קוואַאַל∫ ויצא אייביק פֿפֿונע

Forward (Yiddish Edition) - - קהילה לעב דאָאָ או דאָאָרט - פֿון מÆ אַלקין

די†פֿאַרגאַנגענע† וואָך†האָבן† מיר†געשמועסט† וועגן†די† באַציִונגען† צווישן†יעקבֿ† און†עשׂו Ɔ אין†דער† אַמאָליקער†אייראָפּע† פֿלעגן†ייִדן† אַסאָציִיִרן†עשׂון† מיט†דער† אַמאָליקער†קריסטלעכער† מאַכט†און† מיט† די†קריסטן† בכלל ¨† ווי†אַ† פּריווילעגירטע†הערשנדיקע† גרופּע Ɔ דאָס† מיינט†נישט ¨† אַוודאי¨ †אַז† אַזאַ†אָפּטייַטש† איז†גילטיק† נאָך†הייַנט ¨† אין† די†לענדער ¨† וווּ†מענטשן† פֿון†אַלע† רעליגיעס†זענען† גלייַך Ɔ אַדרבה¨ † נאָך† מיט † Σ∞∞† יאָר† צוריק† האָט† דער† גרויסער† רבֿ† און† דענקער† מנחם† מאירי† דערקלערט ¨† אַז† אַן† אָרנטלעכער† עטישער† מענטש† איז† ברוחניות† גלייַך† מיט† ייִדן† און† ווערט† פֿאַררעכנט† ווי† אַ† טייל† פֿון† כּלל ישׂראל† אינעם†† גייַסטיקן† זין Ɔ פֿונדעסטוועגן¨ † וועט† דער† שאַרפֿער†חילוק† צווישן†יעקן† און†עשׂון† נאָך†אַלץ† אַקטועל ¨† כּל זמן† אין†דער† וועלט†איז† פֿאַראַן†דער† חילוק†צווישן† די†דערנידעריקטע† פּשוטע†מענטשן† און†די† אומיושרדיקע†דאָמינירנדיקע† כּוחות Ɔ יעקבֿ† איז† געווען† אַ†„יושבֿ† אהלים “¨ † אַ† פֿרידלעכער† געצעלט זיצער† און† אַ† תּורה לערער ¨† און† עשׂו† איז† געווען† אַ†„יודע ציד “¨ † אַ† ווילדער† רויבערÆ † כּדי† נישט† צו† דערלאָזן† עשׂון† פֿאַררעכנט† צו† ווערן† ווי† אַ† בכור†—† דער† אָנפֿירער† פֿון† די† קומענדיקע† דורות† פֿון† יצחקס† אייניקלעך†—†און† כּדי†עשׂו† זאָל†נישט† באַקומען†אַ† ספּעציעלע†ברכה† פֿון† זייַן† טאַטן ¨† האָט† יעקבֿ† אויסגענוצט† כיטרע† מיטלען ¨† וועלכע† עשׂו†האָט† אויפֿגענומען†ווי† אומיושר Ɔ

†מע† קאָן†זאָגן ¨† אַז†כּדי† אָפּצונעמען†פֿון† עשׂון†די† מעגלעכקייט† אייַנצופֿירן†זייַן† פֿאַרדאָרבענעם†סדר† פֿון†רויבערייַ† און†אומיושר ¨† האָט† יעקבֿ† אַליין† געמוזט† אויסנוצן† מיטלען ¨† וועלכע† קאָנען† אויסזען¨ † לכאורה¨ † אויך† אומיושרדיק Ɔ יצחק† האָט† געטענהט ¨† אַז† יעקבֿ†האָט† זיך†אויפֿגעפֿירט† ווי†אַן† אָפּנאַרער ¨† כּדי† צו† קריגן† זייַן† טאַטנס†ברכה Ɔ הרבֿ†יונתן† סאַקס ¨† דער†ענגלישער† הויפּט רבֿ† און†אַן† אינטערעסאַנטער†און† שאַרפֿער†תּורה מפֿרש ¨† באַמערקט¨ †אַז† פֿאַר† זייַן†אויפֿפֿירונג† איז†יעקבֿ† געשטראָפֿט†געוואָרן† מיט†שווינדלערייַ ¨† מידה כּנגד מידהª †זייַן† פֿעטער†לבֿן† האָט†אים† געצוווּנגען†אַרבעטן† שווער†∞≥†יאָר† דורך†שווינדלערישע† מיטלען Æ

אין† דער† הייַנטיקער† פּרשה† ווערט† דערציילט† פּרטימדיק† וועגן†דעם Ɔ בייַם†סוף ¨† האָט†יעקבֿ† זיך†אומגעקערט† אין†דער† היים† מיט†פֿיר† ווייַבער†און† אַ†גאַנצער† כאָפּטע†קינדער Ɔ די†תּורה† זאָגט† אונדז¨ †אַז† הגם†יעקבֿ† האָט†געליטן† בייַ†לבֿנען ¨† האָט†ער ¨† סוף כּל סוף¨ †אַנטלאָפֿן† פֿון†זייַן† פֿעטער†מיט† גרויס†דערפֿאָלג Ɔ הגם†יעקבֿ† איז¨ † מעגלעך¨ † באַשטראָפֿט† געוואָרן† פֿאַרן† אָפּנאַרן† זייַן† ברודער¨ † ווייַזט†אונדז† די†תּורה ¨† אַז†ער† איז†געווען ¨† סוף כּל סוף¨ †גערעכט† און†האָט† עס†געטאָן† לשם שמים†—†דערפֿאַר† איז†ער† געבענטשט† געוואָרן†מיט† אַזאַ†גרויסער† משפּחה†און† אַ†סך† גוטס און האָבÆ

עס† זענען† פֿאַראַן† סיטואַציעס¨ † ווען† מע† מוז† אָנווענדן† לאוו דווקא† שיינע† מאָסמיטלען† קעגן† די† קוואַלן† פֿון† אומיושרÆ † מע† מוז† צומאָל† באַקעמפֿן† דאָס† שלעכטס† מיט† סתּירותדיקע† מיטלען¨ † אויב†אַפֿילו† מע†קאָן† באַשטראָפֿט†ווערן† פֿאַר†דעם† דורך†מענטשן† און† אַפֿילו† דורך† דער† ג טלעכער† השגחהÆ † רבי† צדוק† לובלינער† דערקלערט¨ † אַז† אין† דעם† באַשטייט† דער† אינערלעכער† באַדייַט† פֿונעם† באַגריף†„מסירת נפֿש Æ“† געהרגעט† צו† ווערן† אויף† קידוש השם†איז† אַ†געוואַלדיקער† מסירת הגוף†—†די† גרייטקייט†אָפּצוגעבן† דאָס† לעבן† פֿאַר† אַ† ריכטיקן† צוועקÆ † ווען† מע† פֿירט† זיך† אַרייַן† אין† אַזעלכע† סתּירותדיקע† סיטואַציעס¨ † ווען† מע† טראַכט¨ † אַז† מע† קאָן†פֿאַרלירן† דעם†חלק† און†עולם הבאָ†—† אָט†דאָס† הייסט†טאַקע† „מסירת הנפֿש “¨ † אַ† גרייטקייט† זיך† אָפּצוזאָגן† סייַ† פֿון† עולם הזה¨ † סייַ†פֿון† עולם הבאָ¨ †ווען† מע†טוט† עס†אינגאַנצן† לשם שמיםÆ

יעקבֿס† כּמו שווינדלערישע† אויפֿפֿירונג† לגבי† ז ייַן† ברודער† איז† געווען† אַ† גרויסע† מסירת נפֿש¨ † ווייַל† כּדי† צו† באַקעמפֿן† אַ† שלעכטן† אומיושרדיקן† מענטש† אויף† זייַן†„אייגן† פֿעלד ¨† דורך† סתּירותדיקע†מיטלען ¨† מוז†מען† זייַן†דרייסט† און†גרייט† אָנצונעמען† די† קאָנסעקווענצןÆ † יעקבֿ† האָט† זיך† אָפּגעזאָגט† אָנצונעמען† די† היעראַרכישע†דאָמינאַציע† פֿון†זייַן† שטרענגן†ברודער Ɔ פֿונדעסט≠ וועגן¨ † צוליב† דעם¨ † וואָס† אויף† אַ† מאָמענט† האָט† ער† באַהערשט† עשׂון†דורך† קלוגע†מעשׂים ¨† האָט†ער† באַקומען†אַן† עונשÆ די† הייַנטיקע† פּרשה† הייסט† „ויצא“† —† „און† ער† איז† אַרויס≠ געגאַנגעןÆ“†כּדי† צו†אַנטלויפֿן† פֿון†זייַן† אויפֿגעבראַכטן†ברודער ¨† איז†יעקבֿ† אַוועק†פֿון† זייַן†היים† און†זיך† געלאָזט†קיין† חרן¨ †וווּ† זייַן†פֿעטער† האָט†אים† געצוווּנגען†צו† אַרבעטן†פֿאַר† אים†ווי† אַ†פּאַסטעך ¨† כּדי†יעקבֿ† זאָל†קענען† חתונה†האָבן† מיט†רחלען ¨† לבֿנס† טאָכטערÆ † צום† סוף¨ † האָט† יעקבֿ† חתונה† געהאַט† מיט† לבֿנס†צוויי† טעכטער¨ †לאה† און†רחל Ɔ ס$ איז†פֿאַראַן† אַ†ווערסיע† אין† די† מדרשים¨ † לויט† וועלכער† בלהה† און† זלפּה¨ † יעקבֿס† קעפּסווייַבער¨ †זענען† אויך†געווען† לאהס†און† רחלס†שוועסטער Æ

על פּי הלכה¨ †טאָר† מען†נישט† חתונה†האָבן† מיט†צוויי† טעכטער פֿון†די† זעלבע†עלטערן† מיטאַמאָלÆ †אין† די†קבלה ספֿרים† און†ספֿרי חסידות† ווערט† אָבער† דערקלערט¨ † אַז† יעקבֿ† איז† געווען† העכער פֿון†דער† געוויינטלעכער†אָנגענומענער† הלכה¨ †צוליב† זייַן†גרויס צידקותÆ † מע† קאָן† זאָגן¨ † אַז† צוליב† זייַן† באַוויליקייט† צו† באַגיין¨ לשם שמים¨ † אַ† סתּירותדיקע† מעשׂה† לגבי† עשׂון¨ † נישט† געקוקט אויף†דער† מעגלעכער†שטראָף ¨† האָט†ער† שפּעטער†פֿאַרדינט† דאָס זכות†חתונה† צו†האָבן† אויף†אַן† אומגעוויינטלעכן†אופֿן ¨† מחוץ†די נאָרמאַלע†הלכה גרענעצן Æ

יעקבֿ†איז† אַרויסגעגאַנגען¨ †אויף† אַ†ווייַל ¨† פֿון†זייַן† לעבנס שטייגער פֿון†אַ† שטילן†געצעלט זיצער ¨† כּדי†צו† מאַכן†זיכער ¨† אַז†זייַן† שלעכטער ברודער† וועט† נישט† ווערן† דער† אורפֿאָטער† פֿונעם† ייִדישן† פֿאָלק¨ ווייַל†דאָס† וואָלט†געקאָנט† אַרייַנברענגען†אומיושרדיקע† באַציִונגען אינעם† סאַמע† האַרץ† פֿון† יצחקס† משפּחהÆ † צוליב† דעם† האָט† ער באַקומען†אַ† מעגלעכקייט†אַרויסצוגיין† פֿונעם†געוועזענעם† שטייגער פֿונעם† משפּחה לעבן¨ † און† האָט† באַגרינדעט¨ † מיט† זייַנע† ווייַבער און†קעפּסווייַבער ¨† די†ייִדישע† צוועלף†שבֿטים Ɔ ווי†עס† באַטאָנען†די חז ל¨ †זענען† אַלע†יעקבֿס† קינדער†געווען† צדיקים¨ †אין† פֿאַרגלייַך†מיט זייַן†טאַטן† און†זיידעס ¨† אַבֿרהמען†און† יצחקן¨ †בייַ† וועלכע†עס† זענען געבוירן† געוואָרן† ישׂמעאל†—† אַ† סתּירותדיקער† מענטש¨ † וועלכער האָט¨ †אָבער ¨† שפּעטער†תּשובֿה† געטאָן†—†און† עשׂוÆ

דער† ערשטער† חב ד רבי¨ † דער† מחבר† פֿונעם† ספֿר התּניא¨ דערקלערט† אין† ז ייַן† סידור† מיטן† קאָמענטאַר¨ † אַז† דער† פֿאַרבאָט חתונה†צו† האָבן†מיט† צוויי†שוועסטער ¨† ווי†אויך† אַנדערע†פֿאַרבאָטן פֿונעם†זעלבן† סאָרט¨ †זענען† געווען†אַ† רעזולטאַט†פֿונעם† חטא עגל הזהבֿÆ †אַ† טייל†ייִדן† האָבן†דעמאָלט† אָפּגענומען†בגוואַלד† דאָס†גאָלד פֿון†די† פֿרויען¨ †און† האָבן†אָנגעהויבן† דינען†דעם† גאָלדענעם†קאַלב Æ מע†קאָן† זאָגן¨ †אַז† צוליב†דעם ¨† וואָס†זיי† האָבן†דערנידעריקט† די†פֿרויען און†געשאַפֿן† אַ†קולט† פֿון†גאָלד ¨† האָט†די† תּורה†זיי† פֿאַרבאָטן†אַזאַ חתונה¨ †ווי† בייַ†יעקבֿן ¨† ווייַל†זיי† וואָלטן†נישט† געקאָנט†באַהאַנדלען אַזאַ†גרויסע† משפּחה†מיט† דעם†געהעריקן† כּבֿוד†און† דרך אַרץª †הגם עס† שטעקן† אינעם† דאָזיקן† פֿאַרבאָט¨ † אַוודאי† אויך¨ † פּסיכאָלאָגישע און†מיסטישע† סיבֿות¨ †אַחוץ† די†סאָציאַלע Æ

די¨ †וואָס† האָבן†געדינט† דעם†גאָלדענעם† קאַלב†און† זענען†צוליב דעם†אַרויס† מחוץ†די† אָנגענומענע†נאָרמעס ¨† האָבן†אויך† געמיינט לשם שמים¨ †ווי† עס†דערקלערן† די†חז ל Ɔ די†נאַטור† פֿונעם†גאָלד קולט†איז† אָבער†געווען† בעצם†שלעכט Ɔ להיפּוך¨ †יעקבֿס† אַרויסגאַנג פֿון†זייַן† צוגעוווינטן†לעבנס שטייגער ¨† כּדי†אונטערצורייַסן† עשׂוס דאָמינאַציע†איז† געווען†בעצם† גוט¨ †אויב† אַפֿילו†ער† האָט†געמוזט זיך† באַנוצן† מיט† סתּירותדיקע† מיטלעןÆ † דער† נאָמען† פֿון† דער הייַנטיקער†פּרשה† ווייַזט¨ †אַז† עס†זענען† פֿאַראַן†צייַטן ¨† ווען†מע† מוז אַרויסגיין† מחוץ למחנה¨ † נישט† געקוקט† אויף† די† קאָנסעקווענצן¨ אויב†מע† טוט†עס† לשם שמים†און† צוליב†אַ† יושרדיקן†צוועק Æ

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.