Ички ишлар органлари фа­о­ли­я­ти­да ах­бо­рот тех­но­ло­ги­я­ла­ри­дан фой­да­ла­ниш ма­са­ла­ла­ри

ICTNEWS - - МУНДАРИЖА ИЮЛЬ - ШОХРУХ РАХМАТ

Ҳо­зир­ги вақт­да ах­бо­рот-ком­му­ни­ка­ция тех­но­ло­ги­я­ла­ри­дан ҳа­ёт­нинг бар­ча жа­бҳа­ла­ри­да фой­да­ла­ниб ке­лин­моқ­да, шу жум­ла­дан ҳуқуқ-тар­ти­бот органлари фа­о­ли­я­ти­да ҳам. Жи­но­ят­чи­лик би­лан ку­ра­шиш ама­ли­ё­ти­нинг ри­вож­ла­ни­ши, хавф­сиз­лик ва жа­мо­ат тар­ти­би­ни таъ­мин­лаш - ички ишлар органлари ол­ди­да тур­ган ва­зи­фа­лар­ни му­ваф­фақи­ят­ли ба­жа­риш, ак­са­ри­ят ҳо­лат­лар­да улар фа­о­ли­я­ти­нинг ах­бо­рот ва таҳ­ли­лий таъ­мин­лан­ган­лик да­ра­жа­си би­лан бел­ги­ла­ни­ши­ни кўр­са­та­ди.

Фа­о­ли­ят­га ав­то­мат­ла­ш­ти­риш­ни жо­рий қи­лиш, ком­пью­тер тех­но­ло­ги­я­ла­ри­дан фой­да­ла­ниш жа­ра­ё­ни­да­ги кат­та ҳа­жм­да­ги маъ­лу­мот­лар би­лан ишлар юки­ни ен­ги­ла­ш­ти­ри­ш­га ёр­дам бер­ган ҳо­лат­лар­да ай­ниқ­са асқо­та­ди. Бу ўз ўр­ни­да, иш жа­ра­ё­ни­да вақт­нинг те­жа­ли­ши­га, ва­зи­фа­лар­ни ба­жа­риш си­фа­ти ва тез­кор­ли­ги­нинг оши­ши­га олиб ке­ла­ди.

Ички ишлар органлари тар­ки­би­да ах­бо­рот тех­но­ло­ги­я­ла­ри­дан фой­да­ла­ниш соҳа­си­да давлат си­ё­са­ти­ни ша­кл­лан­ти­риш ва амал­га оши­риш учун ма­съул бўл­ган ма­ла­ка­ли хо­дим­лар­га эга бў­лин­ма­лар таш­кил қи­лин­ди, ах­бо­рот тех­но­ло­ги­я­ла­ри­дан фой­да­ла­ниш давлат дастур­ла­ри­ни ва лой­иҳа­ла­ри­ни идо­ра­ла­ра­ро му­во­фиқла­ш­ти­риш ти­зи­ми­нинг асо­си ша­кл­лан­ти­рил­моқ­да.

Ах­бо­рот тех­но­ло­ги­я­ла­ри­дан фой­да­ла­ниш жа­ра­ён­ла­ри­ни бо­шқа­риш си­фа­ти ошиб бор­моқ­да.

Шу ка­би ишлар Ўз­бе­ки­стон Рес­пуб­ли­ка­си ички ишлар ти­зи­ми­да, ху­су­сан, қўриқлаш бў­лин­ма­ла­ри­да қай да­ра­жа­да олиб бо­ри­ла­ёт­ган­ли­ги би­лан та­ни­шиш мақ­са­ди­да жо­рий йил­нинг 6 ав­густ ку­ни Ўз­бе­ки­стон Мил­лий ма­ту­бот мар­ка­зи­да “Қўриқлаш хиз­ма­ти­нинг бу­гун­ги кун­да­ги ян­ги тех­но­ло­ги­я­лар­дан фой­да­лан­ган ҳол­да олиб бо­ра­ёт­ган ишла­ри” мавзу­си­да ма­ту­бот ан­жу­ма­ни ўт­ка­зил­ди.

Маз­кур тад­бир­да, жум­ла­дан, Ўз­бе­ки­стон Рес­пуб­ли­ка­си Ва­зир­лар Маҳ­ка­ма­си­нинг 2018 йил 23 июн­да­ги “Ички ишлар органлари қўриқлаш хиз­ма­ти фа­о­ли­я­ти­ни туб­дан ис­лоҳ қи­лиш чо­ра-тад­бир­ла­ри тўғри­си­да”ги 421-сон Қа­ро­ри­га асо­сан, Қўриқлаш хиз­ма­ти зим­ма­си­га юкла­ти­л­ган ва­зи­фа­лар до­ира­си яна­да кен­гайиб, бу­гун­ги кун­да тех­ник қўриқлаш йў­на­ли­ши­га алоҳи­да кат­та эъ­ти­бор қа­ра­ти­ла­ёт­ган­ли­ги ҳақи­да сўз юри­тил­ди.

Шу­нин­г­дек, ан­жу­ман­да Қўриқлаш хиз­ма­ти му­стақил­лик йил­ла­ри да­ври­да ички ишлар идо­ра­ла­ри­нинг энг йи­рик бў­лин­ма­ла­ри­дан би­ри­га ай­ла­ниб, ҳо­зир­ги пайт­да жа­мо­ат жой­ла­ри­да хавф­сиз­лик­ни таъ­мин­лаш, давлат, халқ ва шах­сий мулк­ни жи­но­ий та­жо­ву­з­лар­дан ҳи­моя қи­лиш, улар­нинг та­лон-та­рож эти­ли­ши­нинг ол­ди­ни олиш бо­рас­и­да кенг кўлам­да­ги чо­ра-тад­бир­лар амал­га оши­ри­ла­ёт­ган­ли­ги ҳақи­да таъ­кид­лаб ўтил­ди.

Қўриқлаш ва муҳо­фа­за қи­лиш хиз­ма­ти мод­дий-то­вар бой­ли­клар­ни, ху­су­сан: тех­ник қўриқлаш; ми­ли­ция по­стла­ри орқа­ли қўриқлаш; қўриқлаш ми­ли­ция йў­на­ли­шла­ри орқа­ли қўриқлаш; ҳар­бий­ла­ш­ти­ри­л­ган соқ­чи­лик бў­лин­ма­ла­ри орқа­ли қўриқлаш; қо­ро­вул бў­лин­ма­ла­ри ёр­да­ми­да қўриқлаш орқа­ли амал­га оши­ри­ла­ёт­ган­ли­ги маъ­лум қи­лин­ди.

Ўз­бе­ки­стон Рес­пуб­ли­ка­си­нинг “Ички ишлар органлари тўғри­си­да”ги Қо­ну­ни ва Ўз­бе­ки­стон Рес­пуб­ли­ка­си Пре­зи­ден­ти­нинг 2017 йил 10 ап­рел­да­ги “Ички ишлар органлари фа­о­ли­я­ти­нинг са­ма­ра­дор­ли­ги­ни туб­дан оши­риш, жа­мо­ат тар­ти­би­ни, фуқа­ро­лар ҳуқуқла­ри, эр­кин­ли­кла­ри ва қо­ну­ний ман­фа­ат­ла­ри­ни ишончли ҳи­моя қи­лиш­ни таъ­мин­ла­ш­да улар­нинг ма­съу­ли­я­ти­ни ку­чай­ти­риш чо­ра-тад­бир­ла­ри тўғри­си­да”ги 5005-сон ҳам­да Ўз­бе­ки­стон Рес­пуб­ли­ка­си Ва­зир­лар Маҳ­ка­ма­си­нинг 2018 йил 23 июн­да­ги “Ички ишлар ор­ган­ла­ри­нинг қўриқлаш хиз­ма­ти фа­о­ли­я­ти­ни туб­дан ис­лоҳ қи­лиш чо­ра-тад­бир­ла­ри тўғри­си­да”ги 421-сон Қа­ро­ри­га му­во­фиқ кенг қам­ров­ли ис­лоҳот­лар олиб бо­ри­ла­ёт­ган­ли­ги, ай­ниқ­са тех­ник қўриқлаш йў­на­ли­ши­га алоҳи­да эъ­ти­бор қа­ра­тил­моқ­да.

Маъ­лу­мот­лар­га кў­ра, рес­пуб­ли­ка ички ишлар ор­ган­ла­ри­нинг қўриқлаш бў­лин­ма­ла­ри то­мо­ни­дан 2018 йил­нинг 7 ойи да­во­ми­да 26953 та халқ хў­жа­ли­ги объ­ек­ти ва 12104 та фуқа­ро­лар хо­на­до­ни қўриқла­ниб ке­лин­моқ­да.

Амал­га оши­ри­л­ган таҳ­лил­лар ўт­ган йил­нинг шу даври­га нис­ба­тан қўриқлаш­нинг бар­ча йў­на­ли­шла­ри бўй­и­ча қўриқла­на­ёт­ган объ­ект­лар со­ни ош­га­ни­ни кўр­сат­моқ­да. Ху­су­сан, ҳар­бий­ла­ш­ган соқ­чи­лик қўриғи­да­ги объ­ект­лар 45,9 фо­из­га, қо­ро­вул­лар то­мо­ни­дан қўриқла­на­ёт­ган объ­ект­лар 20,2 фо­из­га, Тех­ник қўриқлаш мар­каз­ла­ри­нинг му­стақил қўриғи­да­ги объ­ект­лар 12,0 фо­из­га, қўриқлаш йў­на­ли­шла­ри қўриғи­да­ги объ­ект­лар 17,9 фо­из­га, шаҳо­дат­лан­ган қўриқлаш по­стла­ри қўриғи­да­ги объ­ект­лар эса 0,5 фо­из­га ош­ган.

Ички ишлар ти­зи­ми­да қўриқла­на­ёт­ган объ­ект, хо­на­дон ва йў­на­ли­шлар­га 2015 йил­да 18 та, 2016 йил­да 17 та, 2017 йил­да 14 та, жо­рий йил­да эса 23 та жи­но­ий та­жо­вуз­нинг ол­ди олин­ди. Ўт­ган йил­лар да­во­ми­да қўриқла­ш­га олин­ган объ­ект ва хо­на­дон­лар­нинг би­рор­та­си­да ўғир­лик со­дир бў­ли­ши­га йўл қўй­ил­ма­ди.

Шу­нин­г­дек қўриқлаш бў­лин­ма­ла­ри­да мод­дий-то­вар бой­ли­клар­ни ку­за­тиб бо­риш бўй­и­ча 85 та ку­за­тув йў­на­ли­шла­ри фа­о­ли­ят кўр­сат­моқ­да. Ички ишлар идо­ра­ла­ри­нинг му­та­сад­ди хо­дим­ла­ри то­мо­ни­дан олиб бо­ри­л­ган та­швиқот ва тарғи­бот ишла­ри на­ти­жа­си­да жо­рий йил­нинг 7 ойи да­во­ми­да 4369 та объ­ект, 2907 та хо­на­дон қў­шимча тарз­да қўриқла­ш­га олин­ган.

Бу­гун­ги кун­да қўриқла­на­ёт­ган объ­ект­лар­дан 24828 та­си хавф­сиз­лик сиг­на­ли­за­ци­я­си би­лан жиҳоз­лан­ган. Жо­рий йил­да қў­шимча тарз­да қўриқла­ш­га олин­ган объ­ект­лар­нинг 4029 та­си сиг­на­ли­за­ция би­лан жиҳоз­ла­ни­ши­га эри­ши­л­ган бўл­са, 2681 та объ­ект қў­шимча тарз­да тех­ник қўриқлаш мар­каз­ла­ри то­мо­ни­дан қўриқла­ш­га олин­ди.

Рес­пуб­ли­ка ички ишлар ор­ган­ла­ри­нинг қўриқлаш бў­лин­ма­ла­ри ўз фа­о­ли­я­ти­да 1141 та за­мо­на­вий тех­ник во­си­та­лар би­лан жиҳоз­лан­ган ав­то­транс­порт во­си­та­ла­ри­дан фой­да­лан­моқ­да­лар. Аҳо­ли ва тад­бир­кор­лар­нинг яна­да кен­гроқ қат­лам­ла­ри­ни қа­м­раб олиш, хиз­мат кўр­са­тиш кўла­ми­ни оши­риш мақ­са­ди­да ИИВ Қўриқлаш бош бо­шқар­ма­си Мат­бу­от хиз­ма­ти то­мо­ни­дан 10 дан ор­тиқ ижти­мо­ий-тарғи­бот ро­ли­кла­ри ишлаб чиқи­либ, Ўз­бе­ки­стон Мил­лий те­ле­ра­дио­ком­па­ни­я­си­нинг те­ле­ка­нал­ла­ри­да 680 мар­та, Ўз­бе­ки­стон ка­бель те­ле­ви­де­ни­е­си орқа­ли 1440 мар­та, ху­су­сий те­ле­ка­нал­лар­да эса 480 мар­та чиқи­шлар уюш­ти­рил­ди. Шу би­лан бир­га, мар­ка­зий ва маҳал­лий ом­ма­вий ах- бо­рот во­си­та­ла­ри­да 1370 мар­та чиқи­шлар амал­га оши­рил­ди.

Рес­пуб­ли­ка­да алоқа ком­му­ни­ка­ци­я­ла­ри ва ах­бо­рот уза­тиш ту­зил­ма­ла­ри­нинг ши­ша-то­ла­ли алоқа тар­моқла­ри­га ўти­л­ган­ли­ги Тех­ни­ка қўриқлаш пункт­ла­ри­ни уш­бу тар­моқлар­да ишлай­ди­ган уску­на­лар би­лан қай­та жиҳоз­лаш за­ру­ра­ти­ни юза­га кел­тир­ди.

Да­во­мли ўр­га­ни­шлар, из­ла­ниш ва си­но­влар асо­си­да маҳал­лий иқ­лим ша­ро­и­ти­га мос ке­ла­ди­ган тех­ник қўриқлаш уску­на ва тех­но­ло­ги­я­лар тан­лаб оли­ниб, фа­о­ли­ят да­во­ми­да уш­бу тар­моқлар­дан фой­да­ла­ниш учун улар­ни жо­рий этиш бўй­и­ча те­ги­шли ишлар амал­га оши­рил­ди. Ши­ша-то­ла­ли алоқа тар­моқла­ри­дан фой­да­ла­ниш қу­лай ҳи­собла­на­ди, чун­ки улар ёр­да­ми­да маъ­лу­мот­лар­ни уза­тиш тез­ли­ги ва ҳа­жми юқо­ри бўла­ди ҳам­да иқти­со­дий жиҳат­дан ҳам мақ­бул­дир. Бун­дай алоқа тар­моқла­ри орқа­ли ички ишлар идо­ра­ла­ри­да маъ­лу­мот уза­тиш­нинг кў­плаб тур­ла­ри йўл­га қўй­и­л­ган, ху­су­сан, рақам­ли те­ле­фон, ви­део ва бо­шқа сиг­нал­лар­ни уза­тиш им­ко­ни­ят­ла­ри мав­жуд. Бу­лар­га сар­флан­ган ха­ра­жат­лар қисқа муд­дат­лар­да қо­пла­ни­ши ҳам кат­та аҳа­ми­ят­га эга.

Ти­зим­да жо­рий эти­л­а­ёт­ган за­мо­на­вий қу­рил­ма­лар ши­ша-то­ла­ли алоқа тар­моқла­ри­нинг бар­ча им­ко­ни­ят­ла­ри­дан тў­лиқ фой­да­ла­на­ди. Жум­ла­дан, Ин­тер­нет тар­моғи, рақам­ли, мо­дем­ли те­ле­фон тар­моқла­ри, GSM уя­ли алоқа ка­нал­ла­ри ҳам­да уль­т­ра-қисқа тўлқин­ли ра­дио тар­моқла­ри­да ишлай­ди.

Рес­пуб­ли­ка бўй­и­ча 140 та ав­то­мат­ла­ш­ти­ри­л­ган мар­ка­зий ку­за­тув ва ха­бар уза­тиш тар­моғи­ни яра­тиш ре­жа­ла­ш­тил­ди. Бу­лар­дан 15 та­си мо­ни­то­ринг мар­ка­зи ва 125 та­си тех­ник қўриқлаш пункт­ла­ри таш­кил қи­ла­ди.

Тех­ник қўриқлаш йў­на­ли­ши­ни ри­вож­лан­ти­риш уч босқич­дан ибо­рат бў­либ, ҳо­зир­да би­рин­чи босқич якун­ла­ниб, ик­кин­чи босқич­да­ги ишлар фа­ол­лик би­лан амал­га оши­рил­моқ­да. Қўриқлаш хиз­ма­ти­га за­мо­на­вий тех­но­ло­ги­я­лар­нинг жо­рий қи­ли­ни­ши қуй­и­да­ги қў­шимча хиз­мат­лар­ни кўр­са­тиш им­ко­ни­ни бе­ра­ди:

• кўп қа­ват­ли би­но­лар­нинг умумий ки­риш эши­кла­ри­ни ин­те­грал­ла­ш­ган қўриқлаш-ёнғин сиг­на­ли­за­ци­я­си во­си­та­ла­ри орқа­ли қўриқлаш;

• ви­део­ку­за­тув мо­сла­ма­ла­ри орқа­ли қўриқлаш;

• ки­риб-чиқиш на­зо­ра­ти ва бо­шқа­рув қу­рил­ма­ла­ри би­лан ишлаш;

• ка­бел­ли кол­лек­тор­лар ва ма­ги­страл­лар қу­рил­ма­ла­ри­ни қўриқлаш;

• бан­ко­мат­лар­ни қўриқлаш; ма­ги­страл нефть ва газ қу­вур­ла­ри­ни қўриқлаш;

• транс­порт во­си­та­ла­ри­ни қўриқлаш;

• тер­ро­ри­стик ҳа­ра­кат­лар­га қар­ши са­ма­ра­ли ку­ра­шиш учун узоқ ма­со­фа­лар­дан аниқлай­ди­ган қу­рил­ма­лар ёр­да­ми­да объ­ект­лар­ни қўриқлаш;

• те­ле­фон алоқа­си мав­жуд бўл­ма­ган жой­лар­да GSM уя­ли алоқа ка­нал­ла­ри орқа­ли қўриқлаш­ни амал­га оши­ра­ди.

2018 йил 27 июль ку­ни Ўз­бе­ки­стон Рес­пуб­ли­ка­си Пре­зи­ден­ти Ш.М.Мир­зи­ёев ра­ис­ли­ги­да ўт­ка­зи­л­ган ви­део­се­лек­тор йиғи­ли­ши­да бил­ди­ри­л­ган танқи­дий фи­кр­лар­дан сўнг, хиз­мат фа­о­ли­я­ти яна­да фа­ол­ла­ш­ти­рил­ди.

Ху­су­сан, би­рин­чи­дан, “Хавф­сиз хо­на­дон” мах­сус ре­жа­си ишлаб чиқи­либ, бу­тун рес­пуб­ли­ка бўй­и­ча амал­га ки­ри­тил­ди. Бу­нинг на­ти­жа­си­да ҳаф­та ичи­да 400 дан ор­тиқ хо­на­дон қў­шимча ра­ви­ш­да қўриқла­ш­га олин­ди.

Ик­кин­чи­дан, қўриқлаш хиз­ма­ти­ни мут­лақо ян­ги ти­зим­га ай­лан­ти­риш, давлат-ху­су­сий ше­рик­чи­лик­ка му­во­фиқ сер­вис хиз­мат­ла­ри­ни таш­кил этиш бўй­и­ча Пре­зи­дент Қа­ро­ри­нинг лой­иҳа­си тай­ёр­лан­ди.

Учин­чи­дан, Тош­кент шаҳри­да жо­рий эти­л­ган ин­те­грал­ла­ш­ти­ри­л­ган қўриқлаш ти­зим­ла­ри ва ин­но­ва­ци­он қўриқлаш мо­де­ли­ни рес­пуб­ли­ка бўй­и­ча тат­биқ этиш бел­ги­лан­ди.

Тўр­тин­чи­дан, аҳо­ли­нинг бар­ча қат­лам­ла­ри ман­фа­ат­ла­ри­ни эъ­ти­бор­га олиб, кей­ин­ги ол­ти йил да­во­ми­да хо­на­дон­ни қўриқлаш нар­хи ўз­гар­ти­рил­ма­ди (ой­и­га 17 минг сўм). Эн­ди­лик­да бу бо­ра­да яна­да кў­проқ қу­лай­лик жо­рий қи­лин­ди. Жум­ла­дан, хо­на­дон­лар­га сиг­на­ли­за­ция во­си­та­ла­ри ва бо­шқа жиҳоз­лар бе­пул ўр­на­тил­моқ­да.

Бе­шин­чи­дан, тад­бир­кор­лик объ­ект­ла­ри­га қўриқлаш хиз­мат­ла­ри­ни кўр­са­тиш кў­ла­ми кен­гай­ти­ри­ла­ди. Улар­га тех­ник қўриқлаш хиз­мат нар­хи­дан 40 фо­из­га­ча бўл­ган че­гир­ма­лар бел­ги­лан­ди (амал­да со­ати­га 2 355 сўм), шу­нин­г­дек бун­дан кей­ин уш­бу объ­ект­лар­га сиг­на­ли­за­ция во­си­та­ла­ри ва бо­шқа жиҳоз­лар бе­пул ўр­на­ти­ла­ди.

Ол­тин­чи­дан, босқин­чи­лик жи­но­ят­ла­ри­нинг ол­ди­ни олиш мақ­са­ди­да аҳо­ли ва тад­бир­кор­лар­га “тре­во­га” туг­ма­си бўй­и­ча хиз­мат кўр­са­тиш нарх­и­нинг ўр­та ҳи­соб­да 50-60 фо­из­га ар­зон­ла­ш­ти­ри­ли­ши кўз­да ту­ти­л­ган (ҳо­зир­да со­ати­га 1766 сўм). Уш­бу “тре­во­га” туг­ма­ча­си хиз­мат ту­ри­дан кас­са­лар, бан­клар, кўн­ги­ло­чар муас­са­са­лар са­ма­ра­ли фой­да­ла­ниб кел­моқ­да. Шу­нин­г­дек ўз ҳа­ё­ти, соғ­лиғи, хо­тир­жам­ли­ги­ни ўй­ла­ган фуқа­ро­лар ҳам хиз­мат­нинг уш­бу ту­ри­дан фой­да­ла­на­ди. Хиз­мат­нинг бу ту­ри­да ми­жоз ўзи­га ке­рак­ли вақт­да “тре­во­га” туг­ма­ча­си­ни бо­сиш орқа­ли қўриқлаш хиз­ма­ти хо­дим­ла­ри­ни хо­на­дон, дўкон, кўн­ги­ло­чар мас­кан­лар, яъ­ни туг­ма­ча қа­ер­га ўр­на­ти­л­ган бўл­са, ўша ер­га чақи­ри­ши мум­кин.

Newspapers in Russian

Newspapers from Uzbekistan

© PressReader. All rights reserved.