† צוויי† פֿעלקער† אין† איר† בויך¨ † און† אַז† צוויי† באַזונדערע† נאַציעס† ©„ לאומים“®† וועלן† אַרויס† פֿון† אירª † די† עלטערע† נאַציע† וועט†באַדינען† די†ייִנגערע Æ

ווייַטער†ווערט† אין†דער† פּרשה†דערציילט† וועגן†די† חילוקים† און†סיכסוכים† צווישן†די† צוויי†ברידער Ɔ דער†טאַטע† האָט†מער† ליב† געהאַט†עשׂון ¨† און†די† מאַמע†—†יעקבֿן Ɔ עשׂו†איז† אַ†„יודע ציד %% ¨† אַ† ווילדער†ליידיקגייער† און†אַ† רויבער¨ †ווי† עס†דערקלערן† די†חז 2ל ¨† און† יעקבֿ† איז† אַ† „יושבֿ אוהל “¨ † אַ† פֿרידלעכער† געצעלט זיצער† און†תּורה לערנער Æ

יצחק¨ † זייַענדיק† שוין† אַלט† און† האַלב בלינד¨ † האָט† געוואָלט† געבן†זייַן† באַליבטסטן†זון† אַ†ספּעציעלע† ברכהÆ †כּדי† זי†צו† באַקו≠ מען¨ † האָט† יעקבֿ† זיך† אָנגעטאָן† אין† זייַן† ברודערס† בגדיםÆ † צוליב† דער† שוואַכער† ראיה¨ † האָט† יצחק† געבענטשט† יעקבֿן† אַנשטאָט† עשׂוןÆ †אָבער† נאָך†פֿאַר† דעם†האָט† יעקבֿ†געקויפֿט† בייַ†זייַן† ברודער† דאָס†רעכט† צו†ווערן† אָנגערופֿן†ווי† דער†בכור† פֿאַר†אַ† טעלער†זופּ Ɔ די†דאָזיקע† צוויי†עפּיזאָדן† האָבן†אַרויסגערופֿן† אַ†שטאַרקע† טענה†

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.