קאָנפֿערענ) אי פֿראַנקפֿורט וועג ייִדישע קהילות איבער דער וועלט

Forward (Yiddish Edition) - - קהילה לעב דאָאָ או דאָאָרט -

דער† אינסטיטוט† פֿון† ייִדישע† שטודיעס† בייַם†„פֿראַנקפֿורטער† אוניווערסיטעט † האָט† די† וואָך†אָנגעפֿירט† מיט†אַ† דרייַ טאָג†יקער† אי†נטער≠ נאַציאָנאַלער† קאָנפֿערענץ¨ † וווּ† די† עק†ספּערטן† פֿון† אַ† צאָל† לענדער† און† אַקאַדעמישע† געביטן† האָבן† אַנאַליזירט† דעם† ייִדישן† גלות¨ † און† די† היסטאָרישע†און† קולטורעלע†באַציִונגען† צווישן† די†ייִדישע† קהילות†איבער† דער†וועלט Æ

„עס† באַטייליקן† זיך† דאָ† פֿאָרשטייער† פֿון† די† פֿאַראייניקטע† שטאַטן† און† ישׂראלª † פֿרומע† ייִדן† און† אַפֿילו† נישט ייִדן¨ † און† יעדער† גיט† צו† זייַן†קוקווינקל ¨ †האָט† באַמערקט†עליזאַבעט† האָ≠ לענדער¨ †פֿון†„ פֿראַנקפֿורטער†אוניווערסיטעט Æ

אַזוי†ווי† אַנדערע†עטנישע† גרופּעס¨ †וועלכע† וווינען† צעזייט† און† צעשפּרייט† איבער† דער† וועלט¨ † ראַנגלען† זיך† די† ייִדישע† קהילות† אין† גלות†מיט† שווערע†קשיות ¨† בפֿרט†במשך† פֿונעם† פֿאַרגאַנגענעם† יאָרהונדערטÆ † ס$ רובֿ† ייִדן† האָבן† שוין† פֿאַרלאָזט† דעם† טראַדיציאָנעלן† לעבן שטייגער† און† ווערן† במילא† באַווירקט† פֿון† מאָדערנע†אידעאָלאָגיעס† און†דער† אַסימילאַציעÆ

„מיר† רעדן† דאָ† סייַ† וועגן† די† ייִדן¨ † וועלכע† האָבן† זיך† אַסימילירט† און† פֿאַ†רגעסן† כּמעט† אַלץ† וועגן† ייִדישקייטª † סייַ†וועגן† די† ייִדן¨ † וועלכע† האָבן† אייַנגעזאַפּט† די† אַלגעמיינע† קולטור¨ † אָבער† זענען† פֿאָרט† פֿאַרבליבן† ייִדן† און† צונויפֿגעפֿלאָכטן† די† נישט ייִדישע† קולטור† מיט† זייער† אייגענער† ייִדישער† קולטור¨ † האָט† דערקלערט† שלמה† בערגער¨ † פֿונעם† „אַמסטער≠ דאַמער†אוניווערסיטעט Æ

הרבֿ† אפֿרים† קאַנאַרפֿאָגל† פֿונעם† ישיבֿה אוניווערסיטעט† אין† ניו יאָרק¨ † האָט† באַמערקט¨ † אַז†„אין† די† פֿאַראייניקטע† שטאַטן† איז† מעגלעך† צו† זייַן† נישט† בלויז† אַ† גוטער† אַמעריקאַנער† בירגער¨ †אָבער† אויך†אַ† פֿרומער†ייִד Æ

„מיר† האָבן†אַ† וויכטיקע†ראָלע†—† האָט†בער≠ גער† געזאָגט†—† צו† דערקלערן† דער† נישט ייִדי≠ שער† וועלט† וואָס† דאָס† הייסט† יודאַיִזם¨ † פֿאַר† וואָס† ס$ איז† וויכטיק¨ † און† וואָס† פֿאַר† אַ† ראָלע† האָט†די† ייִדישע†רעליגיע† און†קולטור† געשפּילט† אין†דער† אייראָפּעיִשער†געשיכטע Ɔ מע†קען† זיך† הייַנט†אַפֿילו† נישט†פֿאָרשטעלן† די†אייראָפּעיִשע† קולטור†אָן† דער†ייִדישער† השפּעהÆ

„אין† שפּאַניע¨ †למשל ¨† האָט†דער† $שפּאַנישער† ראַט† פֿון† נאַציאָנאַלער† פֿאָרשונג$ † אָנערקענט† די† גאָר† לאַנגע† געשיכטע† פֿון† די† ייִדן† אין† די† קריסטלעכע† קיניגרייַכן† פֿון† שפּאַניע† און† פּאָר≠ טוגאַל¨ †ווי† אויך†אין† די†יאָרן† אונטערן†איסלאַמישן† קאָנטראָלÆ † מע† זעט† סימנים† דערפֿון† דורך† די† שילן¨ † וואָס† שטייען† דאָרט† ביזן† הייַנטיקן† טאָג¨ † און† דורך† די† אופֿנים† ווי† די† ייִדן† האָבן† משפּיע† געווען†אויף† דער†שפּאַנישער† קולטורÆ

נאָך†דער† גרינדונג†פֿון† מדינת ישׂראל¨ †האָבן ס$ רובֿ† פֿון† די† ייִדישע† קהילות† פֿון† דער† וועלט עפֿנטלעך† געשטיצט† די† ייִדישע† מדינה¨ † אָבער גלייַ†כצייַטיק† אַרויסגעוויזן† זייער† הויפּט לאָיאַ≠ ליטעט†צו† זייער†היי מלאַנד†Æ

„מיר ¨† וועלכע† וווינען† אין† די† תּפֿוצות† — האָט† בערגער† געזאָגט† —† שפּילן† אַ† וויכטיקע ראָלע†וואָס† שייך†די† באַציִונגען†צווישן† די†ייִדן און† די† נישט ייִדןª † נאָך† מער† ווי† ישׂראל¨ † ווייַל מיר† באַמיִען† זיך† אָנצוהאַלטן† די† באַציִונגען סייַ† מיט† ישׂראל¨ † סייַ† מיט† דער† נישט ייִדישער געזעלשאַפֿט†אין† וועלכער†מיר† וווינעןÆ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.