וואַל ¨ פֿליג ¨ קוקורוזע¨ מאַמעליגע

Forward (Yiddish Edition) - - קהילה לעב דאָאָ או דאָאָרט - ® ©ישׂראל משה לעמסטער ספּעציעל רן „ רווערטס“

וואַלן¨ † רבותי°† צו† דער† צייַט¨ † פֿריצייַטיקע† וואַלן† אין† ישׂראל°† מזל טובֿ°†ווער† קאָן†איצטער† שרייַבן†וועגן† ליטעראַטורø †ווער† מיר†פּאָעזיע ø† וואָס† מיר† הויכע† מאַטעריעø †—† איר† שפּילט† זיך†עפּעס† מיט†וואַלן ø† איר†ווייסט† וויפֿל† פּאָליטיקער† זייַנען† דאָ† אין† אונדזער† קליינער† מדינהø † †— אַ† מענגע°† האָבן† זיי¨ † די† פּאָליטיקער¨ † ליב† צו† שפּילן† אין† דער† שפּיל¨ † וואָס† הייסט¨ † וואַלן°† אויסהאַלטן† אַ† פֿיר† מיט† אַ† האַלב† יאָר† אָן† דער† דאָזיקער† דעמאָקראַטישער† פּראָצעדור†קאָנען† זיי†ניט Ɔ ס‘ווערט† זיי† סקוטשנעÆ † אַ† מאָל† קאָנען† אונדזערע† פּאָליטיקער† ניט† אויסהאַלטן† אַפֿילו† צוויי†יאָר Ɔ ווען†מע† וואָלט†דורכגעפֿירט† די† פֿריצייַטיקע† וואַלן† אויפֿן† חשבון† פֿון† די† פּאַרטייען¨ † איז† עס† איין† זאַךª † אָבער† אויפֿן† געלט† פֿונעם† פֿאָלק† קאָן† מען†דאָך† שפּילן†זיך† אין†וואַלן† אַפילו† צוויי†מאָל† אַ†יאָר ¨† וועמען†אַרט† עסø †

געווען† בייַ† אונדז† אין† שטעטל† אַ† ייִד¨ † וואָס† מע† פֿלעגט† אים† רופֿן† זיסיע קוקורוזעÆ †און† כאָטש†די† מעשׂה† איז† פֿאָרגעקומען† אין† כרושטשאָווס† צייַטן¨ † ווען† דאָס† גאַנצע† סאָוועטישע† פֿאָלק† האָט† אויף† לינקס† און† אויף† רעכטס† פֿאַרזייט† קוקורוזע¨ † האָט† זייַן† צונאָמען† „קוקורוזע .¨ † קיין† שום† שייַכות†ניט† געהאַט†צו† כרושטשאָווס† עקאָנאָמישער† פּאָליטיקÆ † זיסיע† האָט† אָנגעפֿירט† מיט† אַ† נייצעך¨ † אין† וועלכן† ס‘האָבן† געאַרבעט† נאָר† פֿרויעןÆ † איז† כּדי† צו† מאַכן† אויף† די† שנייַדערקעס† אַן† אייַנדרוק¨ † פֿלעגט† ער† טראָגן† אין† אַ†הויזן קעשענע† אַ†קוקורוזע קאַטשן ¨† אַז† די† נייטאָרינס† זאָלן† מיינען¨ † אַז† ער† האָט†אין† די†הויזן† אַ†„גרויסע† ווערט. Ɔ ווען† ס‘פֿלעג† שוין† אָבער† קומען† צום† ווייַזן† וואָס† ער† קען† מיט† זייַן† אייגע≠ נער† „קוקורוזע .† האָט† † זיך† דע†רפֿון† אויסגעלאָזט†אַ† מאַמעליגעÆ †

די† אָנפֿירער† פֿון† פֿאַרשיידענע† פּאַ†רטייען ¨† די† קאַנדידאַטן† און† דעפּו≠ טאַטן¨ † דערמאָנען† מיר† איצטער† דעם† דאָזיקן† זיסיע קוקורוזעÆ † זיי† האָבן† אַרייַ†נגעלייגט† אין† זייערע† וואַל קע≠ שענעס† † ריזיקע† פּראָגראַמען¨ † מע† זאָל† מיינען¨ † אַז† זיי† פֿאַרמאָגן† גאָר† ווערט≠ לעכע† זאַכןÆ † און† מע† פֿאָכעט† איינער† פֿאַרן† אַנדערן† מיט† די† פּראָגראַמען „קוקורוזעס .¨ † מע† גייט† איבער† פֿון† איין† פּאַרטיי† אין† אַ† צווייטער¨ † מע† פֿאַראייניקט† זיך¨ † מע† צעטיילט† זיך†—† ס‘טוט† זיך†חושך Ɔ אַ†טייל† צענטריסטן† גייט†איבער† אין†לינקן† לאַגער¨ †אַן† אַנדער† טייל†—†אין† רעכטןª †אָבער† ניט†דערפֿאַר ¨† וואָס†די† אידעאָלאָגיע¨ †צי† די†פּראָגראַם† פֿון†דער ¨† אָדער†יענער ¨† פּאַרטיי†איז† זיי† נענטער†צום† האַרצן¨ †נאָר† מע†זוכט† אַ† פּלאַץ† אין† די† פּאַרטיי רשימות¨ † וואָס† זאָל†זייַן† נענטער†צום† אָנהייב†פֿון† דער† רשימה¨ †און† קאָן†גאַראַנטירן† צו†ווערן† אַ† חבֿר הכּנסתÆ † דאָס† איז† דער† עיקר°† געוועזענע† דעפּוטאַטן† בייַטן† זייערע† אידעאָלאָגיעס† ווי† דער† ישׂראלדיקער† וועטער†בייַט† זיך†אום† ווינטערÆ †אָבער† ווען† מע† קומט† שוין† אין† כּנסת† און† מע† דאַרף† דאָרט† עפּעס† טאָן† מיט† די† פּראָגראַמען† פֿון† די† קעשענעס¨ † לאָזט† זיך†אויס†—† אַ†מאַמעליגע Ɔ

ניט† לאַנג† צוריק† בין† איך† געווען† † אויף† אַ† חתונה† בייַ† מייַנע† באַקאַ†נטע† אין† תּל אָבֿיבֿÆ † די† חתן כּלה† האָבן† ביידע† אָפּגעדינט† אין† דער† ישׂראל≠ דיקער†אַרמיי ¨† פֿאַרענדיקט†דאָס† לער≠ נען† אין† אוניווערסיטעט¨ † נאָר† כּדי† צו† רעגיסטרירן† † זייער† הייראַט¨ † האָבן† זיי† געדאַרפֿט† פֿאָרן† קיין† ציפּערן¨ † ווייַל† דער†כּלהס† מאַמע†איז† ניט†קיין† ייִדיש≠ קעÆ †די† נסיעה†האָט† זיי†אָפּג עקאָסט††אַ† פּאָר† טויזנט† דאָלאַרÆ † וועט† איר† זאָגן† —† אידיאָטיזם°† איר† זענט† גערעכט† † —† אַוודאי† אידיאָטיזם°† נתן† שטשע≠ ראַנסקי† האָט† נאָך† בייַם† סוף† ∞≥סטן† יאָרהונדערט† צוגעזאָגט† צו† לייזן† די† פּראָבלעםÆ † שפּעטער† האָבן† אַנדערע† פּאַרטייען† צוגעזאָגט¨ † אַז† אָט אָט אָ† וועט†די† כּנסת†באַשטימען ÆÆÆ

גאָרניט†—†אַ† מאַמעליגע°†אין† דער† ישׂראלדיקער† געזעצגעבונג† זענען† ביז†הייַנט† נאָך†פֿאַראַן† געזעצן†פֿון† די† צייַטן¨ † ווען† פּאַלעסטינע† איז† געווען† או†נטערן† ענגלישן† מאַנדאַטÆ † און† די† קאַנדידאַטן† און† דעפּוטאַטן† זאָגן† צו¨ † אַזÆÆÆ † איר† ווייסט† דאָך∫† צוזאָגן† קאָסט† ניט†קיין† געלטÆ †הייסט† עס¨ †אַז† פֿאַר†די† וואָס†זאָגן† צו¨ †קאָסט† עס†טאַקע† ניט†קיין† געלט¨ †אָבער† פֿאַר†די† וועמען†מע† זאָגט† צו†—†דעם† פֿאָלק†אונדזערן ¨† קאָסטן†די† צוזאָגענישן† פֿון† די† פּאַרטייען† אָפּ† אַ† גוטע†מטבע Æ

אַ†שנייַדער† אין†אונדזער† שטעטל† מיטן†נאָמען† איציק מער†האָט† אַ†מאָל† געפֿרעגט† בייַ† זייַנע† גוטע† פֿרייַנד∫† „חבֿרה ¨† וואָס† איז† דער† אונטערשייד† צווישן† מיר¨ † דעם† שנייַדער† איציק מערן¨ † און† זייø .† מיטן†„זיי .† האָט† ער† געמיינט† די† סאָוועטישע† מאַכט¨ † די† קאָמוניסטישע† † פּאַרטייÆ † „נו ¨† וואָסø † †— פֿרעגט† מען† איםÆ .† †— „איך ¨† †— זאָגט† דער†שנייַדער ¨†—† טרען†די† בגדים†פֿון†

כ‘וויל† האָפֿן¨ †אַז† אין†דעם† דאָזיקן† ליד† מיינט† מען† ניט† די† ייִדישע† דע≠ פּוטאַטןÆ † די† בדחנים† האָבן† אויך† באַ≠ רירט†די† דאָזיקע†טעמע Ɔ צום†בייַשפּיל ¨† סאָניע†זאַדרונסקי ¨† דער†בדחן† פֿון†ביאַ≠ ליסטאָק † ¨† האָט†געזונגען† אויף†חתונות† נאָך† סוףπ† ±טן† יאָרהונדערט† זייַן† ליד† „דער† פּאָליטיק“¨† מער† פֿון† הונדערט† שורות∫ ווי גע עלט אייַך הייַנטיקע וועלט, די רייַנדש ט, די גוטעס דער

טרייַער בליק. נ ר לעס מיטן מויל און די ה רץ

מיט לשקייט רשטעלט און יעדערער שפּילט הייַנט נ ר מיט

פּ ליטיק… שוין† אין† ∞≥סטן† יאָרהונדערט¨ † האָט† אליעזר† שטיינבאַרג† אָנגעשריבן† אַ† ריי† משלים¨ † אין† וועלכע† ער† לאַכט† אויס† די† פֿאַרשיידענע† פּאַרטייען¨ † גע≠ זע†לשאַפֿטלעכע† אָרגאַניזאַציעסÆ † אין† דעם† משל†„זשאַבעס“† קומט† פֿאָר† אַן† אַסיפֿה† פֿון† זשאַבעסÆ † די† זשאַבעס† טענהן∫† ס‘איז† בייַ† אונדז† דאָך† בלאָטע† בלויז ؆ זאָל†מיר† אויך†אַמאָל† שוין†זען† אַ† רויז Æ؆ וואָס†זשע† דאַרף†מען† טאָןø ؆מע† דאַרף† אַ† נעם† טון† זיך† געטרייַ Øאון† די† בלאָטע†איבערבלאָטן† אויפֿסנייַÆØÆÆÆ †און† די† זשאַבעס† רעדן¨ † רוישן¨ † קוואַקעןÆÆÆ † און†די† בלאָטעø ÆÆÆ„†דאָס† בלאָטע לעבן† אויף†אַ† האָר†ניט† בעסער°“

אין† דעם† משל† „פֿליגן .† קומט† אויך†פֿאָר† אַן†אַסיפֿה† פֿון†פֿליגן Ɔ וואָסיø † מענטשן†און† ן זיי זיי†—†פֿאַרקערט° — פֿאַרקערט°. .†

ווייַזט† אויס¨ † די† די דאָזיקע† דאָזיקע ספּעצ†יפֿישע†„ „סעקסועלע סעקסועלע. . †באַ≠ באַ≠ ציִונגען† צווישן† וישן די די† פּאַרטייען פּאַרטייען† און†דעם† פֿאָלק¨ לק¨ †וועגן† וועגן וועלכע וועלכע†ס‘ ס‘האָט האָט† געטענהט† אונדזער או†נדזער† שנייַדער† שנייַדער איציק מער¨ † זענען זענען† † כאַ≠ ראַק†טע† ריסטיש† סטיש פֿאַר† אַלע† ד ע מ אָ ≠ ק ר אַ†ט י ש ע ע† און† מער ווייניק† וייניק דעמאָ≠ קראַטישע† לענדער לענדער† אין† אין אַלע† צייַטןÆ Æ † און און† דאָס דאָס† פֿאָלק¨ † פֿילט† ט ניט ניט† צו צו† די† דעפּוטאַטן† † אַטן קיין† קיין גרויסע† ליבעÆ בעÆ † איך† איך ברענג† ווייַטער† ייַטער אַ אַ† סטראָפֿע† † פֿון† ן אַ† אַ פֿאָלקסליד¨ † וואָס† וואָס מע† מע האָט† געזונגען† ען נאָך† נאָך אין איןπ† π± ±טן† טן יאָרהונ≠ דערט†אינעם† ם צאַרישן†רוסלאַנד∫ צאַרישן רוסלאַנד∫

וואָס†זשומען† וואָס זשומען זייø † וואָס וואָס† איז† איז די† די סיבהø † די† די פֿליגן פֿליגן† באַשטימען באַשטימען† צו† מאַכן† האָניק°† אָבער† פֿון† וואָס¨ † פֿון† וואָס† פֿאַר† אַ† שטאָףø † אָט† וועגן† דעם† פֿירן† די† פֿליגן† זייער† דיסקוסיע¨ †אַ† זשומען דיסקוסיע¨ †וועל≠ כע†האָט† ניט†קיין† סוףÆ †וואָס† זשע†איז† דער†נימשל ø ליגן זשומען, ליגן רעשן, און מע ה לט זיך מיט די הינטער יסלעך

אין איין וו שן — שטורעמס אין די ל שן — מע סי הט און מע ליט הער, הין, — נו, און ה ניק? גייט, זייַט מוחל, צו

דער בין! וואָס†פֿאַראַ† סאָרט†מענטשן† שטרעבן† צו†ווערן† אַ†דעפּוטאַט† פֿון†אַ† כּנסת¨ †צי† אַ† פּאַ†רלאַמענט ¨† צי† אַ† קאָ†נגרעס ¨† צי† אַ† דומעø † פֿאַרשטייט† זיך¨ † אַז† צווישן† זיי† זענען† דאָ† אויך† ערנסטע† פּאַ†רשוינען∫† די¨ † וועלכע† ווילן† באמת† עפּעס† בייַטן† צום†בעסערן† אונדזער†לעבן ¨† טון†עפּעס† גוטס† פֿאַר† די† מענטשן¨ † פֿאַרן† פֿאָלקÆ † דאָך¨ † גייען† אייניקע† אין† כּנסת† צוליב† קאַריערע¨ † אַנד†ערע† זוכן† כּבֿוד¨ † די† דריטע†ווילן† באַק†ומען† גרויסע†געלטער† און† זיך† דערצו† ניט† איבעראַרבעטןÆÆÆ † נאָר†מערסטנס ¨† מיין†איך ¨† זענען†יעניקע ¨† וואָס† קאָנען† ניט† מאַכן† קיין†„האָניק .¨ † האָבן†ניט† קיין†פֿעיִקייטן ¨† קיין†טאַלאַנט† צו† באַשעפֿטיקן† זיך† מיט† קאָנקרעטער¨ † נוצלעכער† טעטיקייט†—†„זשומענדיקע† פֿליגן. Ɔ פֿליגן†וועלכע† נעמען†אָן† געזעצן† פֿאַר† די† בינען¨ † וואָס† מאַכן† האָניק°† אַך¨ † ווען† מע† קאָן¨ † ווי† עס† שרייַבט† אליעזר† שטיינבאַרג¨ † אויסאַרבעטן† האָניק†„פֿון† זייערע†זיסע† ווערטער. Ɔ

נאָך† דער† אָקטאָבער רעוואָלוציע† איז†אין† רוסלאַנד†געווען† פּאָפּולער†די† פֿראַזע∫ פֿראַזע∫†„אַפֿילו† „אַפֿילו אַ† אַ קעכין† קעכ קאָן† אָנפֿירן מיטן† מיטן לאַנד. Ɔ Æ בייַ† בייַ אונדז† אין ישׂראל†קאָן† ישׂראל קאָן מען מען†זאָגן† אַנדערש∫ „אַפֿילו† „אַפֿילו אַ† אַ ישיבֿה יש בחור¨ † אַ זשורנאַליסט© קע® † קאָן† אָנפֿירן מיטן†לאַנד מיטן לאַנד. .Æ Æ †אַריה† אַריה דרעי¨ †האָט† זיך געלערנט† געלערנט אין אין† אַ† אַ ירושלימער† ירוש ישיבֿה און†דאָס† און דאָס באַקומענע†דאָרטן† באַקומענע ד וויסן†איז געווען†גענוג† געווען גענוג אויף אויף†צו† צו ו ווערן†שפּעטער מיניסטער† מ פֿון די די† אינערלעכע עני עניניםÆ †אין† ישיבֿה האָט האָט† ער† געלערנט די† די תּורה† תּורה און† אין† דער תּורה† תּורה איז† א דאָך† אַלץ דאָÆ †ווייַזט† ווייַז אויס¨ †אַז† די עבֿירה†ווי† עבֿירה ווי אַזוי†מע† דאַרף אָנפֿירן אָנפֿירן†מיט† מיט אַ אַ†מיניסטעריום מינ ¨† איז דאָרט† דאָרט אויך† אויך אָנגעשריבן∫†„לא† אָנגעשריב תיגנבֿ“¨ גנבֿה†ניט גנבֿה ניטÆ Æ† איצטער¨ †שוין† שוי נאָכן†אָפּזיצן זייַן† זייַן טערמין† טערמין פֿאַר פֿאַר† גנבֿה גנבֿה¨ † איז† ער† גע≠ וואָרן† וואָרן איינער איינער† פֿון פֿון† די די† אָנפֿירער† פֿון דער דער†פּאַרטיי† פּאַרטיי ש2 סÆ †אויב† אויב אַזוי†קאָן† ער¨ הייסט†עס הייסט עס¨ ¨† ווערן†פּרעמיער ווערן פּרעמ מיניסטער און און†אָנפֿירן† אָנפֿירן מיט†אונדזער† מיט אונדזע לאַנדÆÆÆ

דער† פֿאָרזיצער† פֿון† דער† ישׂראל≠ דיקער†פּאַרטיי ¨„† עבֿודה“¨† איז†ניט† לאַנג צוריק† געוואָרן† די† געוועזענע† זשור≠ נאַליסטקע† שלי† יחימובֿיץ¨ † וואָס† דער≠ ווייַזט†אונדז ¨† אַז†נאָר† זי†קאָן† פֿאַ†רנעמען בנימין† נתניהוס† אָרט† און† פֿירן† ישׂראל צו†נייַע† דערפֿאָלגן†און† זיגןÆ †מילא Æ

מיט†אַ† נייַער†פּאַרטיי†„ יש†עתּיד “¨ פֿירט† אָן† אַ† געוועזענער† טעלעוויזיע זשורנאַליסט† יאיר† לפּידÆ † אין† דער פֿאָריקער† כּנסת† זענען† געווען† ניט ווייניק†זשורנאַליסטן ª† צווישן†זיי ¨† אויך רוסיש רעדנדיקעÆ †אַ† געוועזענער†טע≠ לעוויזיע זשורנאַליסט† פֿונעם† רוסישן טעלעוויזיע קאַנאַל† יוסף† שאַגאַל† איז הייַנט† דער† אַמבאַסאַדאָר† פֿון† ישׂראל אין† ווייַסרוסלאַנדÆ † די† געוועזענע† ראַ≠ דיאָ זשורנאַליסטקע† פֿון† אַ† רוסישער טראַנסמיסיע† דורית† האָלענדער דרו≠ קער† איז† איצט† דער† אַנבאַסאַדאָר פֿון† ישׂראל† אין† רוסלאַנדÆÆÆ † זעט† איר דאָך¨ †אַז† די†בעסטע† מעלה†פֿאַר† אַ†פּאָ≠ ליטיקער† איז† צו† קאָנען† רעדן¨ † שאַפֿן פֿייַערווערקן† פֿון† ווערטער† און† מיט זיי¨ † מיט† די† ווערטער¨ † פֿאַרנעפּלען† די געהירן†פֿון† זייַנע†וויילער ÆÆƆ

כ‘האָב† נאָר† וואָס† געהערט† אויף דעם† ישׂראל ראַדיאָ† אַן† אויפֿטרעטונג פֿון† אַ† פֿאָרשטייער† פֿון† אַבֿיגדור† לי≠ בערמאַנס† פּאַרטייÆ † ער† האָט† צ†וגע≠ זאָגט¨ † אַז† „ישׂראל ביתנו .† וועט† זיך אומבאַדינגט† דערשלאָגן¨ † אַז† די† נייַע כּנסת† וועט† אָננעמען† אַ† געזעץ¨ † וואָס וועט† דערלויבן† צו† רעגעסטרירן† גע≠ מישטע†חתונות† אין†ישׂראל ÆÆƆ נו¨ †נו ÆÆÆ

וואַלן¨ † רבותי°† אין† ישׂראל† האָט זיך†אָנגעהויבן† די†וואַל קאַמפּאַניע ÆÆÆ

זייַט זשע ניט געזונט, מייַנע דעפּוט טן, איך גיי זיך שוין וועק! ג ט ז ל אייַך געבן קרענק צום לעבן, און מיר גליקלעכן וועג!…

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.