بــرادران معارفــی

Payam Javan - - فهرست مطالب -

منصور، مســعود، و منوچهر معارفی که برنامه های خود را در رادیــو به عنوان برادران معارفی اجرا می کردند به ترتیب به سال های ۱۳۰۰، ‪۱۳۱۳ ،۱۳۰۴‬ در تهــران متولد شــدند. این هنرمندان با ســازهای مختلــف زهی و نواختن آنها آشــنایی داشتند ولی ساز تخصصی منصور خان «تار»، مسعود خان «ویولن» و منوچهر خان «تار» بود که هر ســه فرزندان عبداله خان معارفی )شمس الملکی( بزرگ این خاندان و موسیقی را نزد پدر آموخته بودند. آنها که از همان دوران کودکی سال ها برنامه های متعدد هنری در تهران و سراســر شــهرهای بزرگ کشــور اجرا کرده بودند، پس از تأسیس رادیو، برنامه های هنری خود را با مرحوم قمرالملوک وزیری و ســعادتمند قمی آغاز کردند و به ســؤال و جواب سازها را که در که در گذشته بیشتر در آوازها متداول بود، در قطعات ضربی و پیش درآمدها و به خصوص در چهار مضراب ها رواج دادند که فوق العاده مورد توجه علاقه مندان موسیقی و هنر دوستان قرار گرفت. ارکســتر برادران معارفــی، آهنگ های خــوب و جدیدی برای خوانندگان دوران خود ســاختند )از جمله قاسم جبلی خواننده معروف، آهنگ های اولیه خود را با همکاری برادران معارفی اجرا کرد و مورد توجه هم قرار گرفت و بعد از برادران معارفی جدا شد و با استاد عباس شاپوری همکاری کرد( که کاملاً متفاوت با سبک و سیاق گذشته بود و خدمات ارزنده ای در زمان خود به موسیقی سنتی نمودند ولی متأسفانه در سال ۱۳۳۵ به واسطه ی اختلافی که با مسئولین رادیو پیدا کردند همکاری خود را با این مرکز قطع کردند و به کار خود ادامه ندادند و هر چه هم مسئولین وقت رادیو از ایشان دعوت به همکاری کردند آنها این دعوت را رد کردند. پس از اســتعفای برادران معارفی در ســال ۱۳۳۵، به خاطر جوِ خاصی که تنی چند از مسئولین حق کشی رادیو در این سازمان به وجود آورده بودنــد و کانال های مخصوصی که عده ای برای ارضای هوس های خــود و اخاذی افراد کم هنر و بی هنر ایجاد کرده بودند اگر پایداری و مجاهدات مردان بزرگی که در آن زمان در رادیو بودند، نبود و برنامه هایی مثل «گلها» ساخته نمی شد، شــاید بتوان گفت که موســیقی اصیل و سنتی ایران از بین می رفت یا دچار دگرگونی های فراوان می شد. به هر حال همین کارشکنی ها و حق کشی ها و دسته بندی های آن زمان موجب دلســردی بسیاری از هنرمندان شد و موسیقی تقریباً جاز و شــبه جاز که اصلاً می شــود گفت موسیقی نبود و صداهای من در آوردی! بود، رو به فزونی گذارد. برادران معارفی که به هنر و فرهنگ ایران عشــق می ورزیدند و عقیده داشــتند هر ایرانی در هــر موقعیت اجتماعی و هر درجه از معلومات تحصیلی باشــد، هنر ملی خود را دوســت داشته و درک می کند چرا که شــعر و موســیقی در خون ایرانی جاری می باشــد و طبیعتاً این درست نیست آنچه که مربوط به پدران ما بوده و با احســاس خاص به صورت شعر و موسیقی برای ما به جای مانده مانند غزلیات حافظ، ســعدی، مولانا ... را که مایه ی افتخار ما و دارای کلماتی پرمغز و عمیق هســتند رها کرده و به اشعاری ابتدایی و فرنگی مأبانه و موسیقی سبک و منحرف فرنگی دلخوش کنیم و آن را وارد کنیم زیرا این موسیقی آسان به دست ما نرســیده و حاصل قرن ها مجاهدات نسل به نسل می باشد و باید حفظ شــود. ناصر معارفی برادر دیگر منصور خان، مسعود و منوچهــر، دوران کودکی را زیر نظر پدر هنرمند خود ســپری و موسیقی را همزمان با دروس مدرسه فرا گرفت. ناصــر معارفــی نواختن ویولــن را از پدر به خوبی آموختــه بــود و همــراه بــرادران هنرمنــد خود منصور، مسعود و منوچهر تا پیش از تأســیس رادیو در کنســرت هایی که به مناســبت های گوناگون در اکثــر شــهرهای ایران برپا می گردید شــرکت و در مجالس و محافل هنری و ســالن ها و هتل های متروپل و پارس ســابق تهران با نام برادران خردسال معارفــی برنامه هایی اجرا می کردنــد. ناصر یکی از قدیمی ترین نوازندگان ویولن بود که این ساز را خوب می نواخت و به آن عشــق می ورزید ولی متأســفانه دســت راســت وی دچار حادثه ای ناگوار شد و پس از مــدت ها معالجه و باندپیچی نمودن آن، از حرکت باز ایســتاد و دیگر دستش به فرمان او نبود ولی وی به واسطه ی علاقه ی بی حدی که به نواختن ویولن داشت این ساز را رها نکرد و آن را از آن پس با دست چپ گرفت و نوازندگی کرد ناگفته نماند که هنرمند محجوب و شایســته ایران استاد عباس شاپوری نیز با دســت چپ ویولن می نواخت. ناصر معارفی جهت تعلیم موسیقی و تربیت شاگرد در سال ۱۳۰۵ اقدام به تأســیس کلاس موسیقی کرد و شاگردان بسیاری را تربیت نمود. در سال ۱۳۶۳ منصور معارفی، در سال ۱۳۶۷ مسعود معارفی و در سال ۱۳۶۱ ناصر معارفی دار فانی را ترک گفتند. روحشان شاد.

نویسنده و پژوهشگر

علی تیموری

Newspapers in Persian

Newspapers from USA

© PressReader. All rights reserved.