פּפּראָאָמינענטע —צ אָאָהל פּפּערלמוטער או טעאַאַטער ייִדיש פֿפֿונע קאָאָמפּפּאָאָזיטאָאָר

Forward (Yiddish Edition) - - פּפּאָאָעזיע דער ייִדישער פּפּערל פֿפֿו -

געפּייַניקט דייַנע ברידערלעך, געב דן זיך ה ט יעדער אין דייַן בליט (בלוט). בילבולים ן צ ל א+ ף דעם פּינטעלע ייִד, ד ך מוטיק לע מ ל בלייַבט ד ס פּינטעלע ייִד, דער קל /נטשיקער ישׂראליקל ל כט ון דיר, עמלקל, און בלייַבט טרייַ דעם פּינטעלע ייִד.

ב דע† ליד טעקסטן† האָט† געשריבן† לויִס גילראָדÆ †נאָך† אַ†פּאָפּולער† ליד† אָס†פּערלמוטער און† אָהל†האָבן† געשאַפֿן†איז† דאָס†דידאַקטישע „מיט† געלט† טאָר† מען† נישט† שטאָלצירן“† צו ערטער† פֿון† אַנשל† שאָרÆ † די† ערשטע† סטראָפֿע מיטן†רעפֿר ן†זייַנען∫ ב טר כט דעם מענטש 4ען ער איז רייַך, 4י ער נ ר ברענט 4עלט; ער מ/ נט ז ק/ נער איז אים גלייַך, ז לעס איז נ ר ד ס געלט. ער מ/ נט ז ק+ ם איז ער נ ר ג יר, קומט אים ש+ ן ז/ ער יל כּ וד ד יר, און דער שט לצער נ ר ניט רשט/ ט הייַנט איז עס בייַ מיר, און מ רגן בייַ דיר, און שפּעטער בייַ נדערע יר. מיט געלט ט ר מען ניט שט לצירן, מען קען עס לייַכט רלירן, ד ן ערשט קען מען ילן דעם ביטערן טעם ון דעם רעמ ן. 4ילסטו זיך נ מען דער4 רבן, ס‘ז ל בלייַבן נ ך דייַן שט רבן, 4 רף 4 עק דעם פּוסטן ייִחוס, מענטש ז לסטו נ ר זייַן.

פּערלמוטער† און† אָהל† האָבן† באַזונדער א ך† געשאַפֿן† לידער† און† אָפּערעטעסÆ † ליליאַן לוקס† האָט† מיר† אַ† מאָל† דערצ לט¨ † אַז† דאָס חנע דיק† ליד† „א ¨† טאַטע¨ † האַרצעדיקער פֿאָטער“† אָס† ערט†געזונגען† אין†דער† פּסחקע בורשט נס† פּיעסע† „אַ† חתונה† אין† שטעטל“האָט† געשאַפֿן† הערמאַן† אָהל Ɔ אַ† ט ל† פֿון† די טעאַטער לידער† האָבן† א סגע אַנדערט† ק ן מיזרח א ראָפּע† און† האָבן† זיך† געפֿונען† אין† די זאַמלונגען†פֿון† פֿאָלקסלידערÆ אייַ — ס‘איז גוט — זינגט זשע לע מיט: לעבן ז ל ק ל מבוס, טרינקט, ברידערלעך, לח/ ם! לעבן ז ל ק ל מבוס ר דעם ל נד דעם נייַעם. זייַט צו רידן — גל/ בט ניט אין די טר מבעס, שרייַט זשע, יידִן: לעבן ז ל ק ל מבוס!

אַ† צ ט† ליד† פֿון† פּערלמוטער† און† אָהל† אָס† איז†גע אָרן† שטאַרק†פּאָפּולער† איז†דאָס† ליד† „דאָס† פּינטעלע† ייִד“¨† געזונגען† אין† דעם† באָריס† טאָמאַשע סקי†שפּיל† מיטן†זעלביקן† נאָמעןÆ †דאָס† ליד†האָט† מען†געזונגען† אין†דעם†„ טאָמאַשע סקי שפּיל“†פֿון† מייַקל†טילסאָן טאָמאַס Æ

ד ס פּינטעלע ייִד אין יעדן ל נד, א+ ף יעדן רט הערט ד ס ייִדל נ ר א/ ן 4 רט: ייִד ביסטו, ג/ דיר, מיר ד ר ן דיר ניט, רעמדער ביסטו, גר, ד ס ייִדל 4 נדערט, 4ערט ניט מיד, טר גט אין ה רצן ד ס פּינטעלע ייִד, ער ל כט ון די שׂונאים, 4ען ג ט איז מיט אים, 4ער קען אים שלעכטס ט ן, 4ער, יל מ ל איז געבר כן ישׂראליקס געמיט, ער ב/ גט זיך ר דעם קלענסטן 4ינטעלע, ד ך דער גרעסטער שטורעם א+ ס4 רצלען קען ניט ד ס ש/ נינקע, קל/ נינקע פּינטעלע — ד ס פּינטעלע ייִד איז ז/ ער גיט, כּ וד און שט לץ מ כט עס דיר, ייִד, כט עס און שעץ עס און היט. ייִדעלע, דייַן קר+ ן איז ד ס פּינטעלע ייִד, יל געליטן ש+ ן ר דעם פּינטעלע ייִד, געמ טערט דייַנע

גלידערלעך,

„פּערלמוטער† און† אָהל†זייַנען† גע אָרן†אַן† אָנערקענטע† מוזיקאַלישע† פֿירמעÆ † ז ער† מוזיק† צו† פּראָפֿעסאָר† הור יצעס† פּיעסעס¨ † שפּעטער† מיט† באָריס† טאָמאַשע סקין¨ † האָט† פֿאַרכאַפּט† די† ייִדישע† גאַסÆ † ז † האָבן† אַרייַנגעבראַכט† די† ש נע† לירישע¨ † ייִדישע¨ † חסידישע† כאָרעסלעך¨ † און† איבערה פּט¨ † די† רעליגיעזע† און† מוסר השׂכּלדיקע†לידער ¨† י†’ דאָס†טליתל ‘¨ ’†אַ† מענטש† זאָל† מען† זייַןÆ‘ † דאָס† מערק ירדיקסטע† איז† גע ען† דאָס¨ † אָס† מען† האָט† פֿון† ז † ק ן† מאָל† נישט† געקענט† אַר סקריגן† ’הו איז הו‘† —† איך† מ ן† צו† זאָגן¨ † ער† פֿון† ז † האָט† פֿאַרפֿאַסט† דעם† חסידישן† ניגון† און† ער† דעם† מאָדערנעם† אַלץ Ɔ מען† פֿלעגט† פּרובירן† טרעפֿן¨ † אַז† די† ייִדישע† ניגונים† זייַנען† הערמאַן† אָהלס† און† די† עלטלעכע†—† אַרנאָלד†פּערלמוטערס Ɔ האָט†זיך† אַ†מאָל† אַר סגע יזן†גראָד† דאָס†פֿאַרקערטע ª† אַז† אַ†ז ער†פּאָפּולערער† ייִדישער†ניגון† איז†גע ען† אַרנאָלד†פּערלמוטערס ¨† און†אַ† מאַדערנער† אַלץ† איז† גע ען† פֿון† חסידישן† יונגן מאַן† הערמאַן† אָהל Ɔ און†טאַקע† דערפֿאַר†איז† די†קאָמבינאַציע† גע ען†אַ† ז ער†געלונגענע† פֿאַר†יאָרן לאַנג Æ“

א נע† פֿון† ז ערע† פּאָפּולערסטע† לידער† איז† גע ען†„לעבן† זאָל†קאָלאָמבוס “¨ † אָס†מייַן† פֿאָטער† ל זער† גאָרדאָן† ע2 ה† פֿלעגט† זינגען¨ † און† אָס† ערט† א סגעשפּילט†אין† דער†פּיעסע†„ גאָלדענע† לאַנדÆ“† אַז† עס† איז† גע ען† ז ער† פּאָפּולער† באַ≠ שטעטיקט† דער† פֿאַקט¨ † אָס† צ † באַזונדערע† דרוקן† פֿונעם† ליד† האָט† מען† אַר סגעגעבן† אין† ב גן מוזיקÆ † דאָס† ליד† איז† א ך† געדרוקט† אין† מייַן†בוך†„ מיר†טראָגן† אַ†געזאַנג Æ“לעבן ז ל ק ל מבוס שטעטל איז מעריקע, מחיה, כ* לעבן, עס רוט א +ף איר די שכינהלע, מיר ז לן ז + לעבן. מלחמות, ביקסן, מענטשנבלוט ד ר ן מיר א +ף צרות, גובערנ ט ר ד רף מען ניט, ק/ סער א+ ף כּפּרות.

ען† מען† קוקט† אַרייַן† אין† דער† פּראָגראַם† פֿון† דער† פּיעסע† „דאָס† גאָלדענע† לאַנד“† פֿון† משה† ראָזענפֿעלד† און† זלמן† מלאָטעק ¨† אָס† ווערט† געשפּילט† איצט ¨† זעט† מען† די† נעמען† פֿון† צ † קאָמפּאָזיטאָרן† אָס† פֿיגורירן† גאַנץ† אָפֿט†—† ז † זייַנען† פֿאַרטראָטן† מיט† זיבן† לידער ¨† אָס† עטלעכע† חזרן† זיך† איבער† אַ† פּאָר† מאָל Ɔ פּערלמוטער† און† אָהל† האָט† מען† גערופֿן† אַ† „פֿירמע “¨ † אָס†האָט† געשאַפֿן†צוזאַמען† די†מוזיק ª† פֿריִער¨ † פֿאַר†„פּראָפֿעסאָר“† הור יץ ¨† דערנאָך†—† פֿאַר†באָריס† טאָמאַשע סקי Æ

ז † זייַנען† גע ען† צ ישן† די† פּאָפּולערסטע† קאָמפּאָזיטאָרן† אין† ייִדישן† טעאַטער ¨† צוזאַמען† מיט†פֿרידזעל ¨† העלמאַן¨ †בראָדי† א2 אַנד¨ †אין† דער† גאָלדפֿאַדענישער†עפּאָכע ¨† א דער†עס† איז†געקומען† יוסף† רומשינסקי ¨† אָס† האָט† איבערגענומען† די† בכורה† פֿון† דעם† פּאָפּולערסטן† קאָמפּאָזיטאָר ª† א דער†עס† האָבן†זיך† באַ יזן† די†„גר סע† פֿיר“† קאָמפּאָזיטאָרן†פֿון† ייִדישן†טעאַטער∫† רומשינסקי ¨† אַלעקסאַנדער†אָלשאַנעצקי ¨† שלום†סעקונדע† און† א ב†עלשט ןÆ

אָהל† האָט† געהאַט† אַ† חסידישן† הינטער≠ גרונטÆ † פּערלמוטער† האָט† געשפּילט† און† אַראַנ≠ זשירט†די† מוזיק†פֿון† אַבֿרהם†גאָל† דפֿאַדענס†פֿריִיִקע† אָפּערעטעסÆ † ז ער† בשותּפֿותדיקע† שאַפֿונג† האָט† א סגענומען† בייַם† עולם† און† ז † האָבן† צוזאַמען† געאַרבעט†זיבעצן† יאָר†מיט† דעם†גרעסטן† דערפֿאָלג Æ

יוסף†רומשינסקי† שר בט† עגן†ז ∫

רנ לד פּערלמוטער און הערמ ן 4 הל

Newspapers in Yiddish

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.